Dofinansowane przez Unię Europejską – o projekcie
ZSK w regionach
Kalendarz wydarzeń IBE PIB
Zintegrowany System Kwalifikacji – strona główna

Kategoria: Publikacje

  • Model dla podmiotów zewnętrznego zapewniania jakości

    Model dla podmiotów zewnętrznego zapewniania jakości

    Zapraszamy do zapoznania się z publikacją, która zawiera opis oraz wskazówki praktyczne dotyczące funkcjonowania podmiotów zewnętrznego zapewniania jakości (PZZJ-otów). W materiale zaprezentowano podstawy prawne i założenia Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji, założenia i organizację zewnętrznego systemu zapewniania jakości walidacji oraz certyfikowania kwalifikacji rynkowych w ZSK; problemy obecnego modelu zewnętrznego zapewniania jakości i potencjalnych
    rozwiązaniach tych problemów. W publikacji znalazł się również opis oraz narzędzia do wykorzystania w procesie zewnętrznego zapewniania jakości.

    Opracowanie powstało w I kwartale 2023 roku i dotyczy obowiązującego stanu prawnego.

    Pobierz publikację w języku polskim (PDF)
  • Uwarunkowania uczenia się w dorosłości. Raport z badania „Uczenie się dorosłych Polaków”

    Uwarunkowania uczenia się w dorosłości. Raport z badania „Uczenie się dorosłych Polaków”

    Uczenie się osób dorosłych jest zjawiskiem wielowymiarowym, a jego uwarunkowania mogą być analizowane w różnych perspektywach: makro-, mezo- i mikrostrukturalnej. Patrząc na czynniki systemowe, możemy rozpatrywać zagadnienia związane z legislacją czy sposobem problematyzowania uczenia się w dokumentach o charakterze strategicznym.

    Uwarunkowania na poziomie pośrednim – regionalnym – czy lokalnym związane są między innymi z funkcjonowaniem instytucji realizujących oraz pośredniczących w działaniach edukacyjnych, ale także z dostępnością i dopasowaniem oferty. Analizując poziom
    indywidualny, dotykamy różnych aspektów uczestnictwa, problematyki czynników sprzyjających czy ograniczających udział w uczeniu się w dorosłości.

    Badanie „Uczenie się dorosłych Polaków” podejmuje problematykę tego zjawiska z perspektywy mikrostrukturalnej. Jego głównym celem była pogłębiona, wielowymiarowa diagnoza uczenia się podejmowanego przez dorosłych Polaków oraz jego uwarunkowań. Niniejszy raport przedstawia główne wyniki zrealizowanego projektu.

    Na podstawie danych podjęto próbę odpowiedzi na pytania dotyczące różnych aspektów zjawiska, między innymi: jak często i w jaki sposób uczą się dorośli? Jakie cechy społeczno-demograficzne sprzyjają uczestnictwu w uczeniu się? Kto i dlaczego nie podejmuje aktywności edukacyjnych? Jakie jest nastawienie Polaków do uczenia się? Co sprzyja pozytywnemu nastawieniu do uczestnictwa w działaniach edukacyjnych? W jaki sposób uczestnictwo i nastawienie do uczenia się uwarunkowane są doświadczeniami z przeszłości – postawą rodziców, aktywnością w dzieciństwie, wspomnieniami ze szkoły? W jaki sposób szeroko rozumiana sytuacja zawodowa wpływa na uczenie się w dorosłości?

    Pobierz publikację w języku polskim (PDF)
  • Kwartalnik ZSK 2/2023

    Kwartalnik ZSK 2/2023

    Kwartalnik ZSK to miejsce debaty publicznej oraz przestrzeń do przekazywania praktycznej wiedzy.

    Zgodnie z przyjętymi założeniami kontynuujemy naszą misję i w numerze 2/2023 Kwartalnika tematem przewodnim są interesariusze ZSK.

    Zaprosiliśmy do wypowiedzi różne podmioty, które pozostają w relacji ze Zintegrowanym Systemem Kwalifikacji. Spojrzenie na system z tak różnych perspektyw uwydatnia realne korzyści, ale także wyzwania i trudności, jakim trzeba będzie sprostać w najbliższym czasie.

    Pobierz publikację w języku polskim (PDF)
  • O wpisywaniu do ZRK kwalifikacji nadawanych po studiach podyplomowych. Krok po kroku

    O wpisywaniu do ZRK kwalifikacji nadawanych po studiach podyplomowych. Krok po kroku

    Zintegrowany System Kwalifikacji funkcjonuje w Polsce od 2016 r. Kluczowymi elementami tego systemu są Polska Rama Kwalifikacji, obejmująca 8 poziomów, oraz Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji, w którym gromadzone są informacje o kwalifikacjach nadawanych w Polsce. Dzięki ZSK łatwiejsze staje się uporządkowanie i porównywanie kwalifikacji.

    Niniejsza publikacja ma na celu przybliżenie zagadnień związanych zarówno z opisywaniem kwalifikacji nadawanych po ukończeniu studiów podyplomowych, jak i z wpisywaniem ich do Zintegrowanego Rejestru Kwalifikacji. Jest ona efektem doświadczeń ze współpracy między Instytutem Badań Edukacyjnych a przedstawicielami uczelni.

    Materiał ten jest skierowany przede wszystkim do przedstawicieli uczelni, Instytutów PAN i instytutów badawczych zainteresowanych wpisaniem do ZRK kwalifikacji nadawanych po ukończeniu studiów podyplomowych.

    Czytelnicy znajdą w nim odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania oraz wskazówki co do tego, jak można – krok po kroku – włączyć do ZSK kwalifikację nadawaną po ukończeniu studiów podyplomowych.  Umieszczona w aneksie „Checklista” nadaje poradnikowi wymiar interaktywny. Dzięki niej czytelnicy mogą zapisywać postęp prac nad opisem kwalifikacji i planować następne kroki.

    Pobierz publikację w języku polskim (wersja graficzna – podstawowa)
    Pobierz publikację w języku polskim (wersja zgodna ze standardem WCAG – dostępna cyfrowo)
  • Kwartalnik ZSK 1/2023

    Kwartalnik ZSK 1/2023

    Kwartalnik jest bazą informacji na temat idei uczenia się przez całe życie oraz Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Ma na celu integrację wokół ZSK ekspertów zajmujących się rynkiem pracy i uczeniem się przez całe życie – naukowców, doradców zawodowych, specjalistów od HR oraz nauczycieli.

    Tematem przewodnim Kwartalnika ZSK 1/2023 jest rynek pracy. Pokazujemy zarówno trendy nim kierujące, jak i sposoby na rozwój zawodowy.
     
    W numerze prezentujemy sytuację w sektorach, szanse dla młodych i przykłady zagraniczne. Wskazujemy jak miasto, w którym żyjemy, a także miejsce pracy może wpłynąć na nasz rozwój zawodowy. Przypominamy również wyniki badań dotyczących zmiany zawodowej.
     
  • Nie tylko doświadczenie i kompetencje miękkie

    Nie tylko doświadczenie i kompetencje miękkie

    Prowadząc badania nad zapotrzebowaniem kompetencyjnym na rynku pracy, można spotkać się z wypowiedziami świadczącymi o tym, że pracodawcy poszukują wyłącznie osób z długoletnim doświadczeniem i kompetencjami miękkimi. Prezentowane wyniki badań są próbą przebicia się przez podobne ogólnikowe wypowiedzi rozmówców. Za tymi generalizacjami kryją się właśnie konkretne umiejętności branżowe, które mogą wydawać się im oczywiste. Jednak wymagają one inwentaryzacji, analizy i syntetycznego wykorzystania przy wdrażaniu zapisów ustawy o ZSK.

    Zebrane dane potwierdziły hipotezy dotyczące grup kompetencji zawodowych najczęściej występujących w ogłoszeniach o pracę i w wywiadach pogłębionych. Ważne okazały się także kompetencje osobiste i społeczne. Potrzeby i oczekiwania pracodawców w tym zakresie są spore, a system nabywania kompetencji i potwierdzania kwalifikacji w Polsce nadal nie jest odpowiedzią na potrzeby płynące z ich strony. Jednym z rozwiązań problemu niedopasowania oferty edukacyjnej do potrzeb rynkowych są kwalifikacje rynkowe wdrażane w ramach Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji.

    Wyniki badań i analiz potwierdziły występowanie zróżnicowania regionalnego w zakresie specyfiki zapotrzebowania na kompetencje i kwalifikacje w różnych sektorach gospodarki. Wskazują one jednocześnie na brak istotnych różnic między poszczególnymi częściami Polski dotyczących zapotrzebowania w ramach tej samej branży. Dlatego niniejszy raport regionalny można traktować jako przekrojowy dla całej Polski.

    Raport jest efektem prac zespołu regionalnych liderów promujących Zintegrowany System Kwalifikacji (ZSK) we wszystkich województwach w Polsce. Badanie, którego wyniki udostępniamy, wpisuje się w szersze działania Instytutu Badań Edukacyjnych (IBE) w ramach zadań powierzonych mu przez Ministra Edukacji i Nauki (MEiN). Ustalenia te zarówno są wynikiem prac stricte badawczych, jak i podsumowaniem działalności naszego Instytutu w 16 województwach w ostatnich pięciu latach.

    Pobierz publikację w języku polskim (PDF)
  • Edukacja i kwalifikacje wobec wyzwań innowacyjności na przykładzie sektorów motoryzacji i przemysłu chemicznego

    Edukacja i kwalifikacje wobec wyzwań innowacyjności na przykładzie sektorów motoryzacji i przemysłu chemicznego

    Publikacja wieńczy cykl badań prowadzonych w latach 2018–2021 na rzecz kwalifikacji w dwóch wybranych sektorach. W przyjętej koncepcji wykorzystano różne metody i techniki badań społecznych: zarówno jakościowe, jak i ilościowe oraz podejście oparte na analizie przypadku, co miało na celu integrację danych pozyskiwanych z różnych źródeł i ukazanie wyników w szerokiej perspektywie.

    Przedmiotem zainteresowania autorów monografii jest zagadnienie innowacji – sposoby jej rozumienia i funkcji, jaką pełni dla gospodarki, ale przede wszystkim sposoby, w jaki przedsiębiorstwa mogą tworzyć i wprowadzać ją dzięki wspieraniu uczenia się i rozwoju zawodowego pracowników.

    W publikacji pokazano także praktyki zarządzania pracownikami (rekrutacja, awans, polityki szkoleniowe) w polskich firmach badanych branż na tle kierunków ich rozwoju. Jest ona interesującą pozycją dla wszystkich osób, które szukają odpowiedzi na takie pytania, jak:
    • Czy każdy może być innowatorem?
    • Jakie podejście do rozwoju umiejętności pracowników funkcjonuje w firmach obu branż?
    • Czego poszukuje się u kandydatów do pracy i co jest doceniane w pracownikach firm
    z tych branż?
    • Czy typ branży wpływa na sposób zdobywania kwalifikacji?
    • Co jest najlepszą miarą kompetencji?
    • Jaką rolę w stymulowaniu procesów uczenia się pełni bezpośredni przełożony?

    Pobierz publikację w języku polskim (PDF)
  • Jak opisać kwalifikację rynkową i zaprojektować dla niej walidację? Przewodnik

    Jak opisać kwalifikację rynkową i zaprojektować dla niej walidację? Przewodnik

    Naszą publikację kierujemy do wszystkich zainteresowanych tematem opisywania kwalifikacji: osób planujących złożenie wniosku o włączenie kwalifikacji, ekspertów zapraszanych do opisu kwalifikacji, przedstawicieli organizacji, które rozważają zaangażowanie się w rozwój Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji, a zwłaszcza osób, które nie miały do tej pory z kwalifikacjami rynkowymi wielu doświadczeń.

    Pobierz publikację w języku polskim (PDF, 1,15 MB)
  • Sektorowa Rama Kwalifikacji dla Gospodarki Wodno-Ściekowej, Rekultywacji i Remediacji

    Sektorowa Rama Kwalifikacji dla Gospodarki Wodno-Ściekowej, Rekultywacji i Remediacji

    Celem opracowania Sektorowej Ramy Kwalifikacji dla Gospodarki Wodno-Ściekowej, Rekultywacji i Remediacji było stworzenie prostego narzędzia, które w uporządkowany sposób będzie przedstawiało kompetencje charakterystyczne dla sektora.

    RK GWŚRiR to narzędzie mające ułatwiać odniesienie kwalifikacji charakterystycznych dla sektora do poszczególnych poziomów Polskiej Ramy Kwalifikacji. Opisy kompetencji zamieszczone w ramie mogą służyć do porównywania kwalifikacji, formułowania kryteriów przy zamawianiu usług czy opracowywaniu wymagań na potrzeby rekrutacji pracowników.

    Rama może być przydatna dla wszystkich osób pracujących w sektorze, do tego, by bardziej świadomie i w zindywidualizowany sposób mogli podchodzić do rozwoju swojej kariery zawodowej.

    Pobierz publikację w języku polskim (PDF, 2 MB)
    Pobierz publikację w języku angielskim (PDF, 2 MB)
  • Małe miasta wobec wyzwań idei uczenia się przez całe życie

    Małe miasta wobec wyzwań idei uczenia się przez całe życie

    Monografia poświęcona jest wspieraniu uczenia się przez całe życie z dwóch perspektyw: teoretycznej, tworzącej ramę dla interpretacji, i empirycznej, opartej na badaniu dotyczącym sposobów wspierania praktycznej realizacji idei uczenia się przez całe życie przez uczelnie w czterech małych miastach.

    Podstawą monografii jest badanie terenowe przeprowadzone przez Instytut Badań Edukacyjnych w 2021 roku. Nie jest to jednak jedynym komponentem. Równie ważny jest bowiem opis idei i teorii, pozwalający na rekonstrukcję pojęć uczenia się w różnych kontekstach, tak aby możliwe było nie tylko poznanie, lecz także zrozumienie praktyk wspierania uczenia się przez całe życie.

    Monografia składa się z ośmiu rozdziałów prezentujących kontekst teoretyczny, informacje uzyskane w badaniu empirycznym oraz ich interpretację i wnioski.

    W rozdziale pierwszym, zatytułowanym „Idee i teorie”, opisano uczenie się rozumiane jako potrzebę wynikającą z człowieczeństwa i potrzebę postmaterialistyczną, obszernie omówiono ideę uczenia się przez całe życie (lifelong learning) w kilku ujęciach i przedstawiono dwie teorie socjologiczne, które posłużyły do analizy uzyskanego materiału badawczego: teorię społeczeństwa sieciowego Manuela Castellsa oraz kapitału kulturowego i habitusu Pierre’a Bourdieu. W rozdziale drugim zawarto szczegółowe informacje o zrealizowanym badaniu. W rozdziale trzecim zaprezentowano perspektywę osób badanych w odniesieniu do zagadnienia uczenia się przez całe życie. Zawiera on rekonstrukcję sposobów rozumienia pojęć uczenia się i uczenia się przez całe życie oraz przekonania dotyczące uczenia się i jego uwarunkowań. W rozdziale czwartym przedstawiono sposoby organizacji działań wspierających ideę uczenia się przez całe życie w badanych uczelniach i katalog podejmowanych przez nie przedsięwzięć. Rozdział piąty poświęcono zagadnieniom współpracy podmiotów z poszczególnych miast we wspieraniu uczenia się przez całe życie (przede wszystkim osób dorosłych), omówiono dobre praktyki i kryteria doboru partnerów działań. W rozdziale szóstym nakreślono „mapy uczenia się przez całe życie” dla każdego z miast i opisano lokalne pejzaże LLL.

    W rozdziale siódmym przedstawiono analizę występujących wyzwań i problemów związanych z prowadzeniem działań wspierających uczenie się przez całe życie, a rozdział ósmy to podsumowanie wraz z odniesieniem do teorii Bourdieu i Castellsa zaprezentowanych w rozdziale pierwszym. Na końcu monografii znajduje się aneks, w którym umieszczono wyciąg z raportu metodologiczno-technicznego z realizacji badania opracowanego przez jego wykonawcę.

    Pobierz publikację w języku polskim (PDF)