BAZA DOBRYCH PRAKTYK

Wprowadzenie

15 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (dalej ZSK)[1]. Rozwiązania, które wprowadza ZSK, to odpowiedź na zmiany zachodzące na rynku pracy i w gospodarce. Ustawa nie powołała do życia nowych instytucji, ale określiła podstawowe zasady i standardy postępowania w obszarze kwalifikacji. W ustawie zostały określone role i nowe zadania różnych podmiotów funkcjonujących w obszarze ZSK oraz wzajemne relacje między nimi.

Do zadań ministrów właściwych dla kwalifikacji należy:

  1. włączanie sektorowych ram kwalifikacji (SRK);
  2. włączanie do ZSK kwalifikacji:
    1. rynkowych,
    2. potwierdzonych dyplomami mistrza i świadectwami czeladniczymi wydawanymi po przeprowadzeniu egzaminów w zawodach,
    3. uregulowanych,
    4. nadawanych po ukończeniu kursów dokształcających i szkoleń;
  3. dokonywanie okresowych przeglądów kwalifikacji funkcjonujących w ZSK;
  4. przywracanie archiwalnej kwalifikacji rynkowej statusu kwalifikacji rynkowej funkcjonującej;
  5. nadawanie uprawnień do certyfikowania danej kwalifikacji rynkowej;
  6. wskazanie podmiotu, który będzie pełnił funkcję podmiotu zewnętrznego zapewniania jakości wobec uprawnionej instytucji certyfikującej;
  7. sprawowanie nadzoru nad nadawaniem kwalifikacji i zapewnianiem jakości tego procesu;
  8. przeprowadzenie ewaluacji zewnętrznej w trybie nadzwyczjanym w instytucji certyfikującej;
  9. dokonywanie przeglądu kwalifikacji uregulowanych.

Aby działanie związane z wykonaniem określonego zadania ustawowego stało się dobrym przykładem należy je opisać i udostępnić innym.

 

Informacja dla użytkowników bazy

Baza przykładów to odpowiedź na oczekiwania dotyczące upowszechniania wiedzy
o rozwiązaniach stosowanych w różnych ministerstwach i sprzyjających realizacji zadań wynikających z ustawy o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (ZSK). Ze względu na stan wdrażania ZSK w bazie najwięcej miejsca zajmują przykłady dotyczące rozpatrywania wniosków o włączenie do systemu kwalifikacji rynkowych. Baza będzie sukcesywnie uzupełniana o opisy nowych praktyk.

[1] Dz. U. z 2020 r., poz. 226.  Akt prawny dostępny jest pod adresem:

http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20160000064/U/D20160064Lj.pdf

PRZYKŁADY

Włączanie kwalifikacji rynkowych do ZSK

Współpraca z wnioskodawcą

PODSTAWA PRAWNA WSPÓŁPRACY Z WNIOSKODAWCĄ

Zgodnie z art. 22 ustawy o ZSK podmiot prowadzący Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji, ministrowie właściwi, specjaliści oraz zespoły ekspertów przygotowujące rekomendacje dotyczące przypisania poziomu Polskiej Ramy kwalifikacji (PRK) do kwalifikacji, współpracują z podmiotem, który złożył wniosek. Współpraca prowadzona jest podczas:

  • ustalania ministra właściwego do rozpatrywania wniosku, który wpłynął do podmiotu prowadzącego Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji;
  • konsultacji wniosku ze środowiskami zainteresowanymi;
  • sporządzania opinii na temat potrzeby włączenia do ZSK kwalifikacji opisanej we wniosku;
  • oceny wniosku przez ministra właściwego;
  • porównywania efektów uczenia się wymaganych dla kwalifikacji, której dotyczy wniosek z charakterystykami PRK.

WYBRANE CELE WSPÓŁPRACY Z WNIOSKODAWCĄ:

  • Lepsze zrozumienie koncepcji kwalifikacji opisanej we wniosku przez wszystkich zaangażowanych w procedurę jej włączania, wyjaśnienie kwestii budzących wątpliwości;
  • Udoskonalenie projektu zgłoszonej kwalifikacji między innymi w zakresie:
  • Doboru i opisu wymaganych dla kwalifikacji efektów uczenia się;
  • Wymagań dotyczących walidacji oraz podmiotów przeprowadzających walidację;
  • Uzgodnienie innego rodzaju korekt lub zmian w złożonym wniosku;
  • Wzmocnienie więzi kooperacyjnych ministra właściwego z kręgiem specjalistów
    i ekspertów;
  • Integracja interesariuszy zainteresowanych daną kwalifikacją.

PROPONOWANE ZASADY WSPÓŁPRACY Z WNIOSKODAWCĄ:

Zasada partnerstwa – wszyscy zaangażowani w procedurę rozpatrywania wniosku są partnerami współodpowiedzialnymi za jakość kwalifikacji włączonej do ZSK. Współpraca odbywa się z poszanowaniem praw każdego z partnerów.

Zasada legalizmu – wszystkie działania odbywają się z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa.

Zasada poufności – osoby zaangażowane w procedurę rozpatrywania wniosku zobowiązane są do zachowania poufności informacji pozyskanych w toku współpracy.

Zasada rzetelności – informacje związane z toczącą się procedurą udzielane są zainteresowanym bez zwłoki, z największą starannością, w sposób precyzyjny i wyczerpujący.

Zasada stałego kontaktu – we wszystkich fazach rozpatrywania wniosku utrzymywany jest kontakt z wnioskodawcą.

Podział kwalifikacji zgłoszonej we wniosku na dwie oddzielne kwalifikacje

Przebieg współpracy z wnioskodawcą w trakcie rozpatrywania wniosku o włączenie do ZSK kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych”

Informacje wstępne

  1. Wnioskodawca: Fundacja VCC w Lublinie
  2. Minister właściwy dla kwalifikacji: Minister Sprawiedliwości
  3. Link do pobrania wniosku:

http://www.kwalifikacje.gov.pl/download/ogloszenia/20180412/Fundacja%20VCC_Formularz%20opisu%20kwalifikacji_Prowadzenie%20mediacji_poprawki%20pod%20cywilne_final.pdf

http://www.kwalifikacje.gov.pl/download/ogloszenia/20180921a/Prowadzenie%20mediacji%20s%C4%85dowych%20i%20pozas%C4%85dowych%20w%20sprawach%20cywilnych.pdf

  1. Nazwy kwalifikacji włączonych do ZSK: „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych”, „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych”.

Procedowanie wniosku

  1. Po wstępnym zapoznaniu się z wnioskiem w Ministerstwie stwierdzono, że przedstawiona w nim koncepcja kwalifikacji obejmuje zbyt szeroki zakres. Przedstawiony materiał pozwala myśleć raczej o dwóch oddzielnych kwalifikacjach ukierunkowanych na węższe specjalizacje w zakresie mediacji w określonych dziedzinach.

W związku z tym Minister Sprawiedliwości rozpoczął współpracę z Wnioskodawcą. Odbyło się spotkanie, w którym uczestniczyli przedstawiciele ministra, Wnioskodawca, eksperci wnioskodawcy z zakresu mediacji oraz pracownicy IBE. Podczas spotkania wskazano na rosnącą popularność, rangę i skalę mediacji w rozwiązywaniu sporów, zwłaszcza w sprawach gospodarczych. Zwrócono uwagę na to, że powodzenie mediacji jako skutecznej metody rozwiązywania konfliktów zależy od profesjonalizmu mediatorów, wysokiego poziomu ich kwalifikacji oraz etyki zawodowej. Od razu omówiono zakres kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych”. Wnioskodawca został poproszony o wybranie jednej specjalizacji i sprofilowanie pod nią wniosku pierwotnego. Przedstawiciele ministra właściwego pozostawili wybór specjalizacji Wnioskodawcy. Określono termin modyfikacji opisu i przesłania wniosku do ministra. Wnioskodawca wybrał specjalizację – mediacje w sprawach gospodarczych.

  1. Po otrzymaniu wniosku obejmującego opis kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych” Minister rozpoczął konsultacje wniosku ze środowiskami zainteresowanymi. Wniosek został także wysłany do specjalistów celem pozyskania opinii na temat społeczno-gospodarczej potrzeby włączenia kwalifikacji do ZSK. Konsultacje środowiskowe, jaki i opinie specjalistów potwierdziły potrzebę włączenia do ZSK kwalifikacji. Specjaliści zaproponowali poprawki dotyczące między innymi warunków przystąpienia do walidacji, zapotrzebowania na kwalifikację oraz efektów uczenia się.

Po przeprowadzeniu konsultacji środowiskowych oraz po pozyskaniu opinii specjalistów odbyło się spotkanie z udziałem przedstawicieli ministra właściwego, Wnioskodawcy oraz pracowników IBE, na którym zostały omówione wyniki konsultacji dotyczące kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych”. Przedyskutowane zostały także propozycje poprawek oraz zmian we wniosku wynikające z uwag zgłoszonych w trakcie konsultacji środowiskowych oraz opinii specjalistów. Uzgodniono, że potrzebna jest druga kwalifikacja dotycząca mediacji w sprawach cywilnych, która będzie wymaganiem wstępnym do nabycia kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych”. Równocześnie dyskutowano na temat założeń tej drugiej kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych”. Minister określił termin złożenia wniosku „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych”.

Pracownicy IBE wyjaśnili kwestie związane z metodyką opisu kwalifikacji. Na spotkaniu uzgodniono również, że wnioskodawca przygotuje wnioski zawierające opisy omawianych kwalifikacji uwzględniające ustalenia. Przedstawiciele ministra określili terminy przekazania obu wniosków oraz przedstawili dalsze działania związane z rozpatrywaniem pierwszego wniosku „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych”.

W umówionym terminie Wnioskodawca przekazał do Ministra oba wnioski.

  1. Minister Sprawiedliwości kontynuował współpracę z Wnioskodawcą. Na kolejnym spotkaniu, omówione zostały poprawki w opisie kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych”. Dyskusja dotyczyła poszczególnych zapisów we wniosku (np. w polu orientacyjny nakład pracy). Eksperci w Ministerstwie Sprawiedliwości przeanalizowali efekty uczenia się i zaproponowali ich modyfikację, inny układ, inną kolejność, a w niektórych wypadkach również nieco inną zawartość treściową. Omówione zostały: ważność certyfikatu, kwestie związane z walidacją takie jak np., metoda portfolio i analiza dowodów, oraz sposób weryfikowania kompetencji członków komisji walidacyjnej.

Na spotkaniu ustalono, że wnioskodawca opisze uzasadnienie w polu wniosku „Krótka charakterystyka kwalifikacji” w taki sposób, żeby użytkownicy ZSK mieli pewność, iż podane tu liczby godzin nie będą weryfikowane, a stanowią jedynie wskazówkę dotyczącą złożoności kwalifikacji i czasowych możliwości uzyskania kwalifikacji. Wspólnie dokonano rewizji efektów uczenia się. Zestawiono propozycje ekspertów ministerstwa z propozycjami Wnioskodawcy zawartymi w rozpatrywanym wniosku. W wyniku dyskusji i wspólnych ustaleń wypracowano propozycję modyfikacji koncepcji zestawów efektów uczenia się. Istotną zmianą było wprowadzenie odrębnego zestawu dotyczącego wiedzy ogólnej z zakresu prowadzenia mediacji, niezależnie od specjalizacji. W pozostałych zestawach efektów uczenia się przeprowadzono korekty zgodnie z wypracowanych stanowiskiem ekspertów. Wskazany został termin kolejnego spotkania.

Celem kolejnego spotkania była dalsza modyfikacja opisu kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych”. Spotkanie odbyło się w Ministerstwie. Podczas spotkania omówiono zmianę kolejności zestawów efektów uczenia się oraz samych efektów zawartych w opisie kwalifikacji. Określone zostały dalsze działania, w tym opracowanie poszczególnych części opisu kwalifikacji, podział prac do wykonania pomiędzy przedstawicieli wnioskodawcy oraz ministerstwa w ramach pracy zdalnej a także ustalono terminy oddania prac.

Wniosek dotyczący kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych” po wspólnych modyfikacjach przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości, Fundacji VCC i przy wsparciu pracowników IBE został przekazany do ministra właściwego w ustalonym terminie.

We wniosku „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych” naniesiono niewielkie korekty wynikające z uwag ekspertów ministra właściwego. Dokonano ostatecznych akceptacji poprawek wynikających z konsultacji. Oba skorygowane wnioski zostały przekazane Ministrowi.

Efekt finalny

W „Monitorze Polskim” Dzienniku Urzędowym RP opublikowane zostały obwieszczenia o włączeniu do ZSK obu kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych” oraz „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych”.

Link do obwieszczenia: „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych” http://monitorpolski.gov.pl/mp/2018/1198/1

Link do obwieszczenia: „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych” http://monitorpolski.gov.pl/mp/2018/1201/1

PODSUMOWANIE

Do pomyślnego zakończenia sprawy wniosku Fundacji VCC z Lublina o włączenie do ZSK kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych” oraz „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych” doszło dzięki nawiązaniu od samego początku współpracy Ministra Sprawiedliwości z Wnioskodawcą.

Dla przebiegu i charakteru tej współpracy ważne było wstępne rozpoznanie w Ministerstwie merytorycznej strony zgłoszonej propozycji kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych”. Dzięki temu możliwe było zainicjowanie od razu prac nad rozwojem koncepcji kwalifikacji przedstawionej we wniosku bez czekania na uwagi z konsultacji oraz formalne opinie specjalistów.

Wspólna praca nad zgłoszoną kwalifikacją umożliwiła rozwinięcie i doprecyzowanie pierwotnej koncepcji i zaowocowała wzbogaceniem krajowego zasobu kwalifikacji o dwie nowe potrzebne w tej branży kwalifikacje.

 

Przebieg współpracy z wnioskodawcą w trakcie rozpatrywania wniosku o włączenie do ZSK kwalifikacji „Praca z dzieckiem metodą Marii Montessori”

Informacje wstępne

  1. Wnioskodawca: Fundacja Królowej Świętej Jadwigi
  2. Minister właściwy dla kwalifikacji: Minister Edukacji Narodowej
  3. Link do pobrania wniosku:

http://www.kwalifikacje.gov.pl/download/ogloszenia/20180131/Wniosek%20-%20Praca%20z%20dzieckiem%20metod%C4%85%20Marii%20Montessori.pdf

  1. Nazwa kwalifikacji włączonej do ZSK: „Praca z dzieckiem metodą Marii Montessori”

Procedowanie wniosku

  1. Streszczenie uwag zainteresowanych środowisk oraz opinii specjalistów:

Pozyskane uwagi i opinie potwierdziły popularność i znaczenie korzystania z założeń pedagogiki Marii Montessori podczas pracy z dziećmi. Jednocześnie pokazały niespójność zapisów w treści wniosku oraz ryzyka związane z ich interpretacją. Zdaniem zainteresowanych środowisk oraz specjalistów informacje przedstawione we wniosku wprowadzały w błąd. Sugerowały, że kwalifikacja otwiera drogę do pracy na stanowisku nauczyciela osobom bez wykształcenia wyższego potwierdzającego przygotowanie pedagogiczne: „Wpisanie kwalifikacji w ZRK może błędnie sugerować, że uzyskanie kwalifikacji „Praca z dzieckiem metodą Marii Montessori” – której potwierdzeniem jest certyfikat – daje odpowiednie i wystarczające przygotowanie do wspierania rozwoju i edukacji dzieci lub (co gorsza) jest wystarczające do podjęcia pracy w przedszkolach, szkołach lub innych placówkach oświatowych wykorzystujących tę metodę”.

 

  1. Wnioskodawcy przekazano informację o rozpoczęciu konsultacji wniosku ze środowiskami zainteresowanymi, a następnie przesłano mu pozyskane uwagi z prośbą o pisemne ustosunkowanie się do nich. W odpowiedzi wnioskodawca zaproponował wprowadzenie do odpowiednich pól wniosku modyfikacji „tak, aby rozwiać wątpliwości” dotyczące jakichkolwiek uprawnień uzyskiwanych w wyniku potwierdzenia kwalifikacji „Praca z dzieckiem metodą Marii Montessori”. Jak podkreślił wnioskodawca: „Proponowana modyfikacja musi jednoznacznie wskazywać, że osoba posiadająca ww. kwalifikację nie nabywa żadnych uprawnień pedagogicznych, nie nabywa prawa do wykonywania zawodu nauczyciela, nie nabywa uprawnień do prac w poradniach psychologiczno-pedagogicznych”.
  1. Przedstawiciele ministra zwrócili się również o opinie do specjalistów. Po przeanalizowaniu wszystkich materiałów dotyczących kwalifikacji opisanej we wniosku stwierdzono, że wielokrotnie pojawiająca się sugestia, że kwalifikacja może dawać uprawnienia nauczycielskie nie jest zasadna i nie powinna stanowić argumentu za negatywnym rozpatrzeniem wniosku o włączenie tej kwalifikacji do ZSK. Szczególnie ważne było, że wnioskodawca opatrzył pole wniosku: „Uprawnienia związane z posiadaniem kwalifikacji” komentarzem: „nie dotyczy”, co oznacza, że kwalifikacja ta takich uprawnień nie daje.

W trakcie analizy zgromadzonych uwag i opinii, po konsultacji z ekspertami z Instytutu Badań Edukacyjnych, zwrócono uwagę, że specjaliści mimo zastrzeżeń do opisu kwalifikacji ujętego we wniosku dostrzegali wartość związaną z włączeniem takiej kwalifikacji do ZSK. Podkreślali, że wskazane jest szerzenie wiedzy o metodzie Montessori jako mogącej wzbogacić warsztat pracy osób pracujących z dziećmi i młodzieżą. Informacje dotyczące uprawnień związanych z posiadaniem kwalifikacji wydawały się nieporozumieniem. Rola kwalifikacji rynkowych jest zupełnie inna – nie dają one uprawnień, ale stanowią potwierdzenie umiejętności zdobywanych w różny sposób i odpowiednio weryfikowanych. Z tego względu uznano, że obawy opiniujących jakoby wprowadzenie kwalifikacji do ZSK zmieniło sytuację związaną z zatrudnianiem i wymaganiami wobec osób pracujących w placówkach oświatowych i innych związanych z pracą z dziećmi są nieuzasadnione i sprzeczne z zamierzeniami wnioskodawcy.

Biorąc pod uwagę powyższe, przedstawiciele ministra postanowili zaprosić Wnioskodawcę na spotkanie w celu wspólnego omówienia możliwości wprowadzenia korekt do wniosku.

 

  1. Spotkanie odbyło się w Ministerstwie. Wzięli w nim udział: przedstawiciele Departamentu Strategii, Kwalifikacji i Kształcenia Zawodowego Ministerstwa Edukacji Narodowej, prezes i wiceprezes Fundacji Królowej Świętej Jadwigi oraz pracownicy IBE.

W trakcie spotkania uzgodniono, że we wniosku w pierwszej kolejności zmodyfikować należy informacje o kwalifikacji ujęte w polach „Grupy osób, które mogą być zainteresowane uzyskaniem kwalifikacji”, „Typowe możliwości wykorzystania kwalifikacji”, „Krótka charakterystyka kwalifikacji” oraz „Odniesienie do kwalifikacji o zbliżonym charakterze”, by mieć pewność, że kwalifikacja nie będzie rozumiana jako uprawnienie do pracy na stanowisku nauczyciela w polskim systemie szkolnym. Podczas spotkania przedstawiciele wnioskodawcy raz jeszcze wyjaśnili, że kwalifikacja „Praca z dzieckiem metodą Marii Montessori” powstała przede wszystkim z myślą osobach, takich jak rodzice organizujący naukę i uczący dzieci w ramach edukacji domowej czy osoby podejmujące się opieki nad dziećmi w domach rodzinnych, np. opiekunki dziecięce. Na spotkaniu od razu rozpoczęto pracę nad korektą zapisów we wniosku oraz uzgodniono, że wnioskodawca wprowadzi dalsze korekty przy wsparciu pracowników IBE.

 

  1. Wnioskodawca przesłał zmodyfikowany wniosek do Ministerstwa. Następnie Minister poinformował wnioskodawcę o pozytywnej ocenie wniosku oraz o rozpoczęciu przygotowań do powołania i organizacji pracy zespołu ekspertów.

 

Efekt finalny

W „Monitorze Polskim” Dzienniku Urzędowym RP opublikowane zostało obwieszczenie o włączeniu do ZSK kwalifikacji „Praca z dzieckiem metodą Marii Montessori”.

Link do obwieszczenia: http://monitorpolski.gov.pl/mp/2018/1114/1

 

PODSUMOWANIE

W przypadku wniosku o włączenie do ZSK kwalifikacji „Praca z dzieckiem metodą Marii Montessori” szczególne znaczenie miała współpraca przedstawicieli ministra z wnioskodawcą, która miała miejsce po skonsultowaniu wniosku ze środowiskami zainteresowanymi i zebraniu opinii specjalistów.

Przedstawiciele ministra, dostrzegając w zgromadzonych uwagach i opiniach argumenty wskazujące na potrzebę znajomości metody Montessori wśród osób pracujących z dziećmi i młodzieżą, uznało za celowe włączenie takiej kwalifikacji rynkowej do ZSK. Dlatego zainicjowano wspólną pracę nad doprecyzowaniem i uzupełnieniem zapisów we wniosku, aby nie budziły wątpliwości. Uwagi z konsultacji oraz opinie specjalistów posłużyły jako materiał wskazujący kierunek niezbędnych korekt w opisie kwalifikacji, której dotyczył wniosek.

Informacje wstępne

  1. Minister właściwy: Minister Sportu, Minister Rozwoju, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
  2. Podstawy prawne:
  • Ustawa z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji [Dz.U. z 2020 r., poz. 226], w szczególności w zakresie art. 22.

Opis przykładu dobrej praktyki

  1. Współpraca ministra właściwego z podmiotem wnioskującym ma na celu podnoszenie jakości opisu kwalifikacji zgłoszonej we wniosku oraz zyskania środowiskowej aprobaty dla włączenia kwalifikacji do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Istotne jest dokładne zrozumienie argumentów stojących u podstaw złożonego wniosku, dlatego też istotne jest doprecyzowanie uwarunkowań i motywacji wnioskodawcy.
  2. W celu nawiązania dialogu oraz zacieśnienia współpracy z wnioskodawcami, w kilku ministerstwach osoby/ komórki odpowiedzialne za procedowanie wniosku zaproponowały wnioskodawcom spotkania odbywające się bezpośrednio przed złożeniem wniosku w ZRK (jeżeli podmiot wnioskujący wcześniej poinformuje o zamiarze skierowania wniosku do ministra) lub bezpośrednio po jego złożeniu, przed rozpoczęciem konsultacji z zainteresowanymi środowiskami.
  3. Na spotkania zapraszani byli również przedstawiciele Instytutu Badań Edukacyjnych, którzy pełnili rolę niezależnych ekspertów.
  4. Podczas spotkań podmiot wnioskujący ma możliwość zaprezentować zgłaszaną kwalifikację, przedstawić motywacje nim kierujące oraz swoje doświadczenia. Jest to również okazja do tego, by przedstawiciele ministra właściwego mogli przedstawić swoje wstępne wątpliwości. W trakcie spotkania możliwe jest wypracowanie wspólnych rozwiązań w zakresie opisu kwalifikacji, które wpłyną korzystnie na jakość opisu i zwiększą prawdopodobieństwo pozytywnej decyzji o włączeniu kwalifikacji do ZSK.

Efekt finalny / podsumowanie:

Dzięki spotkaniom przedstawicieli ministra właściwego oraz podmiotu wnioskującego możliwe jest nawiązanie współpracy jeszcze przed rozpoczęciem procedowania wniosku o włączenie kwalifikacji rynkowej do ZSK. Współpraca ta jest kluczowa na dalszych etapach procesu i pozwala na wypracowanie rozwiązań akceptowanych przez obie strony. Ponadto spotkania umożliwiają głębsze zrozumienie argumentacji stojącej za decyzją o skierowaniu wniosku o włączenie kwalifikacji do ZSK. Pozwala to na trafniejszy dobór potencjalnie zainteresowanych środowisk i zaproszenie ich do wzięcia udziału w konsultacjach środowiskowych, a także wyłonienie specjalistów, którzy zostaną poproszeni o sporządzenie opinii na temat społeczno-gospodarczej potrzeby włączenia kwalifikacji do ZSK na dalszym etapie rozpatrywania wniosku.

Obszar: Współpraca z wnioskodawcą

Informacje wstępne:
Współpraca z wnioskodawcą ministra właściwego oraz reprezentujących go urzędników może odbywać się na wielu etapach rozpatrywania wniosku o włączenie kwalifikacji rynkowej do ZSK. Poniższy opis powstał na podstawie działań stosowanych w różnych ministerstwach i ma na celu wskazanie rozwiązań, które pokazują obszary możliwej współpracy oraz korzyści z niej wynikające. Jednocześnie należy podkreślić, jak ważna jest partnerska współpraca ministra właściwego oraz reprezentujących go urzędników z wnioskodawcą podczas całego procesu rozpatrywania wniosku. Buduje ona zaufanie do systemu kwalifikacji, co w dłuższej perspektywie będzie miało przełożenie na wzmocnienie oraz upowszechnienie całego systemu.

Etapy rozpatrywania wniosku, podczas których możliwa jest współpraca z wnioskodawcą

Etap przed złożeniem wniosku
Współpraca pomiędzy wnioskodawcą, a ministrem właściwym może zostać nawiązana już przed złożeniem wniosku w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji. Dobrą praktyką jest wcześniejsze poinformowanie ministra, którego uznaje się za właściwego do rozpatrzenia wniosku, o zamiarze jego złożenia. Rekomenduje się, aby wnioskodawca poinformował ministra właściwego o głównych założeniach, argumentach przemawiających za wnioskiem, doświadczeniach podmiotu wnioskującego itp.
Atuty rozwiązania:
1. Podjęcie współpracy przed złożeniem wniosku pozwoli na ewentualne wyjaśnienie pojawiających się wątpliwości, wspólne poszukiwanie rozwiązań.
2. Pozwoli przygotować się osobie/komórce wyznaczonej w ministerstwie do rozpatrywania wniosku, co potencjalnie może mieć wpływ na długość procedowania wniosku.
Więcej informacji: link do przykładu dobrej praktyki – Organizacja spotkań z podmiotem wnioskującym: https://kwalifikacje.edu.pl/baza-przykladow/

Weryfikacja jakości opisu kwalifikacji przez ministra właściwego po złożeniu wniosku do ZRK
Weryfikacja jakości opisu kwalifikacji jest związana z przeglądem treści opisu kwalifikacji w zgłoszonym wniosku pod kątem spełniania podstawowych warunków włączania kwalifikacji rynkowych do ZSK. W przypadku uwag minister właściwy przesyła wnioskodawcy listę niezbędnych poprawek, które powinny zostać naniesione w opisie kwalifikacji rynkowej. Jednocześnie rekomenduje się nawiązanie współpracy z wnioskodawcą również w sytuacji, gdy minister właściwy nie ma uwag do wniosku.
Atuty rozwiązania:
1. Współpraca z wnioskodawcą zostaje nawiązana na początku procesu rozpatrywania wniosku. Wzmacnia to budowanie partnerskich relacji.
2. Wnioskodawca poznaje urzędnika, który będzie zajmował się wnioskiem oraz jego dane kontaktowe. Pozwala to na nawiązanie relacji i ułatwia późniejszy kontakt.


Konsultacje wniosku z zainteresowanymi środowiskami
Konsultacje pozwalają na merytoryczną ocenę złożonego wniosku przez podmioty posiadające wiedzę i doświadczenie w obszarze, którego dotyczy przedmiotowa kwalifikacja. Współpraca ministra właściwego z wnioskodawcą pozwala na wzmocnienie tego etapu. Po przeprowadzeniu konsultacji wnioskodawca powinien otrzymać zestawienie uwag zgłoszonych podczas konsultacji z zainteresowanymi środowiskami. Potencjalnie minister właściwy po konsultacjach może zwrócić się do wnioskodawcy o ustosunkowanie się do wniesionych uwag. Jednakże częstą praktyką jest, że minister właściwy dopiero po pozyskaniu opinii specjalistów na temat społeczno-gospodarczej potrzeby włączenia kwalifikacji rynkowej do ZSK zwraca się do wnioskodawcy o odniesienie do wszystkich uwag oraz opinii zebranych w tych dwóch etapach rozpatrywania wniosku.
Atuty rozwiązania:
1. Rozszerzony zostaje zasięg konsultacji – wnioskodawca również może propagować informację na temat prowadzonych konsultacji oraz zachęcić inne podmioty do wzięcia w nich udziału.
2. Wnioskodawca wzmacnia swoją pozycję w środowisku oraz upowszechnia informację o włączaniu kwalifikacji rynkowych do systemu oraz samym ZSK.


Pozyskanie opinii specjalistów na temat społeczno-gospodarczej potrzeby włączenia kwalifikacji
Podczas tego etapu specjaliści, posiadający odpowiednią wiedzę i umiejętności niezbędną do merytorycznej oceny wniosku, opracowują indywidualnie opinię na temat społeczno-gospodarczej potrzeby włączenia kwalifikacji do ZSK. Równocześnie mogą rekomendować dalsze zmiany w opisie kwalifikacji. Po ich otrzymaniu minister właściwy sporządza zbiorcze zestawienie opinii. Rekomenduje się poinformowanie wnioskodawcy o rezultacie działań.
Atuty rozwiązania:
1. Transparentność całego procesu oraz wzmacnianie relacji partnerskich minister właściwy  wnioskodawca.
2. Działanie na rzecz wyższej jakości opisu kwalifikacji.


Powołanie zespołu ekspertów w celu określenia poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji dla danej kwalifikacji
Minister właściwy powołuje zespół ekspertów. Są to osoby posiadające doświadczenie związane z obszarem, którego dotyczy kwalifikacja oraz mające wiedzę o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji. Zadaniem ekspertów jest opracowanie rekomendacji w zakresie przypisania poziomu PRK do kwalifikacji. Równocześnie, jak pokazuje praktyka, eksperci niejednokrotnie proponują również dokonanie zmian w opisie samej kwalifikacji. W związku z tym zalecaną dobrą praktyką, zaobserwowaną w różnych ministerstwach, jest zapraszanie wnioskodawcy na posiedzenie zespołu ekspertów. Aktualnie funkcjonują dwa podejścia:

  • – poinformowanie wnioskodawcy o terminie spotkania zespołu ekspertów z prośbą o możliwość konsultacji przez telefon. W razie potrzeby eksperci kontaktują się z wnioskodawcą i wyjaśniają wątpliwości lub uzgadniają proponowane zmiany we wniosku. W tym przypadku zespół ekspertów najczęściej kontaktuje się tylko w sprawie najważniejszych wątpliwości lub propozycji zmian;
  • zaproszenie wnioskodawcy do udziału w posiedzeniu zespołu ekspertów (bez możliwości uczestniczenia w tej części spotkania, w której odbywa się głosowanie dot. rekomendowanego poziomu PRK dla kwalifikacji);
    Doświadczenie pokazuje, że drugie podejście jest efektywniejszym rozwiązaniem. Umożliwia bezpośrednie interakcje wnioskodawcy i ekspertów, co przekłada się na wspólne wypracowanie wszystkich zmian we wniosku.

Atuty rozwiązania:
1. W trakcie określania poziomu PRK eksperci na bieżąco mogą wyjaśniać z przedstawicielem podmiotu wnioskującego swoje wątpliwości. W przypadku, kiedy uwagi ekspertów wymagają zmodyfikowania treści kwalifikacji, można przeprowadzić to działanie od razu, w obecności i za zgodą wnioskodawcy, co wydatnie skraca czas potrzebny na realizację tego etapu włączania kwalifikacji do ZSK.
2. Udział przedstawicieli wnioskodawcy ma też znaczenie ze względu na możliwość przekazania im wiedzy na temat procesu włączania kwalifikacji rynkowej do ZSK, co może mieć pozytywne znaczenie dla postrzegania systemu jako wiarygodnego, a także wpływ na poczucie podmiotowości wnioskodawcy.

Koordynacja zadań związanych z ZSK w strukturach ministerstwa

Informacje wstępne

  1. Minister właściwy: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
  2. Podstawy prawne:
  • Zarządzenie nr 2 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 stycznia 2018 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw realizacji zadań wynikających z ustawy o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji zmienione zarządzeniem nr 41 z dnia 15 grudnia 2018 r. oraz nr 3 z dnia 15 lutego 2019 r.
  • Zarządzenie nr 17 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 maja 2020 r. w sprawie Zespołu do spraw realizacji zadań wynikających z ustawy o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji

Opis przykładu dobrej praktyki

  1. W celu optymalizacji realizacji zadań wynikających z ustawy o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji, w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi powołano specjalny zespół do spraw realizacji zadań, który jest organem pomocniczym Ministra. Przewodniczącym Zespołu jest dyrektor Departamentu Oświaty i Polityki Społecznej Wsi, a członkami przedstawiciele wszystkich pozostałych departamentów funkcjonujących w strukturze ministerstwa, a także po jednym przedstawicielu Biura Kontroli i Biura Dyrektora Generalnego. Ponadto
    w posiedzeniach Zespołu mogą uczestniczyć osoby spoza jego składu zapraszane przez przewodniczącego Zespołu, w szczególności przedstawiciele jednostek podległych lub nadzorowanych przez Ministra, którym nie przysługuje prawo udziału w głosowaniu. Zespół podejmuje decyzje na posiedzeniach, zwykłą większością głosów w głosowaniu jawnym. Posiedzenia Zespołu odbywają się na wniosek przewodniczącego, w szczególności
    w przypadku otrzymania wniosku o włączenie kwalifikacji do ZSK.
  2. W związku z pandemią wirusa SARS-CoV-2, podjęto decyzję, że Zespół może również prowadzić prace i podejmować decyzje w trybie obiegowym (za pośrednictwem komunikacji elektronicznej).
  3. Do głównych zadań Zespołu należy:
  • pełnienie funkcji opiniująco-doradczej w sprawach wynikających z realizacji zadań dotyczących ZSK,
  • przedstawianie Ministrowi opinii o tym, czy przekazany do Ministerstwa Rolnictwa
    i Rozwoju Wsi, zwanego dalej „Ministerstwem”, wniosek o włączenie kwalifikacji do ZSK, dotyczy kwalifikacji będącej w zakresie właściwości Ministra,
  • rekomendowanie komórki organizacyjnej Ministerstwa, która powinna rozpatrywać wniosek o włączenie kwalifikacji do ZSK będący w zakresie właściwości Ministra,
    w przypadku wątpliwości, która z komórek organizacyjnych Ministerstwa jest właściwa do rozpatrzenia tego wniosku,
  • rekomendowanie projektów procedur wspierających w Ministerstwie realizację zadań wynikających z ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji, oraz monitorowanie funkcjonowania obowiązujących procedur i przedstawianie propozycji ich zmian,
  • monitorowanie utworzonej w Ministerstwie elektronicznej bazy adresowej środowisk do konsultacji, bazy specjalistów do wydawania opinii dotyczącej społeczno-gospodarczej potrzeby włączenia danej kwalifikacji do ZSK oraz bazy ekspertów do przedstawienia rekomendacji dotyczącej przypisania poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji do danej kwalifikacji będącej w zakresie właściwości Ministra,
  • wskazywanie propozycji kandydatów na przedstawiciela Ministra w komisji do oceny wniosków złożonych w ramach naboru na listę podmiotów uprawnionych do pełnienia funkcji zewnętrznego zapewnienia jakości wobec instytucji certyfikującej,
  • przedstawianie opinii o kwalifikacjach będących w zakresie właściwości Ministra włączonych do ZSK pod względem ich aktualności.
  1. Za proces włączenia kwalifikacji do ZSK odpowiedzialny jest departament merytoryczny w ministerstwie wskazany przez Zespół. Do zadań departamentu należy przeprowadzenie konsultacji środowiskowych, pozyskanie opinii specjalistów oraz ocena wniosku. Wynika to z faktu, że każdy z departamentów posiada odpowiednie rozeznanie o środowisku związanym z konkretnym zakresem merytorycznym, który jest niezbędny do rzetelnej oceny wniosków, a także współpracuje z podmiotami, które mogą być zainteresowane wzięciem udziału w konsultacjach środowiskowych. Departament Oświaty i Polityki Społecznej Wsi pełni rolę pomocniczą – przygotowuje i udostępnia materiały oraz informacje dotyczące ZSK innym departamentom, dzieli się wiedzą, prowadzi spotkania szkoleniowe oraz odpowiada za współpracę z Instytutem Badań Edukacyjnych.

Efekt finalny / podsumowanie

Dzięki powołaniu Zespołu możliwa jest szybka weryfikacja poprawności określenia przez podmiot wnioskujący właściwości ministra, a także wskazanie departamentu, który będzie odpowiedzialny za przeprowadzenie procedury włączenia kwalifikacji do ZSK. Ponadto działalność koordynacyjna
i pomocnicza Departamentu Oświaty i Polityki Społecznej Wsi pozwala na zachowanie odpowiedniego standardu działań, sprawną wymianę informacji o procedurach oraz transfer wiedzy na temat ZSK w całym ministerstwie. Wypracowana praktyka pozwala na zwiększenie skuteczności realizacji zadań wynikających z ustawy o ZSK (m.in. poprzez rekomendowanie opracowania lub aktualizacji procedur, które wspierają pracowników ministerstwa w wykonywaniu obowiązków dot. ZSK), a także na istotne ułatwienie realizacji niektórych zadań (m.in. poprzez utworzenie, monitorowanie i aktualizację bazy elektronicznej zawierającej informacje na temat podmiotów, które mogą być zainteresowane udziałem w konsultacjach środowiskowych lub osób, które potencjalnie mogą pełnić rolę specjalistów / ekspertów dla danej kwalifikacji).

Informacje wstępne:

  1. Minister właściwy: Minister Rozwoju
  2. Podstawy prawne:
  • Upoważnienie Ministra Rozwoju – dokumenty wewnętrzne ministerstwa (znak sprawy MR/73-UM/20)

Opis przykładu dobrej praktyki

  1. Ministerstwo Rozwoju to jedno z najbardziej doświadczonych pod względem włączania kwalifikacji do ZSK ministerstw ze względu na fakt napływu największej liczby wniosków o włączenie kwalifikacji rynkowych do ZSK.
  2. W związku z powyższym konieczne było bardzo częste angażowanie ministra w sprawy związane z ZSK (w tym, m.in. decydowanie o włączeniu /lub nie kwalifikacji rynkowej do ZSK, powoływanie zespołu ekspertów). W przypadku Ministra Rozwoju było to szczególnie uciążliwe ze względu na bardzo szeroki zakres pełnionych obowiązków i wynikającą z tego ograniczoną dostępność Ministra w urzędzie. Prowadziło to do istotnych opóźnień w procesie włączania kwalifikacji do ZSK.
  3. W celu optymalizacji sposobu realizacji zadań wynikających z ustawy o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji w Ministerstwie Rozwoju, w tym w szczególności ograniczenia konieczności i częstotliwości bezpośredniego ministra, MW podjął decyzję o delegowaniu części uprawnień w tym zakresie podległym mu pracownikom.
  4. Minister Rozwoju na mocy upoważnienia stanowiącego dokument wewnętrzny ministerstwa (znak sprawy MR/73-UM/20) upoważnił dyrektora Departamentu Jednostek Nadzorowanych i Podległych w Ministerstwie Rozwoju, a także jego zastępcę (każdego z osobna) do realizowania w imieniu Ministra obowiązków oraz zadań wynikających z ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji. Delegowanie obejmowało przeprowadzenie konsultacji środowiskowych, uzyskanie opinii specjalistów, powołanie ekspertów do zespołu ekspertów oraz współpracę z podmiotem wnioskującym.
  5. Dyrektor Departamentu Jednostek Nadzorowanych i Podległych otrzymał również uprawnienia do podjęcia pozytywnej decyzji w sprawie włączenia kwalifikacji do ZSK. W przypadku negatywnej oceny wniosku, decyzję podejmował minister.
  6. Rosnąca liczba wniosków kierowanych do rozpatrzenia przez Ministra Rozwoju spowodowała kolejny krok mający na celu usprawnienie realizacji zadań wynikających
    z ustawy o ZSK. Dyrektor Departamentu Jednostek Nadzorowanych i Podległych nadał upoważnienia Naczelnikowi Wydziału Kwalifikacji do podejmowania decyzji związanych z realizacją takich zadań jak: przeprowadzenie konsultacji środowiskowych, uzyskanie opinii specjalistów, powołanie ekspertów do zespołu ekspertów oraz współpracę z podmiotem wnioskującym. Decyzja ta miała na celu zdynamizowanie procesu rozpatrywania wniosków oraz przyspieszenie realizacji wszelkich działań operacyjnych, które są z tym związane.

 

Efekt finalny / podsumowanie

Wdrożenie mechanizmów związanych z upoważnieniem wydanym przez Ministra Rozwoju, Dyrektorowi i Zastępcy Dyrektora Departamentu Jednostek Nadzorowanych i Podległych oraz upoważnienie Naczelnika Wydziału Kwalifikacji w tym departamencie do podejmowania decyzji w zakresie części zadań wynikających z ustawy o ZSK umożliwiło znaczne przyspieszenie rozpatrywania wniosków. Pozwoliło to jednocześnie inicjować i prowadzić działania o charakterze operacyjnym osobom, które dużo szybciej mogły reagować na potrzeby wynikające z realizowanych zadań.

Ponadto, wdrożenie opisywanego mechanizmu umożliwiło zwiększenie skuteczności w zakresie merytorycznego nadzoru nad jakością rozpatrywanego wniosku – działania i część decyzji podejmowały osoby znacznie lepiej rozumiejące specyfikę danej kwalifikacji i jej zasadności funkcjonowania w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (w szczególności: branżę której dotyczy, potrzeby rynku pracy w tym zakresie, a także środowiska zainteresowane). To z kolei umożliwiło także szybsze i efektywniejsze dotarcie w procesie konsultacji do podmiotów zainteresowanych kwalifikacją, a także osób spełniających kryteria, aby móc pełnić rolę specjalisty lub eksperta.

Obszar: Współpraca z wnioskodawcą

Informacje wstępne:
Współpraca z wnioskodawcą ministra właściwego oraz reprezentujących go urzędników może odbywać się na wielu etapach rozpatrywania wniosku o włączenie kwalifikacji rynkowej do ZSK. Poniższy opis powstał na podstawie działań stosowanych w różnych ministerstwach i ma na celu wskazanie rozwiązań, które pokazują obszary możliwej współpracy oraz korzyści z niej wynikające. Jednocześnie należy podkreślić, jak ważna jest partnerska współpraca ministra właściwego oraz reprezentujących go urzędników z wnioskodawcą podczas całego procesu rozpatrywania wniosku. Buduje ona zaufanie do systemu kwalifikacji, co w dłuższej perspektywie będzie miało przełożenie na wzmocnienie oraz upowszechnienie całego systemu.

Etapy rozpatrywania wniosku, podczas których możliwa jest współpraca z wnioskodawcą

Etap przed złożeniem wniosku
Współpraca pomiędzy wnioskodawcą, a ministrem właściwym może zostać nawiązana już przed złożeniem wniosku w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji. Dobrą praktyką jest wcześniejsze poinformowanie ministra, którego uznaje się za właściwego do rozpatrzenia wniosku, o zamiarze jego złożenia. Rekomenduje się, aby wnioskodawca poinformował ministra właściwego o głównych założeniach, argumentach przemawiających za wnioskiem, doświadczeniach podmiotu wnioskującego itp.
Atuty rozwiązania:
1. Podjęcie współpracy przed złożeniem wniosku pozwoli na ewentualne wyjaśnienie pojawiających się wątpliwości, wspólne poszukiwanie rozwiązań.
2. Pozwoli przygotować się osobie/komórce wyznaczonej w ministerstwie do rozpatrywania wniosku, co potencjalnie może mieć wpływ na długość procedowania wniosku.
Więcej informacji: link do przykładu dobrej praktyki – Organizacja spotkań z podmiotem wnioskującym: https://kwalifikacje.edu.pl/baza-przykladow/

Weryfikacja jakości opisu kwalifikacji przez ministra właściwego po złożeniu wniosku do ZRK
Weryfikacja jakości opisu kwalifikacji jest związana z przeglądem treści opisu kwalifikacji w zgłoszonym wniosku pod kątem spełniania podstawowych warunków włączania kwalifikacji rynkowych do ZSK. W przypadku uwag minister właściwy przesyła wnioskodawcy listę niezbędnych poprawek, które powinny zostać naniesione w opisie kwalifikacji rynkowej. Jednocześnie rekomenduje się nawiązanie współpracy z wnioskodawcą również w sytuacji, gdy minister właściwy nie ma uwag do wniosku.
Atuty rozwiązania:
1. Współpraca z wnioskodawcą zostaje nawiązana na początku procesu rozpatrywania wniosku. Wzmacnia to budowanie partnerskich relacji.
2. Wnioskodawca poznaje urzędnika, który będzie zajmował się wnioskiem oraz jego dane kontaktowe. Pozwala to na nawiązanie relacji i ułatwia późniejszy kontakt.


Konsultacje wniosku z zainteresowanymi środowiskami
Konsultacje pozwalają na merytoryczną ocenę złożonego wniosku przez podmioty posiadające wiedzę i doświadczenie w obszarze, którego dotyczy przedmiotowa kwalifikacja. Współpraca ministra właściwego z wnioskodawcą pozwala na wzmocnienie tego etapu. Po przeprowadzeniu konsultacji wnioskodawca powinien otrzymać zestawienie uwag zgłoszonych podczas konsultacji z zainteresowanymi środowiskami. Potencjalnie minister właściwy po konsultacjach może zwrócić się do wnioskodawcy o ustosunkowanie się do wniesionych uwag. Jednakże częstą praktyką jest, że minister właściwy dopiero po pozyskaniu opinii specjalistów na temat społeczno-gospodarczej potrzeby włączenia kwalifikacji rynkowej do ZSK zwraca się do wnioskodawcy o odniesienie do wszystkich uwag oraz opinii zebranych w tych dwóch etapach rozpatrywania wniosku.
Atuty rozwiązania:
1. Rozszerzony zostaje zasięg konsultacji – wnioskodawca również może propagować informację na temat prowadzonych konsultacji oraz zachęcić inne podmioty do wzięcia w nich udziału.
2. Wnioskodawca wzmacnia swoją pozycję w środowisku oraz upowszechnia informację o włączaniu kwalifikacji rynkowych do systemu oraz samym ZSK.


Pozyskanie opinii specjalistów na temat społeczno-gospodarczej potrzeby włączenia kwalifikacji
Podczas tego etapu specjaliści, posiadający odpowiednią wiedzę i umiejętności niezbędną do merytorycznej oceny wniosku, opracowują indywidualnie opinię na temat społeczno-gospodarczej potrzeby włączenia kwalifikacji do ZSK. Równocześnie mogą rekomendować dalsze zmiany w opisie kwalifikacji. Po ich otrzymaniu minister właściwy sporządza zbiorcze zestawienie opinii. Rekomenduje się poinformowanie wnioskodawcy o rezultacie działań.
Atuty rozwiązania:
1. Transparentność całego procesu oraz wzmacnianie relacji partnerskich minister właściwy  wnioskodawca.
2. Działanie na rzecz wyższej jakości opisu kwalifikacji.


Powołanie zespołu ekspertów w celu określenia poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji dla danej kwalifikacji
Minister właściwy powołuje zespół ekspertów. Są to osoby posiadające doświadczenie związane z obszarem, którego dotyczy kwalifikacja oraz mające wiedzę o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji. Zadaniem ekspertów jest opracowanie rekomendacji w zakresie przypisania poziomu PRK do kwalifikacji. Równocześnie, jak pokazuje praktyka, eksperci niejednokrotnie proponują również dokonanie zmian w opisie samej kwalifikacji. W związku z tym zalecaną dobrą praktyką, zaobserwowaną w różnych ministerstwach, jest zapraszanie wnioskodawcy na posiedzenie zespołu ekspertów. Aktualnie funkcjonują dwa podejścia:

  • – poinformowanie wnioskodawcy o terminie spotkania zespołu ekspertów z prośbą o możliwość konsultacji przez telefon. W razie potrzeby eksperci kontaktują się z wnioskodawcą i wyjaśniają wątpliwości lub uzgadniają proponowane zmiany we wniosku. W tym przypadku zespół ekspertów najczęściej kontaktuje się tylko w sprawie najważniejszych wątpliwości lub propozycji zmian;
  • zaproszenie wnioskodawcy do udziału w posiedzeniu zespołu ekspertów (bez możliwości uczestniczenia w tej części spotkania, w której odbywa się głosowanie dot. rekomendowanego poziomu PRK dla kwalifikacji);
    Doświadczenie pokazuje, że drugie podejście jest efektywniejszym rozwiązaniem. Umożliwia bezpośrednie interakcje wnioskodawcy i ekspertów, co przekłada się na wspólne wypracowanie wszystkich zmian we wniosku.

Atuty rozwiązania:
1. W trakcie określania poziomu PRK eksperci na bieżąco mogą wyjaśniać z przedstawicielem podmiotu wnioskującego swoje wątpliwości. W przypadku, kiedy uwagi ekspertów wymagają zmodyfikowania treści kwalifikacji, można przeprowadzić to działanie od razu, w obecności i za zgodą wnioskodawcy, co wydatnie skraca czas potrzebny na realizację tego etapu włączania kwalifikacji do ZSK.
2. Udział przedstawicieli wnioskodawcy ma też znaczenie ze względu na możliwość przekazania im wiedzy na temat procesu włączania kwalifikacji rynkowej do ZSK, co może mieć pozytywne znaczenie dla postrzegania systemu jako wiarygodnego, a także wpływ na poczucie podmiotowości wnioskodawcy.

Rozpatrywanie wniosku o włączenie kwalifikacji rynkowej do ZSK

Informacje wstępne

Organizacja posiedzeń zespołów ekspertów w trybie on-line została zapoczątkowana w związku z pandemią Covid-19 wymuszającą ograniczenia w kontaktach bezpośrednich. Praktyka ta jednak pokazała, że jest to rozwiązanie, które można rekomendować, jako alternatywną formę pracy zespołu ekspertów. Jednocześnie może być ona wykorzystywana w innych spotkaniach, np. konsultacji z wnioskodawcą.

  1. Minister właściwy: Minister Cyfryzacji
  2. Kwalifikacje rynkowe: „Zarządzanie cyberbezpieczeństwem – ekspert”, „Zarządzanie cyberbezpieczeństwem – menedżer”, „Zarządzanie cyberbezpieczeństwem – specjalista”
  3. Opis dobrej praktyki jest uniwersalny i może obejmować oprócz kwalifikacji rynkowych, kwalifikacje potwierdzone dyplomem mistrza i świadectwem czeladniczym, kwalifikacje uregulowane.

Opis przykładu dobrej praktyki

  1. Powołanie zespołu ekspertów – poszukując ekspertów w pierwszej kolejności przeprowadzono analizę wewnętrznych zasobów kadrowych ministerstwa oraz jednostek podległych i nadzorowanych. Pozwoliła ona wyłonić dwóch ekspertów. Trzecim ekspertem był przedstawiciel Instytutu Badań Edukacyjnych, który również moderował cały proces[1]. Po znalezieniu ekspertów nastąpiła formalna weryfikacja, czy zostały spełnione wymogi określone w § 2 i § 3 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 sierpnia 2016 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać eksperci powołani do zespołu ekspertów, trybu powoływania ekspertów oraz procedury porównywania efektów uczenia się wymaganych dla kwalifikacji z charakterystykami poziomów Polskiej Ramy Kwalifikacji (Dz.U. z 2016 r., poz. 1321). Formalna weryfikacja przebiegła pomyślnie. W związku z tym przygotowano zarządzenie o powołaniu zespołu ekspertów (w przypadku innych ministerstw jest to z reguły pismo). Dodatkowo informacja o składzie zespołu ekspertów została zamieszczona na portalu Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji.
  2. Przygotowanie ekspertów – eksperci otrzymali mailowo poradniki „Przypisywanie poziomu PRK do kwalifikacji”, „Polska Rama Kwalifikacji”, prezentację dot. Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji oraz charakterystyki I stopnia (uniwersalne) i II stopnia (o charakterze zawodowym) Polskiej Ramy Kwalifikacji. Na prośbę ministerstwa Instytut Badań Edukacyjnych przygotował również tabelę zgodności, która stanowi podstawowy materiał podczas prac Zespołu Ekspertów. Została ona opracowana na podstawie opisu efektów uczenia się oraz kryteriów weryfikacji zawartych w opisie kwalifikacji.
  3. Indywidualna praca ekspertów – eksperci przygotowali propozycje wypełnienia tabeli zgodności analizując nie tylko efekty uczenia się, ale także inne pola wniosku o włączenie kwalifikacji, w tym w szczególności: syntetyczną charakterystykę efektów uczenia się, krótką charakterystykę kwalifikacji, typowe możliwości wykorzystania kwalifikacji oraz odniesienia do kwalifikacji o zbliżonym charakterze
  4. Przygotowanie spotkania on-line zespołu ekspertów

Do spotkania on-line w ministerstwie została wykorzystywana platforma Google Meet. Możliwość korzystania z niej wymaga wykupienia za niewielką opłatą pakietu dostępu. Atutem platformy Google Meet jest brak wymaganej instalacji oprogramowania wśród uczestników spotkania (wyjątkiem są komputery Apple). Na rynku funkcjonują również inne platformy, które umożliwiają poprowadzenie spotkania, np. Zoom, MS Teams. Część z nich jest bezpłatna, jednakże często wiąże się to z pewnymi ograniczeniami, np. po 1 godzinie uczestnicy muszą się ponownie logować. Aby korzystać w pełni z funkcjonalnej platformy do komunikacji zaleca się wykupienie do niej dostępu. Jest to z reguły niewielki koszt.

Kilka dni przed spotkaniem, uczestnicy otrzymali informację mailową z linkiem umożliwiającym zalogowanie się do platformy. Dodatkowo została przekazana krótka instrukcja postępowania wraz ze wskazaniem osoby do kontaktu w przypadku wystąpienia problemów. W instrukcji oprócz wyjaśnienia zasad obsługi platformy podkreślono, aby użytkownik komputerów Apple wcześniej przetestował link. Z uwagi na inny system operacyjny, w niektórych wypadkach wymagane jest zainstalowanie oprogramowania.

  1. Spotkanie zespołu ekspertów określającego poziom PRK dla kwalifikacji

Spotkanie zespołu ekspertów prowadzone było przez moderatora. Osoba ta powinna posiadać wiedzę dot. Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji oraz przypisywania poziomu PRK do kwalifikacji , umiejętności korzystania z charakterystyk Polskiej Ramy Kwalifikacji, jak również moderowania spotkań. Moderator przed spotkaniem powinien przeanalizować wniosek, który będzie przedmiotem prac zespołu ekspertów.

Po zalogowaniu się wszystkich uczestników oraz wzajemnym przedstawieniu moderator zapytał czy proces przypisywania jest jasny. Jeżeli zgłoszone zostaną wątpliwości, pytania, zgodnie z potrzebami wyjaśnia je. Najczęściej eksperci proszą o dodatkowe wyjaśnienia dot. korzystania z charakterystyk Polskiej Ramy Kwalifikacji. Po wyjaśnieniach rozpoczął się właściwy proces określenia poziomu przez zespół ekspertów. Na początku eksperci określali wstępny poziom PRK dla kwalifikacji, który ułatwia pracę z charakterystykami PRK. Następnie moderator wyświetlał wszystkim uczestnikom tabelę zgodności. Eksperci wskazywali kluczowe kryteria weryfikacji dla poszczególnych etapów uczenia się, które są zaznaczane poprzez pogrubienie tekstu. Kolejnym krokiem było wskazanie przez członków zespołu ekspertów odpowiednich deskryptorów zawartych w charakterystykach II stopnia (o charakterze zawodowym) Polskiej Ramy Kwalifikacji. W przypadku wątpliwości zespół ekspertów może wspierać się charakterystykami I stopnia (uniwersalnymi), jednakże w opisywanym przypadku nie było takiej potrzeby. Na podstawie wybranych deskryptorów zespół ekspertów określił poziom PRK dla poszczególnych zestawów efektów uczenia się oraz dla całej kwalifikacji. (Ważne: nie jest to średnia arytmetyczna poziomu poszczególnych deskryptorów; zespół ekspertów określa poziom PRK na podstawie analizy deskryptorów określających poszczególne efekty uczenia się).

Na zakończenie spotkania moderator przygotował ostateczny tekst rekomendacji, która po akceptacji przez zespół ekspertów, została przedstawiona ministrowi właściwemu.

Efekt finalny/podsumowanie

  1. Niskie koszty organizacji posiedzenia zespołu ekspertów (m. in. ministerstwo nie musi refundować ekspertom kosztów przejazdu i noclegu).
  2. Łatwiejsze ustalenie terminu – eksperci nie muszę poświęcać całego dnia lub dwóch dni
    (w zależności od czasu dojazdu) na posiedzenie zespołu; może to mieć przełożenie na szybkość procedowania wniosku.
  3. Łatwiej zachęcić ekspertów do uczestnictwa w posiedzeniu zespołu – nie muszą przyjeżdżać do siedziby ministerstwa w Warszawie.
  4. Łatwość moderowania całego procesu – materiały są wyświetlane w czasie rzeczywistym na ekranie komputera wszystkich uczestników, wprowadzane zmiany są od razu widoczne.
  5. Uniwersalny charakter praktyki – może być ona wykorzystywana na posiedzeniach zespołu ekspertów określających poziom PRK dla różnych typów kwalifikacji; można ją wykorzystać również do innych spotkań, np. konsultacji z wnioskodawcą.  

[1] W przypadku, gdy analiza wewnętrznych zasobów kadrowych ministerstwa oraz jednostek podległych
i nadzorowanych nie pozwala na wyłonienie ekspertów, drugim krokiem jest poszukiwanie przez ministerstwo ekspertów zewnętrznych. Najczęściej podejmowanym działaniem jest zwrócenie się do konkretnych osób zidentyfikowanych przez pracowników ministerstwa lub zainteresowanych kwalifikacją środowisk pracodawców i pracowników, stowarzyszeń zawodowych, stowarzyszeń branżowych, samorządów gospodarczych lub organizacji gospodarczych działających w Polsce. Działaniami wspomagającymi może być opublikowanie informacji na portalu ZSK lub stronie BIP ministerstwa.

Obszar: Współpraca z wnioskodawcą

Informacje wstępne:
Współpraca z wnioskodawcą ministra właściwego oraz reprezentujących go urzędników może odbywać się na wielu etapach rozpatrywania wniosku o włączenie kwalifikacji rynkowej do ZSK. Poniższy opis powstał na podstawie działań stosowanych w różnych ministerstwach i ma na celu wskazanie rozwiązań, które pokazują obszary możliwej współpracy oraz korzyści z niej wynikające. Jednocześnie należy podkreślić, jak ważna jest partnerska współpraca ministra właściwego oraz reprezentujących go urzędników z wnioskodawcą podczas całego procesu rozpatrywania wniosku. Buduje ona zaufanie do systemu kwalifikacji, co w dłuższej perspektywie będzie miało przełożenie na wzmocnienie oraz upowszechnienie całego systemu.

Etapy rozpatrywania wniosku, podczas których możliwa jest współpraca z wnioskodawcą

Etap przed złożeniem wniosku
Współpraca pomiędzy wnioskodawcą, a ministrem właściwym może zostać nawiązana już przed złożeniem wniosku w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji. Dobrą praktyką jest wcześniejsze poinformowanie ministra, którego uznaje się za właściwego do rozpatrzenia wniosku, o zamiarze jego złożenia. Rekomenduje się, aby wnioskodawca poinformował ministra właściwego o głównych założeniach, argumentach przemawiających za wnioskiem, doświadczeniach podmiotu wnioskującego itp.
Atuty rozwiązania:
1. Podjęcie współpracy przed złożeniem wniosku pozwoli na ewentualne wyjaśnienie pojawiających się wątpliwości, wspólne poszukiwanie rozwiązań.
2. Pozwoli przygotować się osobie/komórce wyznaczonej w ministerstwie do rozpatrywania wniosku, co potencjalnie może mieć wpływ na długość procedowania wniosku.
Więcej informacji: link do przykładu dobrej praktyki – Organizacja spotkań z podmiotem wnioskującym: https://kwalifikacje.edu.pl/baza-przykladow/

Weryfikacja jakości opisu kwalifikacji przez ministra właściwego po złożeniu wniosku do ZRK
Weryfikacja jakości opisu kwalifikacji jest związana z przeglądem treści opisu kwalifikacji w zgłoszonym wniosku pod kątem spełniania podstawowych warunków włączania kwalifikacji rynkowych do ZSK. W przypadku uwag minister właściwy przesyła wnioskodawcy listę niezbędnych poprawek, które powinny zostać naniesione w opisie kwalifikacji rynkowej. Jednocześnie rekomenduje się nawiązanie współpracy z wnioskodawcą również w sytuacji, gdy minister właściwy nie ma uwag do wniosku.
Atuty rozwiązania:
1. Współpraca z wnioskodawcą zostaje nawiązana na początku procesu rozpatrywania wniosku. Wzmacnia to budowanie partnerskich relacji.
2. Wnioskodawca poznaje urzędnika, który będzie zajmował się wnioskiem oraz jego dane kontaktowe. Pozwala to na nawiązanie relacji i ułatwia późniejszy kontakt.


Konsultacje wniosku z zainteresowanymi środowiskami
Konsultacje pozwalają na merytoryczną ocenę złożonego wniosku przez podmioty posiadające wiedzę i doświadczenie w obszarze, którego dotyczy przedmiotowa kwalifikacja. Współpraca ministra właściwego z wnioskodawcą pozwala na wzmocnienie tego etapu. Po przeprowadzeniu konsultacji wnioskodawca powinien otrzymać zestawienie uwag zgłoszonych podczas konsultacji z zainteresowanymi środowiskami. Potencjalnie minister właściwy po konsultacjach może zwrócić się do wnioskodawcy o ustosunkowanie się do wniesionych uwag. Jednakże częstą praktyką jest, że minister właściwy dopiero po pozyskaniu opinii specjalistów na temat społeczno-gospodarczej potrzeby włączenia kwalifikacji rynkowej do ZSK zwraca się do wnioskodawcy o odniesienie do wszystkich uwag oraz opinii zebranych w tych dwóch etapach rozpatrywania wniosku.
Atuty rozwiązania:
1. Rozszerzony zostaje zasięg konsultacji – wnioskodawca również może propagować informację na temat prowadzonych konsultacji oraz zachęcić inne podmioty do wzięcia w nich udziału.
2. Wnioskodawca wzmacnia swoją pozycję w środowisku oraz upowszechnia informację o włączaniu kwalifikacji rynkowych do systemu oraz samym ZSK.


Pozyskanie opinii specjalistów na temat społeczno-gospodarczej potrzeby włączenia kwalifikacji
Podczas tego etapu specjaliści, posiadający odpowiednią wiedzę i umiejętności niezbędną do merytorycznej oceny wniosku, opracowują indywidualnie opinię na temat społeczno-gospodarczej potrzeby włączenia kwalifikacji do ZSK. Równocześnie mogą rekomendować dalsze zmiany w opisie kwalifikacji. Po ich otrzymaniu minister właściwy sporządza zbiorcze zestawienie opinii. Rekomenduje się poinformowanie wnioskodawcy o rezultacie działań.
Atuty rozwiązania:
1. Transparentność całego procesu oraz wzmacnianie relacji partnerskich minister właściwy  wnioskodawca.
2. Działanie na rzecz wyższej jakości opisu kwalifikacji.


Powołanie zespołu ekspertów w celu określenia poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji dla danej kwalifikacji
Minister właściwy powołuje zespół ekspertów. Są to osoby posiadające doświadczenie związane z obszarem, którego dotyczy kwalifikacja oraz mające wiedzę o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji. Zadaniem ekspertów jest opracowanie rekomendacji w zakresie przypisania poziomu PRK do kwalifikacji. Równocześnie, jak pokazuje praktyka, eksperci niejednokrotnie proponują również dokonanie zmian w opisie samej kwalifikacji. W związku z tym zalecaną dobrą praktyką, zaobserwowaną w różnych ministerstwach, jest zapraszanie wnioskodawcy na posiedzenie zespołu ekspertów. Aktualnie funkcjonują dwa podejścia:

  • – poinformowanie wnioskodawcy o terminie spotkania zespołu ekspertów z prośbą o możliwość konsultacji przez telefon. W razie potrzeby eksperci kontaktują się z wnioskodawcą i wyjaśniają wątpliwości lub uzgadniają proponowane zmiany we wniosku. W tym przypadku zespół ekspertów najczęściej kontaktuje się tylko w sprawie najważniejszych wątpliwości lub propozycji zmian;
  • zaproszenie wnioskodawcy do udziału w posiedzeniu zespołu ekspertów (bez możliwości uczestniczenia w tej części spotkania, w której odbywa się głosowanie dot. rekomendowanego poziomu PRK dla kwalifikacji);
    Doświadczenie pokazuje, że drugie podejście jest efektywniejszym rozwiązaniem. Umożliwia bezpośrednie interakcje wnioskodawcy i ekspertów, co przekłada się na wspólne wypracowanie wszystkich zmian we wniosku.

Atuty rozwiązania:
1. W trakcie określania poziomu PRK eksperci na bieżąco mogą wyjaśniać z przedstawicielem podmiotu wnioskującego swoje wątpliwości. W przypadku, kiedy uwagi ekspertów wymagają zmodyfikowania treści kwalifikacji, można przeprowadzić to działanie od razu, w obecności i za zgodą wnioskodawcy, co wydatnie skraca czas potrzebny na realizację tego etapu włączania kwalifikacji do ZSK.
2. Udział przedstawicieli wnioskodawcy ma też znaczenie ze względu na możliwość przekazania im wiedzy na temat procesu włączania kwalifikacji rynkowej do ZSK, co może mieć pozytywne znaczenie dla postrzegania systemu jako wiarygodnego, a także wpływ na poczucie podmiotowości wnioskodawcy.

Współpraca z interesariuszami

Informacje wstępne

  1. Minister właściwy: Minister Sportu
  2. Podstawy prawne:
  • Zarządzenie nr 13 Ministra Sportu i Turystyki z dnia 29 maja 2018 r. w sprawie powołania i trybu działania Rady do Spraw Kształcenia i Doskonalenia Kadr Kultury Fizycznej
  • Zarządzenie nr 19 Ministra Sportu i Turystyki z dnia 5 lipca 2019 r. zmieniające zarządzenie w sprawie powołania i trybu działania Rady do Spraw Kształcenia i Doskonalenia Kadr Kultury Fizycznej

Opis przykładu dobrej praktyki

  1. W ramach realizacji zadań wynikających z ustawy o ZSK, Minister Sportu i Turystyki w 2018 r. powołał Radę ds. Kształcenia i Doskonalenia Kadr Kultury Fizycznej, będącą kolegialnym organem pomocniczym Ministra o charakterze opiniodawczo-doradczym w przedmiotowym zakresie kształcenia i doskonalenia kadr. W skład organu wchodzi Przewodniczący Rady, dwóch Wiceprzewodniczących, Sekretarz oraz od 10 do 15 członków reprezentujących środowisko związane z kulturą fizyczną.
  2. Kadencja Rady trwa 2 lata. Po upływie kadencji członkowie Rady otrzymują imienne powołania na nową kadencję (lista członków Rady nie stanowi załącznika do zarządzenia). Obsługę pracy Rady zapewnia Departament Sportu Wyczynowego w Ministerstwie Sportu. Rada obraduje na posiedzeniach, na które mogą być zapraszane przez Przewodniczącego Rady lub Ministra inne osoby z głosem doradczym. Posiedzenia są zwoływane przez Przewodniczącego Rady lub jednego z Wiceprzewodniczących na wniosek Departamentu Sportu Wyczynowego.
  3. Rada została powołana w celu realizacji poniższych zadań:
  • opiniowanie wniosków o ustanowienie kwalifikacji z obszaru sportu w ramach Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK), w tym w szczególności:
    • proponowanie kandydatów na specjalistów do oceny społeczno-gospodarczych skutków wdrożenia danej kwalifikacji,
    • merytoryczna ocena danego wniosku w zakresie proponowanych dla danej kwalifikacji zestawów efektów uczenia się, wraz z przedstawieniem rekomendacji dla ministra w zakresie włączenia lub nie danej kwalifikacji do ZSK,
    • proponowanie kandydatów na ekspertów do zespołu mającego zarekomendować poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji dla danej kwalifikacji oraz zaopiniowanie sprawozdania z prac tego zespołu;
  • opiniowanie wniosków o ustanowienie instytucji certyfikującej dla danej kwalifikacji w ZSK, w szczególności w zakresie spełniania przez zgłoszoną kadrę przeprowadzającą walidację wymogów merytorycznych określonych w obwieszczeniu o ustanowieniu danej kwalifikacji;
  • opracowywanie propozycji i opiniowanie kierunków kształcenia i doskonalenia kadr kultury fizycznej, w tym w zakresie wdrażania Krajowych Ram Kwalifikacji w sporcie;
  • opiniowanie działań dostosowujących kształcenie kadr do standardów edukacyjnych w Unii Europejskiej, w tym w zakresie wdrażania Europejskich Ram Kwalifikacji;
  • inicjowanie działań w zakresie doskonalenia systemu kształcenia kadr kultury fizycznej.
  1. Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 19 Ministra Sportu i Turystyki z dnia 5 lipca 2019 r. zawiera regulamin pracy Rady ds. Kształcenia i Doskonalenia Kadr Kultury Fizycznej w zakresie oceny wniosku o włączenie kwalifikacji rynkowej do ZSK. Proces ten jest realizowany zgodnie z poniższymi zasadami:
  • Wnioski kierowane do Ministra Sportu i Turystyki przekazywane są przez Departament Sportu Wyczynowego drogą mailową do członków Rady celem ich przeanalizowania przed najbliższym posiedzeniem oraz zebrania informacji o potencjalnych podmiotach do konsultacji środowiskowych oraz specjalistach;
  • Wniosek jest dyskutowany na pierwszym posiedzeniu Rady, licząc od dnia wpłynięcia wniosku. Rada rekomenduje Ministrowi propozycje podmiotów, do których należy skierować prośbę o wzięcie udziału w konsultacjach środowiskowych oraz proponuje kandydatury specjalistów do opracowania opinii na temat społeczno-gospodarczej potrzeby włączenia kwalifikacji do ZSK;
  • Jeden z zaproponowanych specjalistów jest wyłaniany spośród członków Rady oraz pełni funkcję koordynatora merytorycznego wniosku. Koordynator sporządza opinię do danego wniosku oraz dokonuje analizy opinii pozostałych specjalistów;
  • Po zebraniu przez Ministra kompletu opinii z konsultacji środowiskowych oraz opinii specjalistów, przekazywane są one drogą mailową do członków Rady, celem przeanalizowania przed kolejnym posiedzeniem. Na najbliższym posiedzeniu Rady opinie z konsultacji społecznych i opinie specjalistów są referowane przez koordynatora merytorycznego dla danej kwalifikacji. Koordynator przedstawia też swoje stanowisko co do oceny danego wniosku. Następnie dany wniosek jest poddawany dyskusji na forum Rady i podejmowana jest decyzja co do rekomendacji dla Ministra o włączeniu kwalifikacji do ZSK, skierowaniu wniosku do poprawy lub o jego odrzuceniu. Decyzja podejmowana jest większością głosów;
  • Rada może wydać rekomendację dla Ministra co do przyjęcia/odrzucenia wniosku lub skierowania wniosku do poprawy. W przypadku rekomendacji skierowania wniosku do poprawy, Rada, za pośrednictwem Ministra, wskazuje wnioskodawcy elementy wniosku wymagające zmian i/lub uzupełnienia;
  • Na posiedzeniu, na którym Rada rekomenduje Ministrowi włączenie kwalifikacji do ZSK, proponowany jest skład osobowy zespołu ekspertów do przygotowania rekomendacji dotyczącej przypisania poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji (zwanej dalej PRK) do danej kwalifikacji (3 lub 5 osób);
  • Ekspertami pracującymi nad rekomendacją dla Ministra co do przypisania poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji do kwalifikacji, powinny być w pierwszej kolejności osoby uczestniczące w opracowaniu Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Sporcie oraz członkowie Rady, celem utrzymania spójnych kryteriów w tym procesie. Wskazana jest merytoryczna i praktyczna znajomość formy sportu, z którą związana jest dana kwalifikacja. Jednakże Rada może również wskazać ekspertów zewnętrznych do przypisania poziomu PRK dla danej kwalifikacji.
  1. Załącznik zawiera również formularz oceny wniosku o włączenie do ZSK kwalifikacji rynkowej,

 

Efekt finalny / podsumowanie:

Rada ds. Kształcenia i Doskonalenia Kadr Kultury Fizycznej wspiera ministra właściwego w sprawach sportu i kultury fizycznej w realizacji obowiązków wynikających z ustawy o ZSK. Jako organ opiniodawczo-doradczy, Rada wspomaga proces identyfikacji potencjalnie zainteresowanych środowisk, które mogą wziąć udział w konsultacjach, specjalistów sporządzających opinię na temat społeczno-gospodarczej potrzeby włączenia kwalifikacji do ZSK oraz członków Zespołu Ekspertów sporządzających rekomendację w zakresie przypisania poziomu PRK do kwalifikacji. Rada wspiera również ministra w ocenie merytorycznej wniosku i podejmowaniu decyzji o pozytywnym bądź negatywnym rozpatrzeniu wniosku o włączenie kwalifikacji rynkowej do ZSK. Dzięki powołaniu Rady, wnioski wpływające do ministra podlegają szerszemu opiniowaniu i konsultowaniu przez osoby posiadające doświadczenie w kształceniu kadr związanych z kulturą fizyczną, które rozumieją specyfikę tej dziedziny. W wyniku dyskusji prowadzonych na forum Rady, wypracowywanych jest wiele rozwiązań, które wpływają pozytywnie na jakość opisu kwalifikacji we wniosku. Na szczególne podkreślenie zasługuje opracowany przez członków Rady dokument zawierający zalecenia dotyczące sposobu wypełniania poszczególnych pól wniosku o włączenie do ZSK kwalifikacji rynkowych z obszaru sportu. Intencją podjętych działań było zachowanie spójności w opisach kwalifikacji kierowanych do Ministra Sportu. Propozycje odnoszą się do tych pól wniosku, które są szczególnie istotne z punktu widzenia integralności systemu kwalifikacji rynkowych funkcjonujących w obszarze sportu.

Informacje wstępne

  1. Minister właściwy: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
  2. Podstawy prawne:
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego

Opis przykładu dobrej praktyki

  1. Zgodnie z obecnie obowiązującą podstawą programową dla zawodów nauczanych przez szkoły rolnicze (szkoły te mogą kształcić w zawodach określonych rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia
    w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego
    (Dz. U. z 2019 r. poz. 316 – łącznie 27) oprócz obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego określonych w ramowym planie nauczania, istnieje możliwość organizowania zajęć dotyczących dodatkowych umiejętności zawodowych, w tym kwalifikacji rynkowych, jeżeli są tylko powiązane z zawodem.
  2. Mimo, iż ustawa o ZSK weszła w życie ponad cztery lata temu, system jest wciąż słabo rozpoznawalny wśród wielu grup interesariuszy (w tym również w szkołach branżowych),
    a co za tym idzie, wiedza na temat korzyści z niego płynących dociera do niewystarczającej liczby osób / podmiotów.
  3. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest odpowiedzialny za prowadzenie szkół rolniczych. Minister obecnie prowadzi i nadzoruje 54 takie szkoły.
  4. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi we współpracy z dyrektorami szkół rolniczych podejmuje działania w zakresie promocji Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji i upowszechniania wiedzy o ZSK wśród uczniów (podobne działania w odniesieniu do szkolnictwa branżowego podejmuje również Minister Edukacji Narodowej).
  5. W ministerstwie, dzięki wdrożeniu mechanizmów wspierających koordynację zadań wynikających z ustawy o ZSK, znacznie efektywniej i częściej podejmowane są działania na rzecz promocji i transferu wiedzy na temat systemu. Ministerstwo ustawicznie organizuje spotkania z dyrektorami szkół rolniczych, szkolenia wewnętrzne dla pracowników poszczególnych departamentów, a także zewnętrzne – z jednostkami podległymi oraz ośrodkami doradztwa rolniczego. Spotkania i szkolenia mają na celu propagowanie ZSK jako instrumentu na rzecz kształtowania umiejętności i pełniejszego ich dostosowywania do wyzwań współczesnego życia, a tym samym podnoszącego atrakcyjność posiadaczy kwalifikacji na rynku pracy. W trakcie takich spotkań prezentowane są m.in.: kluczowe założenia systemu, korzyści jakie płyną z jego wdrożenia (zarówno dla pracodawców i pracowników), informacje na temat kwalifikacji dostępnych już w systemie, możliwości udziału w różnych formach uczenia się itp.
  6. Dzięki powyższym szkoleniom kierownictwo szkół branżowych jest o wiele bardziej świadome możliwości wynikających z ZSK. W porozumieniu z uczniami, dyrektorzy szkół określają możliwość przygotowania do uzyskania danej kwalifikacji rynkowej w ramach obowiązkowych zajęć edukacyjnych (o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe), a następnie mogą przeprowadzić walidację i certyfikację, która dla uczniów szkół rolniczych prowadzona jest bezpłatnie.

Efekt finalny / podsumowanie

Działania podejmowane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przyczyniają się do wzrostu wiedzy  o ZSK wśród uczniów rolniczych szkół branżowych oraz promują kwalifikacje rynkowe jako narzędzie do potwierdzania posiadanych umiejętności i zwiększanie szans na rynku pracy.

Kwalifikacje uregulowane

Informacje wstępne

  1. Minister właściwy: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
  2. Kwalifikacja uregulowana będąca przedmiotem prac w ramach pilotażu: „Doradca rolniczy”, ustanowiona w następujących aktach prawnych:
  • Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
    z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2010 (t.j.; Dz.U. z 2019 r., poz. 83, poz. 504, poz. 1824, poz. 2020) – w szczególności art. 51 ust.1, art. 51 ust. 5, art. 51 ust 5a, art. 51 ust. 6 pkt 1), art. 52, art. art. 53-53a, art. 54.
  • Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania szkoleń
    i szkoleń uzupełniających oraz przeprowadzania egzaminów oraz egzaminów uzupełniających (Dz.U. z 2015 r. poz. 1821, z 2018 r., poz. 1917).

Opis przykładu dobrej praktyki

Instytut Badań Edukacyjnych (IBE) jako podmiot wspierający ministrów właściwych m. in.
w przeprowadzeniu przeglądu kwalifikacji uregulowanych oraz we włączaniu kwalifikacji uregulowanych do ZSK, nawiązał współpracę w tym zakresie z Ministerstwem Rolnictwa
i Rozwoju Wsi (MRiRW).

W grudniu 2018 r. IBE we współpracy z Departamentem Oświaty i Polityki Społecznej Wsi MRiRW zorganizował spotkanie z urzędnikami Ministerstwa nt. ogólnych zagadnień dotyczących przeglądu kwalifikacji uregulowanych a także trybów włączania kwalifikacji uregulowanych do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. W wyniku spotkania w Ministerstwie postanowiono o wytypowaniu w każdym departamencie 1 kwalifikacji do wspólnej analizy.

 

W pierwszym kwartale 2019 r. w MRiRW przeprowadzono przegląd aktów prawnych pozostających we właściwości Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu identyfikacji zawartych w nich kwalifikacji uregulowanych.

 

W maju 2019 r. IBE zorganizował spotkanie z przedstawicielami MRiRW, na którym omówiono wypełnione przez pracowników Ministerstwa karty przeglądu kwalifikacji uregulowanych (narzędzie opracowane i zalecane przez ekspertów IBE) zawierające zidentyfikowane następujące kwalifikacje uregulowane: Doradca leśny, Doradca rolniczy, Doradca rolno środowiskowy, Ekspert przyrodniczy, Stosowanie środków ochrony roślin, Usługi doradcze dotyczące metod ochrony roślin w zakresie realizacji wymagań integrowanej ochrony roślin oraz stosowania środków ochrony roślin.

Przedstawiciele MRiRW postanowili wybrać jedną z powyższych kwalifikacji uregulowanych do dalszych prac związanych z dostosowaniem wskazanej kwalifikacji do wymagań art. 38 ustawy o ZSK w ramach planowanego przez IBE pilotażowego dostosowania wybranej kwalifikacji uregulowanej do wymagań ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji.

 

W wyniku ustaleń podjętych na drugim spotkaniu, w MRiRW zdecydowano o dostosowaniu w ramach planowanego przez IBE pilotażu kwalifikacji uregulowanej „Doradca rolniczy”.

W IV kwartale 2019 r. Instytut Badań Edukacyjnych przeprowadził postępowanie ofertowe dotyczące zamówienia na pilotażowe dostosowanie wybranej kwalifikacji uregulowanej „Doradca rolniczy“ do wymagań ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji w którym wyłoniono jako wykonawcę zamówienia Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie.

 

W styczniu 2020 r. przedstawiciele MRiRW spotkali się z pracownikami IBE, w celu omówienia szczegółowych warunków nadawania przedmiotowej kwalifikacji, planowanych zmian aktów prawnych będących podstawą nadawania przedmiotowej kwalifikacji, wyjaśnienia wątpliwości dot. zakresu merytorycznego prac pilotażowych związanych z dostosowaniem opisu ww. kwalifikacji do wymagań ustawy o ZSK.

 

Główne prace związane z pilotażem dostosowania kwalifikacji uregulowanej „Doradca rolniczy” do wymagań ustawy o ZSK zawartych w art. 38 ust. 1, zrealizowane zostały w okresie styczeń – marzec 2020 roku podczas sześciu całodniowych spotkań zorganizowanych przez IBE. Dostosowania ww. kwalifikacji uregulowanej dokonał 5-osobowy zespół ekspertów wskazany do udziału w pilotażu przez Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie.

 

Członkowie zespołu ekspertów, którzy wzięli udział w pilotażu posiadali dużą wiedzę teoretyczną i praktyczną dotyczącą efektów uczenia się, zasad walidacji i certyfikowania odnoszących się do przedmiotowej kwalifikacji, co przełożyło się na szczegółowy i dokładny opis efektów uczenia się składających się na dostosowywaną kwalifikację.

W trakcie spotkań, eksperci przy wsparciu pracowników IBE skupili się w swojej pracy nad określeniem zadań zawodowych, jakie wykonuje dana osoba posiadająca kwalifikację „Doradcy rolniczego” (praca mająca na celu przygotowanie propozycji zestawów efektów uczenia się) oraz wskazali, jakich zadań zawodowych taka osoba nie wykonuje – eksperci omówili istniejące różnice pomiędzy zadaniami doradcy rolniczego a zadaniami doradcy rolnośrodowiskowego oraz eksperta przyrodniczego. Przyporządkowali także 17 metodyk dotyczących zakresu merytorycznego przedmiotowej kwalifikacji do zaproponowanych poszczególnych zestawów efektów uczenia się, dzięki czemu można było rozpocząć pracę nad opisywaniem kwalifikacji.

 

W wyniku przeprowadzonych prac przygotowano opis kwalifikacji zawierający 3 zestawy efektów uczenia się, w tym jako propozycję dla MRiRW, zestaw dotyczący komunikowania się i budowania relacji z rolnikiem, stanowiący propozycje nowych efektów uczenia się oraz kryteriów weryfikacji obejmujących kompetencje społeczne, nie będące w dotychczasowym stanie prawnym i faktycznym przedmiotem walidacji. Zespół ekspertów sformułował również zasady dotyczące walidacji i certyfikowania przedmiotowej kwalifikacji w sposób zgodny
z przyjętymi w ZSK wymogami.

 

We wszystkich spotkaniach zespołu ekspertów czynny udział brali przedstawiciele MRiRW, którzy bardzo aktywnie angażowali się w tworzenie nowego opisu przedmiotowej kwalifikacji uregulowanej. Na bieżąco odnosili się do powstającego opisu kwalifikacji oraz zgłaszali liczne uwagi dotyczące planowanych zmian prawnych mających istotne znaczenie dla dalszego funkcjonowania kwalifikacji uregulowanej „Doradca rolniczy”. Udzielali również uczestnikom spotkań wyjaśnień w kwestii pojawiających się wątpliwości co do zakresu merytorycznego oraz zasad walidowania i certyfikowania dostosowywanej kwalifikacji uregulowanej, nadając tym samym właściwy kierunek pracom nad przygotowywanym opisem kwalifikacji. Przedstawiciele MRiRW jako osoby posiadające bieżącą wiedzę dotyczącą planowanych działań oraz zmian w przedmiotowym obszarze, prezentowali inną perspektywę dotyczącą opracowywanej kwalifikacji uregulowanej, wynikającą z zamiaru jej unowocześniania, dostosowywania do nowych potrzeb. Tym samym dwie perspektywy ekspertów i przedstawicieli MRiRW uzupełniały się, co znacząco wpłynęło na jakość opisu.

Dzięki wskazówkom przedstawicieli MRiRW w opisie kwalifikacji uwzględniono ponadto
m. in. planowane zmiany w przepisach prawa dotyczące dobrostanu zwierząt[1].

Efekt finalny/podsumowanie

Udział i zaangażowanie przedstawicieli Ministerstwa w spotkaniach dotyczących opracowania nowego, zgodnego z ustawą o ZSK, opisu kwalifikacji uregulowanej, stanowi duże wsparcie dla członków zespołu ekspertów, ma również istotny wpływ na jakość dostosowywanego opisu kwalifikacji.

Dzięki zaangażowaniu przedstawicieli MRiRW, w wyniku pilotażu powstał opis kwalifikacji oddający w sposób całościowy faktyczny zakres efektów uczenia się, rozumianych jako wiedza, umiejętności oraz kompetencje społeczne, niezbędnych do właściwego wykonywania obowiązków zawodowych przez osoby posiadające kwalifikację „Doradcy rolniczego”.

 

Opracowany w wyniku powyższych prac opis kwalifikacji uregulowanej „Doradca rolniczy” jest zgodny z wymaganiami art. 38 ust. 1 ustawy o ZSK i może stanowić istotny materiał wyjściowy do dalszych potencjalnych prac dostosowawczych prowadzonych już w samym Ministerstwie, których efektem będzie włączenie dostosowanej kwalifikacji do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji.

 

Wynikiem powyższych działań jest również decyzja przedstawicieli MRiRW
o kontynuowaniu współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych w zakresie pilotażowego dostosowania kolejnych wybranych kwalifikacji uregulowanych do wymagań ustawy o ZSK.

 

[1] w trakcie pilotażu zaczęło obowiązywać rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Dobrostan zwierząt” i plany MRiRW stały się obowiązującym prawem

Close Menu
X
Skip to content