Kategoria: Aktualności

Jak wynika z pracy Pawła Atroszki i Bartosza Atroszki (Uniwersytet Gdański), pt.: „Uzależnienie od uczenia się – rozpowszechnienie zjawiska oraz potencjalne oddziaływania terapeutyczne i profilaktyczne”, szacuje się, że problem uzależnienia od uczenia się może dotyczyć od 8% do 10% populacji. To oznacza, że co dziesiąta osoba może być narażona na kompulsywne zaangażowanie w naukę, co prowadzi do zaniedbania innych obszarów życia, takich jak relacje rodzinne, zdrowie czy czas wolny. Problem ten może dotknąć zarówno uczniów, studentów, jak i dorosłych, którzy z powodu wymagań zawodowych lub presji społecznej, czują potrzebę ciągłego doskonalenia się.

„Badania przeprowadzone w różnych państwach świadczą o tym, że problem uzależnienia od pracy dotyczy od 8% do 10% społeczeństwa. Badanie na reprezentatywnej próbie osób pracujących zawodowo w Norwegii wykazało, że 8,4% jest uzależnionych od pracy. Jest to zbliżone do wyliczeń rozpowszechnienia pracoholizmu w Stanach Zjednoczonych, które na podstawie analizy wcześniejszych badań szacowane było na około 10%.”

— P. Atroszko, B. Atroszko, „Uzależnienie od uczenia się – rozpowszechnienie zjawiska oraz potencjalne oddziaływania terapeutyczne i profilaktyczne”

Czym jest uzależnienie od uczenia się, jak się objawia i jak można sobie z nim radzić?

„Ponieważ uczenie się i praca są do siebie podobne w tak dużym stopniu, że uczenie się można uznać za formę pracy – zwłaszcza obecnie w dobie gospodarki opartej na wiedzy – można przyjąć, że nadmierne, niezdrowe zaangażowanie w uczenie się może prowadzić do uzależnienia, podobnie jak ma to miejsce w przypadku osób uzależnionych od pracy (pracoholików). Paradoksalnie, uczenie się jest jedną z najbardziej cenionych ludzkich aktywności, podstawą rozwoju zarówno indywidualnego, jak i społecznego, a jednocześnie może być źródłem uzależnienia prowadzącego do wielu negatywnych konsekwencji.”

— P. Atroszko, B. Atroszko, „Uzależnienie od uczenia się – rozpowszechnienie zjawiska oraz potencjalne oddziaływania terapeutyczne i profilaktyczne”

Uzależnienie od uczenia się to złożony problem, charakteryzujący się obsesyjnym dążeniem do zdobywania wiedzy i ciągłym uczeniem się. Osoby uzależnione od uczenia się poświęcają nauce nadmierną ilość czasu i energii, zaniedbując inne aspekty swojego życia, takie jak relacje, praca, zdrowie fizyczne i psychiczne. Jak w przypadku innych rodzajów uzależnień, „naukoholicy” nie dostrzegają swojego problemu. Stoją na stanowisku, że ich zachowanie jest po prostu oznaką pracowitości i zaangażowania.

Objawy uzależnienia od uczenia się:

• nadmierne poświęcanie czasu na naukę – osoba uzależniona od uczenia się spędza znaczną część swojego dnia na zdobywaniu wiedzy, często zaniedbując inne obowiązki;
• niezdolność do zrelaksowania się – poświęcenie czasu na odpoczynek i rozrywkę staje się trudne, a osoba uzależniona czuje się niespokojna, gdy nie uczy się;
• ciągłe poszukiwanie nowych informacji – uzależniony od uczenia się często szuka nowych kursów, książek i innych materiałów edukacyjnych, nawet jeśli nie ma na to czasu;
• lęk i stres – brak postępów w nauce lub przerwa w uczeniu się wywołują u osoby uzależnionej silny stres i lęk;
• zaniedbanie innych aspektów życia – relacje z rodziną i przyjaciółmi, praca, zdrowie fizyczne i psychiczne są często zaniedbywane na rzecz nauki;
• problemy ze zdrowiem – uzależnienie od uczenia się może prowadzić do problemów ze snem, zaburzeń odżywiania, a nawet depresji.

Przyczyny uzależnienia od uczenia się

Istnieje wiele czynników, które mogą przyczynić się do rozwoju uzależnienia od uczenia się. Wśród nich można wymienić:

• presja społeczna – współczesne społeczeństwo stawia nacisk na ciągły rozwój i zdobywanie nowych umiejętności;
• ambicja i perfekcjonizm – ciągłe dążenie do osiągnięcia jak najlepszych wyników;
• lęk przed niepowodzeniem – wiara w to, że tylko ciągłe zdobywanie wiedzy zapewni sukces;
• niskie poczucie własnej wartości – zyskiwanie osiągnięć i poczucia kontroli;
• problemy z emocjami – uzależnienie od uczenia się może być formą ucieczki od problemów emocjonalnych, takich jak stres, lęk czy depresja.

Skutki uzależnienia od uczenia się

Uzależnienie od uczenia się może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia fizycznego i psychicznego, a także dla życia społecznego i zawodowego:

• problemy ze zdrowiem – brak snu, niezdrowe odżywianie, stres i lęk mogą prowadzić do problemów ze zdrowiem fizycznym, takich jak choroby serca, problemy z trawieniem, a także zaburzenia psychiczne, takie jak depresja i zaburzenia lękowe;
• zaniedbanie relacji – osoby uzależnione od uczenia się często zaniedbują swoje relacje z rodziną i przyjaciółmi, co może prowadzić do konfliktów i samotności;
• problemy zawodowe – uzależnienie od uczenia się może wpływać na wydajność w pracy, ponieważ osoba uzależniona może być rozproszona, zmęczona i zestresowana;
• problemy finansowe – ciągłe poszukiwanie nowych materiałów edukacyjnych i kursów może prowadzić do problemów finansowych.

Zapobieganie uzależnieniu od uczenia się

• ustalanie granic – ważne, aby ustalić granice między czasem poświęconym na naukę a czasem na odpoczynek i relaks;
• zadbanie o zdrowie – należy zadbać o zdrowie fizyczne i psychiczne, np. poprzez regularne ćwiczenia, zdrowe odżywianie i odpowiednią ilość snu;
• budowanie zdrowych relacji – należy budować i pielęgnować zdrowe relacje z rodziną i przyjaciółmi;
• rozpoznanie i leczenie problemów emocjonalnych – jeśli osoba zmaga się z problemami emocjonalnymi, takimi jak stres, lęk czy depresja, ważne jest, aby poszukać pomocy u specjalisty.

Uzależnienie od uczenia się to poważny problem, który może mieć negatywny wpływ na zdrowie, relacje i życie zawodowe. Ważne, aby rozpoznać symptomy uzależnienia i poszukać pomocy u specjalisty. Istnieje wiele metod leczenia, które mogą pomóc w przezwyciężeniu uzależnienia i odzyskaniu kontroli nad swoim życiem.

#FunduszeUE

[ilustracja: Canva]

W dzisiejszym świecie pracy, gdzie presja i wyzwania są codziennością, często zapominało się o sile pozytywnego nastawienia. Optymiści, z ich niegasnącym entuzjazmem i wiarą w sukces, potrafią nie tylko radzić sobie z trudnościami, ale także inspirować innych i budować silne, efektywne zespoły. Dlatego też optymizm to postawa, która zyskuje na znaczeniu w dzisiejszym świecie pracy – to sekret, dlaczego niektóre osoby zawsze wydają się pełne energii i gotowe na nowe wyzwania, podczas gdy inni zmagają się z codziennymi obowiązkami. Dlaczego tak się dzieje? Odpowiedź kryje się w nastawieniu.

Czym jest optymizm?

Optymizm to skłonność do dostrzegania pozytywnych aspektów sytuacji oraz wiara w korzystne rozwiązanie problemów. W kontekście zawodowym, optymizm oznacza wiarę w sukces projektów, motywację do pokonywania trudności i umiejętność radzenia sobie z niepowodzeniami.

Korzyści płynące z optymizmu w pracy:

• pozytywne zakręcenie – pozytywne zakręcenie to stan umysłu, który charakteryzuje się dużą energią, entuzjazmem i pasją do pracy; osoby takie są zarażająco optymistyczne, mają naturalną chęć do działania i eksploracji nowych możliwości;
• wyższa efektywność – optymiści są bardziej skłonni do podejmowania wyzwań; dzięki wierze w sukces, podchodzą do zadań z większą energią i zaangażowaniem; badania pokazują, że osoby o pozytywnym nastawieniu osiągają lepsze wyniki w pracy, ponieważ potrafią skuteczniej rozwiązywać problemy i są bardziej wytrwałe;
• otwartość na zmiany wyzwania – optymiści są bardziej gotowi na wyzwania i zmiany w środowisku zawodowym i łatwiej się do nich adaptują;
• lepsze relacje w zespole – optymistyczne osoby często są bardziej komunikatywne i empatyczne, dzięki czemu łatwiej nawiązują i utrzymują pozytywne relacje z otoczeniem, a to z kolei dobrze wpływa na współpracę i efektywność całego zespołu; pozytywne nastawienie często udziela się też innym, poprawiając atmosferę w pracy;
• skuteczniejsze radzenie sobie ze stresem – optymiści łatwiej radzą sobie ze stresem i niepowodzeniami; nie skupiają się na porażkach, ale koncentrują na szukaniu rozwiązań i na wyciąganiu wniosków z popełnionych błędów; dzięki temu szybciej odzyskują równowagę i wracają do efektywnej pracy; bardziej obiektywnie oceniają też potencjalnie stresujące sytuacje;
• większa kreatywność – pozytywne nastawienie sprzyja twórczemu myśleniu; osoby, które wierzą w sukces swoich działań, częściej poszukują nowych, innowacyjnych rozwiązań, co może prowadzić do znaczących usprawnień i osiągnięć w pracy.

Jak kształtować optymizm w pracy?

1. samopoznanie i samodoskonalenie – świadomość własnych mocnych stron i sukcesów to klucz do optymizmu; regularna refleksja nad swoimi osiągnięciami pomaga zbudować pozytywny obraz siebie i własnych możliwości;
2. otaczanie się pozytywnymi ludźmi i czerpanie z nich inspiracji – przebywanie w towarzystwie osób o pozytywnym nastawieniu może znacząco wpłynąć na percepcję rzeczywistości;
3. skupienie na rozwiązaniach, nie problemach – optymizm to przede wszystkim umiejętność koncentrowania się na poszukiwaniu rozwiązań, a nie roztrząsaniu problemów;
4. docenianie samego siebie i praktykowanie wdzięczności – regularne docenianie się za drobne sukcesy i świadome odczuwanie wdzięczności za pozytywne aspekty dnia codziennego może pomóc w kształtowaniu pozytywnego nastawienia i dostrzegać dobre strony życia, nawet w trudnych momentach.

A czy optymizm może mieć wady?

Optymizm, jak każde entuzjastyczne nastawienie, niesie wiele korzyści. Warto jednak pamiętać o  zachowaniu umiaru, ponieważ będąc jedynym sposobem postrzegania otoczenia i interakcji, może prowadzić do ignorowania rzeczywistości i bagatelizowania problemów oraz niechęci do podejmowania trudnych decyzji. Może też zaburzać (albo wręcz wyłączać) realną ocenę sytuacji: optymiści mogą być naiwni, mogą też niechętnie przyjmować krytykę i mieć trudności z zaakceptowaniem porażki.

Optymizm w pracy to nie tylko kwestia nastawienia, ale również strategia, która przynosi wymierne korzyści. Pozytywne podejście do obowiązków zawodowych sprzyja efektywności, poprawia relacje w zespole, pomaga radzić sobie ze stresem i stymuluje kreatywność. Warto więc zadbać o pozytywne nastawienie i czerpać z niego pełnymi garściami w codziennej pracy.

Dobrze również wspomnieć, że optymizm można rozwijać poprzez pracę nad sobą, nawet jeśli genetycznie nie jest się entuzjastą praktykowania pozytywnego myślenia bez względu na okoliczności – optymizm to nie tylko cecha osobowości, ale także umiejętność, którą można kształtować.

#FunduszeUE

[ilustracja: Canva]

Czym jest pozytywne zakręcenie?

Pozytywne zakręcenie to stan umysłu, który charakteryzuje się dużą energią, entuzjazmem i pasją do pracy. Osoby takie są zarażająco optymistyczne, mają naturalną chęć do działania i eksploracji nowych możliwości. Często towarzyszy im przekonanie, że każda przeszkoda jest wyzwaniem, a nie problemem, co pozwala im lepiej radzić sobie w trudnych sytuacjach.

Pozytywnie zakręceni – klucz do sukcesu w zespole

Ludzie z pozytywnym nastawieniem są nieocenionym elementem każdego zespołu. Ich entuzjazm działa motywująco na innych, co może przekładać się na lepszą współpracę i wyższy poziom zaangażowania całego zespołu. Wspólna praca z osobą pełną energii i pomysłów często pobudza kreatywność innych, co może prowadzić do tworzenia innowacyjnych rozwiązań i podniesienia jakości realizowanych projektów.

Jak energia i entuzjazm przekładają się na efektywność?

Badania pokazują, że pracownicy, którzy czerpią radość z tego, co robią, są bardziej produktywni. Energia wynikająca z pozytywnego nastawienia sprawia, że ludzie chętniej podejmują wyzwania, nie zrażają się napotkanymi trudnościami i szybciej wracają do pracy po ewentualnych porażkach. Entuzjazm pomaga też w utrzymaniu wysokiej koncentracji na zadaniach, co znacząco wpływa na efektywność.

Na rynku pracy można znaleźć wiele przykładów osób, które swoją postawą i zaangażowaniem zmieniają otaczający ich świat. Tacy pracownicy często stają się liderami zespołów, niekoniecznie ze względu na formalne stanowiska, ale z powodu naturalnej umiejętności inspirowania innych. Ich podejście do pracy sprawia, że potrafią zarażać innych swoim entuzjazmem, co przekłada się na lepsze wyniki całego zespołu.

Jak rozwinąć w sobie pozytywne zakręcenie?

Nie każdy rodzi się z optymistycznym podejściem do życia, ale pozytywne zakręcenie to cecha, którą można rozwijać. Warto zacząć od prostych kroków, takich jak codzienne poszukiwanie pozytywnych aspektów w wykonywanej pracy. Pomocne może być również otaczanie się ludźmi, którzy myślą podobnie i dzielenie się z nimi swoimi pomysłami oraz sukcesami. Regularne podejmowanie nowych wyzwań i rozwijanie swoich umiejętności również sprzyja budowaniu entuzjazmu i energii do działania.

Jak firmy mogą wspierać pozytywne zakręcenie w pracy?

Firmy, które chcą czerpać korzyści z energii pozytywnie zakręconych pracowników, powinny stwarzać odpowiednie warunki do rozwoju takiego podejścia. Ważne jest, aby pracodawcy doceniali nie tylko osiągnięcia swoich pracowników, ale również ich zaangażowanie i entuzjazm. Tworzenie kultury pracy opartej na zaufaniu, otwartej komunikacji i wspieraniu inicjatyw pracowników to klucz do budowania zespołu pełnego energii i chęci do działania.

Zintegrowany System Kwalifikacji dla pozytywnie zakręconych

ZSK jest idealnym rozwiązaniem dla wszystkich pozytywnie zakręconych na punkcie swojej pracy i/lub lubiących uczyć się przez całe życie.

Umożliwia potwierdzanie posiadanych kompetencji, umiejętności i wiedzy. Pomaga uporządkować świadomość dotychczasowych osiągnięć i planować rozwój w wybranym kierunku. Podpowiada kolejne kroki na ścieżce edukacji i/lub kariery. Wspiera również tych, którzy chcieliby „rzucić wszystko i wyjechać w Bieszczady”, bo na pozytywne zmiany i szukanie spełnienia w życiu nigdy nie jest za późno.

Wyzwania dla pozytywnie zakręconych

Oczywiście, bycie pozytywnie zakręconym niesie ze sobą również pewne wyzwania. Tacy pracownicy mogą czasem zderzać się z niezrozumieniem lub nawet zazdrością ze strony innych, mniej entuzjastycznych osób. Ważne jest, aby w takich sytuacjach nie tracić zapału, a zamiast tego starać się budować mosty i dzielić się swoim pozytywnym nastawieniem, które z czasem może zmienić postawę całego zespołu.

Pozytywnie zakręceni pracownicy to prawdziwy skarb dla każdej firmy. Ich energia, entuzjazm i pasja do pracy sprawiają, że nie tylko sami osiągają sukcesy, ale także inspirują do działania innych. W dzisiejszym dynamicznym środowisku pracy, rozwijanie takiego podejścia jest kluczem do budowania efektywnych, zgranych zespołów oraz osiągania długofalowych celów organizacyjnych. Warto zatem wspierać i promować pozytywne zakręcenie w miejscu pracy, gdyż jego efekty mogą być zaskakująco korzystne dla wszystkich stron.

[ilustracja: Canva]

Czym jest pracoholizm?

Pracoholizm to niezdrowe i kompulsywne zaangażowanie w pracę, które narusza równowagę między życiem zawodowym a prywatnym. Osoby uzależnione od pracy poświęcają jej nadmierną ilość czasu i energii, zaniedbując swoje relacje, zdrowie fizyczne i psychiczne.

Wg badania „Oszacowanie rozpowszechnienia oraz identyfikacja czynników ryzyka i czynników chroniących hazardu i innych uzależnień behawioralnych” (edycja 2018/2019) tylko niecałe 21% ankietowanych wykazywało brak symptomów uzależnienia od pracy. U 70% rozpoznano niewielkie prawdopodobieństwo wystąpienia problemów z uzależnieniem od pracy, a rzeczywisty problem uzależnienia od pracy dotknął ok. 9%. Osoby zaliczone do grupy niewielkiego prawdopodobieństwa wystąpienia problemów z uzależnieniem od pracy najliczniejsze były w przedziale wiekowym 18-24 lata (prawie 84%), natomiast najwięcej tych, którzy mieli rzeczywisty problem uzależnienia od pracy było w grupie wiekowej 25-34 lata (blisko 12%). Kobiety  nieznacznie częściej niż mężczyźni uzyskiwały wyniki wskazujące na rzeczywisty problem uzależnienia od pracy (niecałe 10% wobec niecałych 9% mężczyzn).

Objawy pracoholizmu:

• nadmierne poświęcanie czasu pracy – praca staje się głównym celem i priorytetem, a osoba uzależniona poświęca jej znacznie więcej czasu niż jest to konieczne;
• trudności z odłączeniem się od pracy – nawet w czasie wolnym myśli o pracy, odpowiada na maile i telefony, a odpoczynek kojarzy się z poczuciem winy;
• perfekcjonizm – pracoholik dąży do doskonałości w każdym zadaniu, co często prowadzi do odkładania pracy na ostatnią chwilę i nadmiernego stresu;
• brak równowagi między życiem zawodowym a prywatnym – relacje z rodziną i przyjaciółmi cierpią, a hobby i zainteresowania są zaniedbywane;
• problemy ze zdrowiem – pracoholizm może prowadzić do wyczerpania, bezsenności, problemów z trawieniem, nadciśnienia i innych problemów zdrowotnych;
• uzależnienie od adrenaliny – pracoholik często czuje się szczęśliwy i spełniony tylko wtedy, gdy pracuje, a odpoczynek i relaks kojarzą się z nudą i brakiem sensu.

Przyczyny pracoholizmu:

• presja społeczna – w dzisiejszym świecie sukces mierzy się często osiągnięciami zawodowymi, co prowadzi do konkurencji i presji na ciągłe doskonalenie się;
• kultura pracy – w wielu firmach panuje kultura „non-stop”, gdzie praca po godzinach jest postrzegana jako oznak zaangażowania;
• cechy osobowości – osoby z wysokim poziomem ambicji, perfekcjonizmu i lęku przed porażką są bardziej podatne na pracoholizm;
• problemy osobiste – praca może być mechanizmem radzenia sobie z problemami osobistymi, takimi jak stres, lęk, depresja.

Skutki pracoholizmu:

• problemy ze zdrowiem – pracoholizm może prowadzić do wyczerpania, bezsenności, problemów z trawieniem, nadciśnienia i innych problemów zdrowotnych;
• problemy w relacjach – zaniedbanie relacji z rodziną i przyjaciółmi może prowadzić do izolacji społecznej i rozpadu związków;
• problemy z zarządzaniem czasem – pracoholik często nie potrafi efektywnie zarządzać swoim czasem, co prowadzi do odkładania pracy na ostatnią chwilę i nadmiernego stresu;
• problemy finansowe – pracoholizm może prowadzić do zaniedbania finansów osobistych, co może skutkować zadłużeniem i problemami z budżetem;
• utrata radości z życia – pracoholik często traci radość z życia, a praca staje się jedynym źródłem satysfakcji.

Jak poradzić sobie z pracoholizmem:

• ustal granice – ważne, aby ustalić jasne granice między życiem zawodowym a prywatnym;
• naucz się odpoczywać – odpoczynek jest równie ważny jak praca i nie zastąpi go nawet praca, która jest prawdziwą pasją;
• zmień swoje nastawienie – zamiast dążyć do perfekcjonizmu, skup się na realizowaniu swoich celów w sposób zrównoważony;
• zadbaj o swoje zdrowie – regularne ćwiczenia, zdrowa dieta i wystarczająca ilość snu są kluczowe dla dobrego samopoczucia;
• poszukaj wsparcia – nie wstydź się i nie wahaj szukać pomocy u specjalisty.

#FunduszeUE

Najważniejsze wnioski:

1. problemy z rekrutacją: aż 90% firm ma trudności z pozyskaniem pracowników o odpowiednich kompetencjach, co jest wynikiem zarówno niedoboru umiejętności cyfrowych, jak i ogólnego niedostosowania kwalifikacji do potrzeb rynku;
2. wzrost znaczenia automatyzacji: do 2025 r, połowa pracowników może być zmuszona do przekwalifikowania się z powodu rosnącej automatyzacji procesów; automatyzacja jest coraz częściej powodem, dla którego firmy wdrażają programy reskillingu;
3. podejście do reskillingu: mimo że 64% firm deklaruje posiadanie strukturyzowanego procesu rozwijania nowych kompetencji, zaledwie 7% korzysta z reskillingu jako odpowiedzi na problemy rekrutacyjne;

Podejście przedsiębiorstw do reskillingu jest niezrozumiałe w świetle tego, co możemy przeczytać w Raporcie:

Reskilling to słuszna droga

OECD zwraca uwagę na podwójne korzyści płynące z wdrażania strategii reskillingu.

1. Podnoszenie kwalifikacji jest korzystne (a jednocześnie konieczne) dla pracowników, ponieważ pomaga im radzić sobie ze zmianami technologicznymi.

2. Takie działania są również korzystne dla firm, ponieważ pozwalają im zachować konkurencyjność i innowacyjność.

>>>> pełny raport „Wielki Reset Umiejętności”

Warto przy tym pamiętać, że reskilling dotyczy nie tylko umiejętności twardych. Równie ważne są kompetencje miękkie i transwersalne.

Reskilling (jak również upskilling) otwiera nowe możliwości rozwoju zawodowego dla pracowników. Dzięki zdobywaniu nowych umiejętności i wiedzy, pracownicy mogą zwiększyć swoje szanse na awans, zmienić branżę lub założyć własną działalność. Wyzwaniami dla firm, z którymi muszą się one zmierzyć wdrażając programy reskillingu (i/lub upskillingu) są przede wszystkim: określenie potrzeb rozwojowych pracowników, wybór odpowiednich metod szkolenia, zapewnienie dostępności do odpowiednich zasobów edukacyjnych oraz motywowanie pracowników do udziału w programach rozwojowych.

Zintegrowany System Kwalifikacji wspiera w reskillingu zarówno pracowników, jak i pracodawców

Ci pierwsi mogą, po wykazaniu się podczas procesu zwanego walidacją posiadaniem wymaganych kompetencji, otrzymać wiarygodny certyfikat poświadczający wybraną kwalifikację. Przy czym nie jest ważne, w jaki sposób zdobyli oni wiedzę i umiejętności. Większe znaczenie mają konkretne efekty uczenia się, czyli to, co wiedzą, jakie posiadają umiejętności i kompetencje oraz czy, i w jaki sposób, potrafią je wykorzystać w pracy. Pracownicy, osoby planujące zmianę ścieżki kariery albo dopiero startujące na rynku pracy również mogą skorzystać z narzędzi ułatwiających planowanie kariery i podsumowywanie osiągnięć, np. z aplikacji Moje Portfolio, Kompas lub Kompas szkolnictwa branżowego. Z kolei wspierając się informacjami zawartymi w Sektorowych Ramach Kwalifikacji, mogą oni bardziej świadomie podchodzić do rozwoju swojej kariery zawodowej i samodzielnie wyznaczając ścieżki kariery i samokształcenia.

Wszystkie kwalifikacje dostępne w ramach ZSK, w tym wolnorynkowe, zgromadzone zostały w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji (ZRK). Można w nim łatwo znaleźć informacje dotyczące np. wymagań, jakie należy spełnić ubiegając się o certyfikat albo jaka instytucja certyfikująca i gdzie przeprowadza walidację.

Z kolei pracodawcy korzystający z rozwiązań oferowanych przez ZSK, mogą łatwo np. zaprojektować stanowisko (lub też ujednolicić opisy stanowisk już istniejących). Dzięki opisom efektów uczenia wymaganych dla danej kwalifikacji, zawartym w opisach kwalifikacji dostępnych w ZRK, można w prosty sposób – łatwo i obiektywnie – porównać kompetencje pracowników i zidentyfikować luki kompetencyjne w organizacji. Sektorowe Ramy Kwalifikacji pomagają firmom szerzej spojrzeć na kompetencje branżowe występujące w ich środowisku biznesowym, a dzięki temu – efektywniej zarządzać zasobami ludzkimi i skuteczniej konkurować na rynku pracy. Są źródłem informacji o wymaganych w danym sektorze kwalifikacjach oraz przydatnym narzędziem do tworzenia programów edukacyjnych. Pomagają w budowaniu i rozwoju zespołu, określeniu luk kompetencyjnych i potencjału pracowników. Ułatwiają też przeprowadzenie oceny pracowników.

#FunduszeUE

>>>>> Podsumowanie GUS „Pracujący, bezrobotni i bierni zawodowo (wyniki wstępne BAEL)

Kim są osoby bierne zawodowo?

Osoby bierne zawodowo to osoby, które nie pracują zawodowo i nie poszukują aktywnie pracy, w tym studenci, emeryci, osoby zajmujące się domem oraz osoby niezdolne do pracy. Głównymi przyczynami bierności zawodowej wskazywanymi przez osoby w wieku produkcyjnym (kobiety 18-59 lat i mężczyźni 18-64 lata) były: nauka i podnoszenie kwalifikacji, choroba, niepełnosprawność, obowiązki rodzinne, emerytura i zniechęcenie wynikające z bezskutecznego poszukiwania pracy. Większość osób biernych zawodowo to kobiety, a największą grupę wiekową stanowią osoby powyżej 60. roku życia.

Kobiety bierne zawodowo

• w I kw. 2024 r. ponad połowę osób biernych zawodowo stanowiły kobiety (60,5%).;
• w grupie kobiet w wieku 15-89 lat odsetek osób biernych zawodowo wyniósł prawie połowę (48%); analogiczny wskaźnik wśród mężczyzn to ok 1/3 (34%);
• większa część biernych zawodowo to mieszkanki miast;
• osoby z niższym wykształceniem, zwłaszcza podstawowym i gimnazjalnym.

Struktura kobiet biernych zawodowo (15-74 lata) wg przyczyn bierności:

• emerytura – 54%
• nauka, uzupełnianie kwalifikacji – 19%
• choroba, niepełnosprawność – 7%
• obowiązki rodzinne – 12%
• zniechęcenie bezskutecznością poszukiwań pracy – 0,5%
• pozostałe – 8%

Co ciekawe, w porównaniu z I kw. 2023 r. liczba kobiet biernych zawodowo spadła (o 0,4%), natomiast mężczyzn – zwiększyła się (2,4%).

Zintegrowany System Kwalifikacji

Z pomocą w przełamaniu bierności zawodowej przychodzi Zintegrowany System Kwalifikacji. Rozwiązania, które wprowadza, to odpowiedź na zmiany zachodzące na rynku pracy i w gospodarce. Wspierają wzrost liczby osób zainteresowanych uczeniem się i zdobywaniem kolejnych kwalifikacji, co wpłynie nie tylko na ich sytuację zawodową, lecz także na ich poczucie bezpieczeństwa na rynku pracy.

Zintegrowany System Kwalifikacji, opisuje, porządkuje i zbiera różne kwalifikacje w jednym, powszechnie dostępnym rejestrze – Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji . ZSK określa także zasady i standardy potwierdzania funkcjonujących w nim kwalifikacji, co gwarantuje wysoką jakość certyfikatów zawodowych wydawanych w ramach systemu.

Oferuje również szereg bezpłatnych narzędzi, które umożliwiają indywidualnym osobom określenie własnego potencjału, czyli uświadomienie sobie, jak wiele umieją i w jaki sposób można te umiejętności wykorzystać:

• Moje Portfolio, 
• Kompas szkolnictwa branżowego, 
• Czatbotka Zeterka,
• Praktyczny Przewodnik po Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji

Wszystkie kwalifikacje dostępne w ramach ZSK, w tym wolnorynkowe, zgromadzone zostały w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji (ZRK). Można w nim łatwo znaleźć informacje dotyczące np. wymagań, jakie należy spełnić ubiegając się o certyfikat albo jaka instytucja certyfikująca i gdzie przeprowadza walidację, czyli potwierdza posiadanie danej kwalifikacji.

Pomocne mogą też okazać informacje zawarte w Sektorowych Ramach Kwalifikacji. Dzięki nim można bardziej świadomie podchodzić do rozwoju swojej kariery zawodowej i samodzielnie wyznaczając ścieżki kariery i samokształcenia.

Warto pamiętać, że w dzisiejszych czasach coraz ważniejsze staje się to, co tak naprawdę wiemy i umiemy, niż to, w jaki sposób czegoś się nauczyliśmy. Filozofia uczenia się przez całe życie wspiera uczenie się pozaformalne i nieformalne.

Polecamy również:

>>>>> „Opiekuję się – pracuję. Raport z interwencji badawczej skierowanej do opiekunów osób bliskich niesamodzielnych”

>>>>> „Opiekuję się – pracuję. Narzędziownik”

>>>>> „Nie tylko doświadczenie  i kompetencje miękkie. Analiza regionalnego  zapotrzebowania na kompetencje i kwalifikacje w wybranych branżach”

#FunduszeEU

Deskilling to proces zastępowania ludzkiej pracy przez automatyzację i oprogramowanie. Zjawisko to prowadzi do utraty lub degradacji posiadanych umiejętności oraz do zmian w specyfice danej profesji. W efekcie, do wykonywania zadań, które kiedyś wymagały wysoko wyspecjalizowanych umiejętności, wystarczy teraz prostsze szkolenie i mniejsza wiedza. Zatem deskilling może mieć negatywne konsekwencje zarówno dla jednostek, jak i dla całych społeczeństw.

Przyczyny deskillingu:

• automatyzacja – zautomatyzowanie wielu zadań w przemyśle i usługach prowadzi do eliminacji stanowisk pracy, wymagających określonych umiejętności manualnych;
• standaryzacja pracy – wzrost konkurencji i nacisk na obniżenie kosztów produkcji prowadzą do standaryzacji procesów i upraszczania zadań;
• zmiany technologiczne – szybki rozwój technologiczny wymusza na pracownikach ciągłe uczenie się nowych umiejętności i adaptację do nowych narzędzi pracy; brak chęci lub możliwości dostosowania się do tych zmian może prowadzić do deskillingu;
• zmiany w strukturze zatrudnienia – wzrost znaczenia sektora usług i zmniejszenie roli przemysłu ciężkiego prowadzi do zmiany zapotrzebowania na umiejętności; dodatkowo: wzrost popytu na pracowników z umiejętnościami cyfrowymi i analitycznymi sprawia, że tradycyjne zawody stają się mniej atrakcyjne;
• globalizacja – przenoszenie produkcji do krajów o niższych kosztach pracy powoduje utratę miejsc pracy w krajach rozwiniętych, co może prowadzić – poprzez upraszczanie procesów produkcyjnych – do deskillingu pracowników z krajów rozwiniętych, pierwotnie zatrudnionych w przedsiębiorstwach, które przeniosły produkcję.

Skutki deskillingu:

• spadek produktywności,  motywacji i satysfakcji z pracy – osoby tracące swoje umiejętności, mogą odczuwać frustrację i brak satysfakcji z wykonywanej pracy, co z kolei może być przyczyną spadku ich motywacji i zaangażowania;
• utrata kreatywności i innowacyjności – zastępowanie ludzkiej pracy przez automatyzację może prowadzić do utraty kreatywności i innowacyjności, ponieważ maszyny nie zastąpią ludzkiej intuicji i kreatywności;
• bezrobocie – osoby, które utraciły pracę ze względu na deskilling, mogą mieć trudności ze znalezieniem nowego zatrudnienia, co może prowadzić do bezrobocia (również długotrwałego) i – w konsekwencji – do ubóstwa;
• nierówności społeczne – deskilling może pogłębiać nierówności społeczne, ponieważ osoby o niższych kwalifikacjach są bardziej narażone w najlepszym wypadku na zmniejszenie szans na awans i lepsze wynagrodzenie, a w wielu przypadkach – po prostu na utratę zatrudnienia i wykluczenie z rynku pracy.

Jak zapobiegać deskillingowi?

• inwestowanie w edukację i szkolenia – system edukacji powinien być dostosowany do potrzeb rynku pracy i oferować programy szkoleniowe, które pozwolą pracownikom nabyć nowe umiejętności i kompetencje; przedsiębiorstwa powinny inwestować w rozwój swoich pracowników poprzez oferowanie szkoleń i programów edukacyjnych wspierających ich upskilling i reskilling oraz promować pośród nich ideę uczenia się przez całe życie i zachęcać ich do rozwijania umiejętności miękkich, ponieważ w dzisiejszych czasach to one są kompetencjami przyszłości;
• promowanie elastyczności zawodowej i mobilności pracowników – współcześni pracownicy powinni być gotowi do ciągłego uczenia się i zmiany kwalifikacji zawodowych; z kolei pracodawcy powinni promować elastyczność zawodową, umożliwiając pracownikom rozwijanie różnych umiejętności i podejmowanie różnych ról w organizacji;
• tworzenie polityki społecznej wspierającej osoby bezrobotne – osoby, które utraciły pracę ze względu na deskilling, powinny mieć dostęp do programów wsparcia, które pomogą im przekwalifikować się i znaleźć nowe zatrudnienie.
• wspieranie adaptacji do nowych technologii;
• promowanie kreatywności i innowacyjności – tworzenie środowiska sprzyjającego poszukiwaniu nowych rozwiązań oraz rozwojowi nowych produktów i usług;
• tworzenie nowych miejsc pracy, które wymagają wysoko wyspecjalizowanych umiejętności i kreatywności;
• wspieranie przedsiębiorczości – zachęcanie do tworzenia nowych firm i rozwoju nowych technologii.

Deskilling jest poważnym wyzwaniem, przed którym stoją współczesne społeczeństwa. To złożone zjawisko, które ma istotne konsekwencje tak dla pracowników, jak i dla pracodawców. Walka z tym zjawiskiem wymaga kompleksowych działań na poziomie rządowym, edukacyjnym i biznesowym. Ważne jest, aby promować ideę uczenia się przez całe życie,  inwestować w edukację, szkolenia i rozwój umiejętności adaptacji do nowych warunków, promować elastyczność i mobilność pracowników oraz tworzyć politykę społeczną wspierającą osoby bezrobotne.

Rola Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji

Zintegrowany System Kwalifikacji (ZSK), jako narzędzie wspierania polityki uczenia się przez całe życie, pomaga zarówno pracownikom, jak i pracodawcom.

Pracodawcy korzystający z rozwiązań oferowanych przez ZSK, mogą łatwo np. zaprojektować stanowisko (lub też ujednolicić opisy stanowisk już istniejących). Dzięki opisom efektów uczenia wymaganych dla danej kwalifikacji, zawartym w opisach kwalifikacji dostępnych w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji, można w prosty sposób – łatwo i obiektywnie – porównać kompetencje pracowników i zidentyfikować luki kompetencyjne w organizacji.

Sektorowe Ramy Kwalifikacji pomagają firmom szerzej spojrzeć na kompetencje branżowe występujące w ich środowisku biznesowym, a dzięki temu – efektywniej zarządzać zasobami ludzkimi i skuteczniej konkurować na rynku pracy. Są źródłem informacji o wymaganych w danym sektorze kwalifikacjach oraz przydatnym narzędziem do tworzenia programów edukacyjnych. Pomagają w budowaniu i rozwoju zespołu, określeniu luk kompetencyjnych i potencjału pracowników. Ułatwiają też przeprowadzenie oceny pracowników.

Pracownicy z kolei mogą, po wykazaniu się podczas procesu zwanego walidacją posiadaniem wymaganych kompetencji, otrzymać wiarygodny certyfikat poświadczający wybraną kwalifikację. Przy czym nie jest ważne, w jaki sposób zdobyli oni wiedzę i umiejętności. Większe znaczenie mają konkretne efekty uczenia się, czyli to, co wiedzą, jakie posiadają umiejętności i kompetencje oraz czy, i w jaki sposób, potrafią je wykorzystać w pracy.

W ramach ZSK powstał też szereg bezpłatnych narzędzi wspomagających planowanie ścieżki kariery, jej zmianę, czy też rozpoznanie swoich kompetencji i podsumowywanie osiągnięć, np. z aplikacji Moje Portfolio, Kompas lub Kompas szkolnictwa branżowego.

Wszystkie kwalifikacje dostępne w ramach ZSK, w tym wolnorynkowe, zgromadzone zostały w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji (ZRK). Można w nim łatwo znaleźć informacje dotyczące np. wymagań, jakie należy spełnić ubiegając się o certyfikat albo jaka instytucja certyfikująca i gdzie przeprowadza walidację.

#FunduszeUE