Na czym polega specyfika walidacji kwalifikacji wolnorynkowych w tym sektorze? „Zmiany zachodzące na rynku powodują że pracodawcy poszukują pracowników o bardzo wąskiej specjalizacji. Z pomocą w pozyskiwaniu tych kwalifikacji przychodzi system ZSK i kwalifikacje wolnorynkowe i sektorowe.” – Aleksandra Mikicka-Hobgarska, prezes zarządu Międzynarodowej Akademii Zawodowej, ekspert merytoryczny w opisywaniu kwalifikacji wolnorynkowych i sektorowych z branży beauty
Nowe kwalifikacje wolnorynkowe włączone do ZSK w ostatnich miesiącach przez Ministra Rozwoju i Technologii mogą pomóc w budowaniu innowacyjnej i konkurencyjnej gospodarki, która będzie ukierunkowana na potrzeby społeczeństwa i pracodawców.
Biznes stawia na automatyzację
Wśród nowoczesnych firm coraz bardziej zyskuje na popularności trend polegający na przechodzeniu od automatyzacji pojedynczych zadań do automatyzacji całych procesów biznesowych. Przyjęcie nowych strategii w tym zakresie nie tylko wzmacnia konkurencyjność organizacji, ale także odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu przyszłości i napędzaniu cyfrowej rewolucji. Na czym polega automatyzacja procesów biznesowych? Dlaczego stała się niezbędnym elementem funkcjonowania współczesnych przedsiębiorstw? Na czym polega automatyzacja procesów biznesowych?
Współczesne firmy, które dążą do poprawy swojej konkurencyjności i wydajności, coraz częściej inwestują w automatyzację procesów biznesowych (Business Process Automation, BPA). Automatyzacja ta polega na zastosowaniu technologii i rozwiązań informatycznych do usprawnienia, zautomatyzowania i optymalizacji różnych operacji w organizacji. Dzięki temu możliwe jest zastąpienie lub wsparcie ręcznie wykonywanych, powtarzalnych zadań przez systemy komputerowe, co prowadzi do zwiększenia efektywności, skrócenia czasu realizacji działań oraz obniżenia kosztów. Automatyzacja ma kluczowe znaczenie w redukcji błędów ludzkich, minimalizacji opóźnień oraz podnoszeniu poziomu satysfakcji klientów. Bazuje na różnorodnych technologiach i metodykach, które wspierają skuteczne wdrożenie i optymalizację zautomatyzowanych procesów. Firmy, które są otwarte na wprowadzanie narzędzi do automatyzacji procesów, mają lepsze perspektywy rozwoju w obliczu szybko zmieniających się technologii. Wdrażanie automatyzacji procesów biznesowych (BPA) przynosi liczne korzyści dla organizacji, zarówno w aspekcie operacyjnym, jak i strategicznym. Z raportu firmy Deloitte z 2022 r. „Raport Inteligentna automatyzacja” (Automation with intelligence) wynika, że aż 92% współczesnych organizacji wdraża, lub planuje wdrożenie, automatyzacji procesów.
Osoba posiadająca kwalifikację wolnorynkową Projektowanie automatyzacji procesów biznesowych w oparciu o przeprowadzone przez siebie rozpoznanie obszaru biznesowego organizacji samodzielnie identyfikuje i projektuje automatyzację procesów biznesowych w organizacji. Posługuje się narzędziami z zakresu ICT służącymi do modelowania procesów biznesowych. Zarządza portfelem procesów biznesowych. Na podstawie dokumentacji i rozmów z interesariuszami identyfikuje procesy biznesowe, wskazuje procesy możliwe do automatyzacji, ustala kolejność automatyzacji procesów, optymalizuje proces w zależności od potrzeb biznesowych organizacji. Potrafi scharakteryzować wpływ zmian wynikających z wdrożenia automatyzacji na obecnie działające procesy. Przygotowuje rekomendację wdrożenia automatyzacji w organizacji oraz prezentuje ją właścicielom procesów. Przeprowadza przegląd dostępnych na rynku narzędzi automatyzujących z uwzględnieniem możliwości oraz strategii organizacji. Przygotowuje rekomendację i uzasadnia wybór narzędzi automatyzujących. Prezentuje przygotowaną rekomendację kluczowym osobom z obszaru zarządzania infrastrukturą, procesami czy rozwojem oprogramowania”.
Fine chemicals – nieodzownym elementem nowoczesnej gospodarki
Fine chemicals (chemikalia specjalistyczne) czyli związki chemiczne o wysokiej czystości i specyficznych właściwościach. Są wytwarzane z myślą o ich zastosowaniu w bardziej złożonych procesach przemysłowych, w których kluczowa jest ich wysoka jakość i precyzyjnie określona charakterystyka. Zapotrzebowanie na fine chemicals rośnie w szybkim tempie, napędzane dynamicznym rozwojem kluczowych sektorów gospodarki. Przemysł farmaceutyczny, agrochemikalia, elektronika i chemia specjalistyczna to obszary, które w największym stopniu korzystają z rozwoju tego rynku. Wprowadzenie nowych technologii produkcji, rosnąca globalizacja oraz dążenie do zrównoważonego rozwoju kształtują przyszłość fine chemicals, czyniąc je nieodzownym elementem nowoczesnej gospodarki. Modelowanie procesów produkcji fine chemicals stanowi kluczowy etap w inżynierii chemicznej, który umożliwia optymalizację, skalowanie i zwiększenie efektywności produkcji.
Jak czytamy w opisie kwalifikacji Modelowanie procesów produkcji fine chemicals, osoba ją posiadająca przygotowana jest do wykonywania zadań związanych z produkcją fine chemicals począwszy od pomysłu na produkt, kończąc na sformułowaniu wytycznych do wprowadzenia produktu do właściwej produkcji. Identyfikuje oczekiwania odbiorcy fine chemicals oraz analizuje możliwości wyprodukowania produktu o określonych właściwościach. Przygotowana jest do planowania prac badawczych oraz prowadzenia tych prac w skali laboratoryjnej i półtechnicznej. Obsługuje aparaturę laboratoryjną oraz instalacje półtechniczne, wykonuje badania analityczne oraz pomiary prowadzonych procesów. Na podstawie wyników prowadzonych prac wyciąga wnioski i formułuje zalecenia do produkcji w większej skali.
Będzie mogła znaleźć zatrudnienie w firmach specjalizujących się w produkcji chemikaliów specjalistycznych, jak również w instytutach badawczych. Jej działania zawodowe obejmują projektowanie produktów fine chemicals oraz procesów ich produkcji, opracowywanie i wdrażanie nowych lub zmodyfikowanych receptur, a także optymalizację procesów technologicznych w produkcji tych chemikaliów.
Właściwe planowanie i monitorowanie zużycia mediów korzyścią dla środowiska i mieszkańców
W ostatnich latach, ze względu na zachodzące zmiany klimatyczne i ich skutki, nieruchomości stały się istotnym elementem polityk klimatycznych i energetycznych. Nowoczesne technologie umożliwiają modyfikację budynków w taki sposób, aby były one nie tylko bardziej efektywne energetycznie, ale również mogły generować energię czy odzyskiwać wodę. Dlatego też właściwe planowanie i monitorowanie zużycia mediów w tych budynkach jest kluczowe, zarówno dla właścicieli, jak i w kontekście polityk państwowych dotyczących gospodarki zeroemisyjnej, energetyki i walki ze zmianami klimatycznymi.
Kwalifikacja Planowanie zapotrzebowania i monitorowanie zużycia mediów w nieruchomości, przeznaczona jest dla potencjalnych prosumentów, którzy wytwarzają media i działają zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Nieruchomości są stale modernizowane i dostosowywane do nowych regulacji i wymogów, takich jak podatki czy bezpieczeństwo, co ma istotny wpływ na ich wartość. Zmiany te generują zapotrzebowanie na nowe, często specjalistyczne kwalifikacje, które powinni posiadać zarządcy nieruchomości. Planowanie zapotrzebowania i monitorowanie zużycia mediów w nieruchomości jest odpowiedzią na rosnące zapotrzebowanie na specjalistów w tej dziedzinie. Certyfikat uzyskany po pozytywnej walidacji będzie atrakcyjny zarówno dla posiadaczy, jak i klientów branży nieruchomości, ponieważ będzie gwarantował wysoki poziom kompetencji. W obecnej sytuacji globalnej i ekonomicznej, związanej z rosnącymi cenami energii, uzyskanie takiego certyfikatu staje się bardzo istotne, ponieważ osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje będą mogły dokładnie i wiarygodnie rozliczać zużycie mediów przez użytkowników nieruchomości. W dłuższej perspektywie może to przyczynić się do zmniejszenia zużycia energii i obniżenia kosztów jej dostarczania.
Technologia przyrostowa w firmie – wzniesienie biznesu na wyższy poziom rozwoju
onet.pl
Wytwarzanie przyrostowe obecne stosowane jest w wielu gałęziach przemysłu. Druk przestrzenny jest wykorzystywany najczęściej w branży motoryzacyjnej, medycznej, lotniczej i kosmicznej. Na rynku polskim z technologii przyrostowych korzystają głównie firmy z branży motoryzacyjnej, elektroniki użytkowej, przedmiotów użytku domowego czy lotnictwa oraz wojskowości, gdzie istotna jest wytrzymałość i lekkość materiałów. Technologia przyrostowa w firmie pozwala na wzniesienie biznesu na wyższy poziom rozwoju, na szybkie i elastyczne zmiany w organizacji procesów wytwórczych. Na świecie wiele firm częściowo likwiduje magazyny części i przechodzi na dostarczanie do swoich zakładów gotowych bibliotek z modelami, które można lokalnie wyprodukować w razie potrzeby i nie tracić pieniędzy związanych z przestojem produkcji. Korzyści wynikające z zastosowania druku 3D to oprócz szybkiego prototypowania, wytwarzanie funkcjonalnych części oraz wspomaganie produkcji a tym samym szansa na rozwój i podniesienie innowacyjności firmy.
Dla specjalistów formalne potwierdzenie kwalifikacji otwiera drzwi do nowych możliwości zawodowych i rozwoju osobistego. Jest to potwierdzenie ich umiejętności i wiedzy, co może przyciągnąć lepsze oferty pracy, większą stabilność zatrudnienia oraz możliwość pracy nad bardziej zaawansowanymi projektami. „Osoba posiadająca kwalifikację Wdrażanie wytwarzania przyrostowego i inżynierii odwrotnej jest gotowa do samodzielnego działania we wdrażaniu, weryfikacji i stosowaniu technologii przyrostowych (drukarek 3D, skanerów 3D i filamentów). Kwalifikacja może być przydatna szczególnie dla osób zatrudnionych zarówno w przedsiębiorstwach, głównie produkcyjnych i usługowych, na stanowiskach związanych z doradzaniem i wdrażaniem rozwiązań technologicznych, jak i instytucjach publicznych na stanowiskach pracy związanych z zarządzaniem kryzysowym. Ponadto uzyskaniem kwalifikacji zainteresowane mogą być także osoby chcące doradzać w zakresie możliwości wykorzystania w praktyce technologii przyrostowej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, szkoleniowej lub edukacyjnej.”
Przedsiębiorcy, z kolei, zyskują pewność, że inwestując w specjalistów posiadających tę kwalifikację, stawiają na ludzi z odpowiednimi kompetencjami, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa i efektywności wdrażanych innowacji.
Niniejsza publikacja obejmuje wyniki analizy zapisów zawartych we wnioskach o włączenie kwalifikacji rynkowych zgłoszonych do Zintegrowanego Rejestru Kwalifikacji w latach 2016–2022. Koncentruje się ona przede wszystkim na uchwyceniu sposobu, w jaki zapisy zamieszczone we wnioskach zgłoszonych do systemu wychodzą naprzeciw potrzebom uczących się osób dorosłych, dając im możliwość identyfikacji i potwierdzenia uzyskanych
kompetencji. Perspektywa mikrostrukturalna jest tutaj szczególnie ważna, zwłaszcza, że bywa ona często pomijana, gdy chodzi o kwestie kompleksowe, działania systemów czy subsystemów społecznych, w szczególności zaś wówczas, gdy mowa o gospodarce i jej konkurencyjności.
Sektorowa Rama Kwalifikacji dla Przetwórstwa Żywności może być narzędziem wspierającym odczytywanie kompetencji i kwalifikacji pracowników w firmach/podmiotach produkujących żywność, niezależnie od ich wielkości czy stosowanych technologii. Przyczyni się też do możliwości porównywania kwalifikacji, samokształcenia i planowania rozwoju w tym ważnym dla całego społeczeństwa sektorze gospodarki.
W bieżącym numerze Kwartalnika ZSK prezentujemy opinie prelegentów dotyczące wyzwań branży, a także zapis panelu dyskusyjnego, który dotyczył wyzwaniom w dziedzinie spawalnictwa oraz aktualnym potrzebom kompetencyjnym definiowanym przez pracodawców.
Kwartalnik 1/2024 stanowi rozwinięcie konferencji „Kompetencje w branży mechanicznej – dziedzina spawalnictwo w kontekście Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji”, która odbyła się w środę, 10 kwietnia 2024 r., w Kielcach. Wydarzenie było pierwszym z cyklu dziewięciu zaplanowanych przez Zespół ds. Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji konferencji branżowych. Cykl konferencji „Branża – wczoraj, dziś i jutro” jest odpowiedzią na potrzeby uczestników współtworzących Zintegrowany System Kwalifikacji: szkół, przedsiębiorstw, przedstawicieli środowisk branżowych i instytucji zaangażowanych w kwestie związane z rynkiem pracy i z edukacją. Taki projekt wymaga nie tylko współpracy, ale – przede wszystkim – rzetelnego wsłuchania się w potrzeby partnerów i wspólnego poszukiwania rozwiązań. Nie da się tego zrobić bez dialogu, bez wymiany myśli. W trakcie konferencji szczególną uwagę poświęcono kwestiom kompetencji w branży, badaniom rynku pracy, zapotrzebowaniu na wyspecjalizowaną kadrę. Przybliżono interesariuszom możliwości wsparcia oferowanego przez Instytut Badań Edukacyjnych.
Dziękujemy Centrum Kształcenia Ustawicznego „Budowlanka” za możliwość nagrania procesu spawania.
Wydawca: Instytut Badań Edukacyjnych ul. Górczewska 8 01-180 Warszawa tel. +48 22 241 71 00 www.ibe.edu.pl
Publikacja współfinansowana przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach projektu „Wspieranie dalszego rozwoju Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji w Polsce (ZSK6)”.
Inauguracja cyklu konferencji „Branża – wczoraj, dziś i jutro”
Cykl konferencji „Branża – wczoraj, dziś i jutro” jest odpowiedzią na potrzeby uczestników współtworzących Zintegrowany System Kwalifikacji: szkół, przedsiębiorstw, przedstawicieli środowisk branżowych i instytucji zaangażowanych w kwestie związane z rynkiem pracy i z edukacją. Taki projekt wymaga nie tylko współpracy, ale – przede wszystkim – rzetelnego wsłuchania się w potrzeby partnerów i wspólnego poszukiwania rozwiązań. Nie da się tego zrobić bez dialogu, bez wymiany myśli. Temu właśnie, między innymi, mają służyć konferencje.
Zintegrowany System Kwalifikacji w sposób szczególny kierowany jest do środowisk branżowych, ma im pomagać w wytyczaniu kierunków na przyszłość, określaniu zapotrzebowania na umiejętności, kompetencje i kwalifikacje oraz w wypełnianiu luk kompetencyjnych. Naszym zadaniem jest wspieranie branż w znalezieniu optymalnych rozwiązań związanych ze stojącymi przed branżą wyzwaniami. W tym celu uważnie wsłuchujemy się w głos branż i podążamy za nimi, bo to właśnie przedstawiciele środowisk, będąc codziennie w centrum wydarzeń dotyczących ich specjalizacji, wiedzą najlepiej, czego im w danym momencie potrzeba oraz jak i gdzie rozłożyć akcenty.
Konferencja „Kompetencje w branży mechanicznej – dziedzina spawalnictwo w kontekście Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji”, która odbyła się w środę, 10 kwietnia 2024 r., w Kielcach, była pierwszą z cyklu dziewięciu zaplanowanych przez Zespół ds. Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji konferencji branżowych.
Doświadczenia i wyzwania branży spawalniczej
Szczególną uwagę poświęciliśmy kwestiom kompetencji w branży, badaniom rynku pracy, zapotrzebowaniu na wyspecjalizowaną kadrę. Przybliżyliśmy interesariuszom możliwości wsparcia oferowanego przez Instytut Badań Edukacyjnych. Program wypełniły nie tylko ciekawe prelekcje ekspertów, ale także dwa panele: tematyczny i dyskusyjny, które dotyczyły wyzwań w dziedzinie spawalnictwa oraz aktualnych potrzeb kompetencyjnych definiowanych przez pracodawców.
Zaproszeni goście dzielili się swoimi codziennymi doświadczeniami. Wskazywali na wyzwania, jakie napotyka szkolnictwo branżowe i zawodowe, zwłaszcza w tak wysoko specjalizowanej dziedzinie, jaką jest spawalnictwo. To nie tylko potrzeba (i konieczność) dostosowania oferty edukacyjnej do zapotrzebowania ze strony biznesu, czy podążania za nowoczesnymi trendami i rozwiązaniami technologicznymi, aby wypuszczać na rynek fachowców najwyższej klasy. To również koszty, jakie się z tym wiążą: wyposażenie szkół, prowadzenie zajęć praktycznych, inwestowanie w rozwój zawodowy kadry kształcącej młodzież. I – to trzeba ponownie podkreślić – zapotrzebowanie na wsparcie środowiska branżowego, tak aby łączyć przedstawicieli szkół, przedsiębiorstw i rozmaitych instytucji – zarówno branżowych, jak i tych zajmujących się rozwojem i wspieraniem rynku pracy. Jednym z najważniejszych zadań jest stworzenie platformy wymiany potrzeb, myśli, pomysłów i dobrych praktyk. Ma to być przestrzeń do nawiązywania kontaktów i do wzajemnej inspiracji. Dzięki temu przyczyniamy się do wspierania edukacji i angażowania w edukację również lokalnych pracodawców, a kwestia możliwie doskonałego kształcenia fachowców z różnych dziedzin staje się ważna dla wszystkich stron.
Działania IBE na rzecz środowisk branżowych
Organizujemy spotkania, podczas których przedstawiamy poszczególne elementy Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Wyjaśniamy zasady Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK), która nie tylko jest układem odniesienia dla kwalifikacji nadawanych w Polsce, ale również w innych krajach Unii Europejskiej. Prezentujemy sektorowe ramy kwalifikacji, które – jako odpowiedź na deregulację w wybranych branżach – umożliwiają tworzenie standardów dotyczących zatrudnienia, bez potrzeby tworzenia nowych regulacji. Omawiamy też metody walidacji, certyfikacji i nabywania kwalifikacji oraz zagadnienia związane z opisem kwalifikacji sektorowej; tłumaczymy Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji. A przede wszystkim – prezentujemy informacje na temat oferowanych przez nas form wsparcia dla Branżowych Centrów Umiejętności.
W czasie spotkań przypominamy również, że – ponieważ żyjemy w czasach dynamicznych zmian – zakończenie edukacji formalnej nie powinno być końcem nauki. Kto się nie rozwija, ten się de facto cofa. Z tego powodu ważne jest propagowanie i wspieranie idei uczenia się przez całe życie. Trzeba przy tym kłaść nacisk na zrozumienie, że pojęcie uczenia się nie jest jednoznaczne z wracaniem co jakiś czas do szkoły lub na uczelnię. Uczyć się możemy zawsze i wszędzie. I tak naprawdę każdy z nas robi to każdego dnia, zdobywając nowe doświadczenia i dowiadując się nowych rzeczy. Wiele z tych nowych umiejętności można potwierdzać w ramach ZSK i uzyskać wiarygodny certyfikat.
Dla środowisk branżowych ZSK jest bardzo ważny, ponieważ są w nim gromadzone kwalifikacje, które można nabyć na różne sposoby. Są tam te, które potwierdzają wiedzę, umiejętności i kompetencje zdobyte na drodze edukacji formalnej, jak również te, które możemy uzyskać w ramach edukacji nieformalnej i pozaformalnej. Każda z tych kwalifikacji może być przydatna na nieustannie zmieniającym się rynku pracy . Dlatego też kształcenie fachowców musimy opierać na dwóch filarach – na formalnym kształceniu branżowym i na specjalistycznych kwalifikacjach włączonych do ZSK w ramach odpowiedzi na zapotrzebowanie branż, przemysłu, pracodawców. Tylko w ten sposób będziemy radzić sobie ze zmianami jako kraj, realnie przygotowując pojedynczych młodych ludzi do otoczenia, w którym nie tylko zmiana pracy, ale również zmiana branży będzie normalnością.
Tym właśnie jest Zintegrowany System Kwalifikacji. To nowoczesna odpowiedź na zmiany zachodzące na rynku pracy i w gospodarce oraz rozwiązanie wspierające rozwój kapitału ludzkiego w Polsce i ideę uczenia się przez całe życie. Jednak żadne tego typu przedsięwzięcie nie powiedzie się bez współpracy poszczególnych uczestników. Z tego powodu tak wielki nacisk kładziemy nie tylko na wsparcie „techniczne”, ale także na ułatwianie nawiązywania kontaktów, łączenie różnych środowisk, rozpoczynanie i moderowanie dyskusji na tematy ważne dla branż, wreszcie na wspólne wskazywanie najważniejszych wyzwań i szukanie dla nich rozwiązań.
Prelegentami konferencji byli przedstawiciele Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Kielcach, którzy zaprezentowali realizowane i planowane działania i projekty, mające na celu wsparcie rozwoju kształcenia zawodowego i uczenia się w miejscu pracy.
Nacisk na fachowość, wiedzę i rozwój umiejętności
Konferencja branżowa nie byłaby pełna bez sesji przeznaczonej na omówienie zagadnień fachowych. Był to panel tematyczny „Wyzwania dla spawalnictwa”. Ta część wydarzenia była poświęcona zagadnieniom specjalistycznym i innowacjom w dziedzinie spawalnictwa. Prelekcje wygłosiły uznane autorytety w branży – wykładowcy akademiccy i przedstawiciele organizacji branżowych. Podkreślali oni, że ze względu na złożoność zagadnień związanych z dziedziną spawalnictwa i samym procesem spawania, dużą wagę należy przykładać do kształcenia i doskonalenia fachowców.
Przestrzeń do dyskusji, wymiany doświadczeń oraz do budowania relacji
Konferencję zakończył panel dyskusyjny „Spawalnicze horyzonty: dyskusja o kompetencjach, kwalifikacjach i edukacji”. Jego uczestnicy rozmawiali o kompetencjach, kwalifikacjach i edukacji w kontekście branży spawalniczej. Wspólnie poszukując dróg rozwoju, podkreślili wagę kształcenia zawodowego i branżowego oraz konieczność zacieśnienia współdziałania szkół i przedsiębiorców. Niezbędne bowiem jest dopasowywanie oferty edukacyjnej do zapotrzebowania rynku pracy. Dzięki takiej ścisłej współpracy pomiędzy edukacją a biznesem rynek otrzyma fachowców, jakich potrzebuje. Z kolei młodzież dopiero rozpoczynająca swoje życie zawodowe zostanie wyposażona w poszukiwane aktualnie kwalifikacje oraz w narzędzie, jakim jest świadome uczenie się przez całe życie. Oznacza to, że placówki edukacyjne, uczniowie i pracownicy będą bardziej elastyczni, jeśli chodzi o dopasowywanie się do aktualnych trendów gospodarczych i technologicznych. Pomoże to w zniwelowaniu luk kompetencyjnych. Jednocześnie młodzi ludzie będą mieć więcej możliwości praktycznej nauki zawodu. Dodatkowo, biznes w takiej ścisłej współpracy ze szkołami branżowymi i zawodowymi dostrzega szansę na „wykształcenie sobie” potrzebnych fachowców oraz rozwijanie, poszerzanie i doskonalenie umiejętności pracowników.
Co dalej?
To ważne, żeby zapoczątkowany na konferencji dialog rozwinął się w konkretne działania. Dlatego nasza rola – Zespołu ds. ZSK i Instytutu Badań Edukacyjnych – nie kończy się wraz z zakończeniem konferencji. Stworzenie platformy do dyskusji i wymiany doświadczeń to dopiero początek drogi do udoskonalania współpracy pomiędzy dziedziną edukacji a sferą biznesu. Działamy regionalnie i lokalnie, więc zapewne będziemy wracać z dalszą ofertą wsparcia do zainteresowanych.
Konferencja „Kompetencje w branży mechanicznej – dziedzina spawalnictwo w kontekście Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji”, była pierwszym tego typu spotkaniem z planowanego przez nas cyklu. Dzięki obecności regionalnych ekspertów ds. ZSK w lokalnych środowiskach branżowych możliwe będzie kontynuowanie tych działań. Konferencja w Kielcach zgromadziła liczne grono słuchaczy – przybyło blisko 80 osób. To dla nas ważny sygnał, że branże potrzebują takich spotkań i gotowe są podjąć dialog dotyczący kompetencji i kwalifikacji spoza systemu oświaty i szkolnictwa wyższego. Dodaje nam to również zapału do pracy przy kolejnych konferencjach, tak aby miały dla wszystkich uczestników jak największą wartość. Już dziś zapraszamy na kolejne edycje, o których będziemy informować m.in. w naszych mediach społecznościowyc.
Spawacz, spawalnik, technolog spawania – jakie to zawody, czym się charakteryzują i czy jest zapotrzebowanie na specjalistów w tej dziedzinie? – pytamy prof. dr hab. inż. Janusza Adamca, prezesa Polskiego Towarzystwa Spawalniczego w Gliwicach.
spawalnicze horyzonty – dyskusja o kompetencjach i kwalifikacjach w spawalnictwie
Podczas konferencji „Kompetencje w branży mechanicznej – dziedzina spawalnictwo w kontekście Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji” odbył się panel dyskusyjny z udziałem przedstawicieli zainteresowanych tematem instytucji i podmiotów, w tym m.in. szkół prowadzących kształcenie w dziedzinie spawalnictwa, urzędu pracy oraz Instytutu Badań Edukacyjnych. Spotkanie miało na celu wymianę doświadczeń i poglądów oraz wzajemne zainspirowanie się do działań.
W czasie debaty „Spawalnicze horyzonty: dyskusja o kompetencjach, kwalifikacjach i edukacji” poruszono wiele tematów dotyczących branży, ale wszyscy byli zgodni co do tego, że potrzebna jest ścisła współpraca na linii szkoły – przedsiębiorstwa. Ważna jest też odpowiednia promocja szkół zawodowych wśród uczniów i ich rodziców, żeby stały się one szkołami dobrego wyboru.
Kształcenie musi nadążać za branżą
Joanna Kubit, dyrektor Zespołu Szkół Naftowo-Gazowniczych im. Ignacego Łukasiewicza w Krośnie, zwróciła uwagę na to, że szkół, które kształcą spawalników – bardzo ważnych dla prężnie rozwijającego się przemysłu – jest w kraju zaledwie kilka. Taka możliwość istnieje dopiero od 2019 roku, poza tym niewielu dyrektorów szkół odważyło się na otwarcie kierunku technik spawalnictwa, ponieważ jego utrzymanie wymaga ogromnej pracy i determinacji, a przede wszystkim jest bardzo drogie. Te koszty to nowoczesne pomoce naukowe, np. symulatory, ale także budowanie otoczenia zawodowego wokół szkoły, co jest możliwe do osiągnięcia tylko przy wsparciu instytucji edukacyjnych oraz wsparciu systemowym. Dyrektor dodała, że powstające w Polsce Branżowe Centra Umiejętności – nowe placówki oświatowe – pomogą pozyskać środki na nowoczesne pomoce dydaktyczne, jednak żeby nadążyć za prężnie rozwijającą się branżą, kształcenie musi się odbywać w systemie dualnym: część teoretyczna w szkole, część praktyczna u pracodawcy. Wyraziła także nadzieję, że z czasem szkoły kształcące spawalników będą w pełni odpowiadać na zapotrzebowanie rynku, a ich absolwenci zyskają uniwersalne przygotowanie do zmieniającego się rynku pracy. Zwróciła również uwagę, że obecni uczniowie są pokoleniem, które co najmniej trzykrotnie w swoim życiu zawodowym będzie musiało zmienić pracę i przekwalifikować się. Jest to bardzo istotne z punktu widzenia doradztwa zawodowego.
Jerzy Jabczuga, dyrektor Zespołu Szkół im. Stanisława Staszica w Staszowie dodał, że oprócz nowej kadry nauczającej potrzebne są zachęty dla młodych ludzi, aby wybrali ten kierunek kształcenia. Zwrócił uwagę, że od wielu lat w ZS w Staszowie prowadzone są spotkania, na które zapraszani są już najmłodsi – przedszkolaki i uczniowie szkół podstawowych. Organizowane są również „kawiarenki branżowe”, będące miejscem spotkań z nauczycielami, dyrektorami szkół podstawowych.
Potwierdził też, że od dawna przemysł o kilka kroków wyprzedza edukację i liczy na to, że Branżowe Centra Umiejętności pozwolą poprawić jakość kształcenia. Zwrócił uwagę, że niewiele jest miast mających duże zakłady przemysłowe. Większość pracodawców to małe firmy, które mają skromny budżet na kształcenie. Każde przedsiębiorstwo chciałoby mieć świetnie wykwalifikowany personel, pytanie tylko, skąd brać na to środki? Dlatego należy pracować nad tym, żeby zachęcać przedsiębiorców do współpracy.
Dyrektor ZS w Staszowie podjął również temat doradztwa edukacyjno-zawodowego, jakie w szkole, w której pracuje, dobrze funkcjonuje już od wielu lat. Przypomniał, że w najbliższym czasie czekają nas ogromne zmiany na rynku zawodowym, np. to, że zniknie 50% zawodów. Dlatego dobry doradca zawodowy musi nie tylko umieć zidentyfikować mocne i słabe strony swojego klienta, ale też wydobyć od niego informacje, na czym mu zależy, jaka jest jego wizja przyszłości i czego oczekuje od pracodawcy. To wszystko jest ogromnym wyzwaniem.
Bez teorii nie ma praktyki
Jednym z uczestników debaty był przedstawiciel biznesu, Maksymilian Borek, główny spawalnik z Progress Eco. Na wstępie podkreślił, że nie wyobraża sobie, aby na linii oświata – biznes nie było współpracy. Sam jest przedstawicielem firmy, która zajmuje się projektowaniem i produkcją sit przemysłowych – jest to specjalistyczny obszar dla wielu branż produkcyjnych. Podkreślił, że tego typu firma potrzebuje na wstępie już wykwalifikowanych fachowców. A do tego potrzeba odpowiedniego wdrożenia.
Przyznał, że jeśli szkoła ma możliwość kształcenia głównie teoretycznego, to firma służy pomocą w zapoznaniu z praktyką uczniów przychodzących na praktyki. Podkreślił, że zdarza się, że uczniowie nie mają świadomość, że to, czego nauczą się w technikum spawalniczym, w 100% przyda im się akurat w tej branży. Bo czasem rzeczywiście nie wszystko, czego się człowiek uczy w szkole, naprawdę się przydaje, ale tu tak. Dlatego kształcenie teoretyczne jest naprawdę ważne.
Joanna Kubit podkreśliła w tym miejscu, że wszelkie działania związane z procesem kształcenia młodych ludzi to nie jest wydatek, tylko inwestycja i tak powinny być traktowane. Każda złotówka zainwestowana w kształcenie wróci.
Dorota Krajcarz, kierownik Biura Koordynacji ds. Wojewódzkiego Zespołu Koordynacji z Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Kielcach opowiedziała o projekcie urzędu pracy, który ma na celu sieciowanie i koordynowanie działań związanych z kształceniem ustawicznym, branżowym i zawodowym w województwie świętokrzyskim. Zwróciła uwagę, że istnieje kilka kluczowych branż dla województwa: między innymi branża metalurgiczna, metalowo-odlewnicza, budownictwo i spawalnictwo. Celem urzędu pracy jest sieciowanie szkół ponadpodstawowych z przedsiębiorcami. Ci ostatni muszą wiedzieć, że w danej szkole znajdą potrzebnych im specjalistów wykształconych teoretycznie, natomiast praktyki będą mogli ich nauczyć sami. Dorota Krajcarz dodała, że taka współpraca już się odbywa w regionie, a firmy oferują uczniom – poprzez szkoły – stanowiska pracy. Podkreśliła również, że jest to rodzaj patriotyzmu gospodarczego. Jeśli uczniowie będą umieli posługiwać się narzędziami polskimi, to takich będą potem poszukiwać w pracy, będą je kupowali i ich używali.
Zaglądanie poza horyzont, czyli cele i marzenia branży spawalniczej
Pod koniec debaty uczestnicy zostali poproszeni o przedstawienie własnych marzeń i planów związanych z branżą spawalniczą, kształceniem i rozwojem. Oto ich głosy:
„Marzy mi się, aby na każdym etapie edukacyjnym, od przedszkola po szkoły średnie, były nauczane takie kompetencje jak adaptacyjność, umiejętność krytycznego myślenia i wykorzystywania internetu. I też, żeby za tym poszły inne metody nauczania, które przygotują nas do tego, byśmy nie bali się zmian.
Drugie marzenie dotyczy prestiżu kształcenia zawodowego i to, jak jest ono postrzegane. Dla uczniów kształcenie branżowe nie jest zwykle pierwszym wyborem”.
„Moim marzeniem jest to, żeby technika nie były szkołami gorszego wyboru. Wciąż większość uczniów chce iść do liceum, a tymczasem mamy w Polsce świetne szkoły zawodowe, jedne z lepszych w Europie. Mamy też takie kierunki, których nie mają niektóre kraje europejskie”.
„Życzyłbym sobie, żeby każdemu z nas chciało się chcieć i żeby młodzi ludzie zdawali sobie sprawę, gdzie są i wiedzieli, do czego dążą”.
„Moje marzenie jest takie, żebyśmy tak płacili nauczycielom przedmiotów zawodowych, żeby nam ich nie brakowało”.
Artykuł jest zapisem panelu dyskusyjnego „Spawalnicze horyzonty: dyskusja o kompetencjach, kwalifikacjach i edukacji” w trakcie konferencji „Kompetencje w branży mechanicznej – dziedzina spawalnictwo w kontekście Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji”.
Paneliści:
Agnieszka Szymczak, Zastępca Lider projektu „Wspieranie dalszego rozwoju Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji w Polsce” (ZSK 6), Instytut Badań Edukacyjnych
Jerzy Jabczuga, Dyrektor Zespołu Szkół im. Stanisława Staszica w Staszowie
Joanna Kubit, Dyrektor Zespołu Szkół Naftowo-Gazowniczych im. I. Łukasiewicza w Krośnie
Dorota Krajcarz, Kierownik Biura Koordynacji ds. Wojewódzkiego Zespołu Koordynacji, Wojewódzki Urząd Pracy w Kielcach
Maksymilian Borek, Główny Spawalnik, Progress Eco S.A.
W trakcie konferencji kwietniowej dr hab. inż. Jacek Górka, profesor Politechniki Śląskiej mówił o spawaniu laserowym i hybrydowym HLAW (wiązce laserowej – MAG) stali walcowanej termomechanicznie. W artykule do Kwartalnika nawiązuje do technologii i mówi o wyzwaniach dla branży mechanicznej, dziedzina spawalnictwo.
Dr inż. Bartłomiej Szwed z Politechniki Świętokrzyskiej przybliża temat nowych technologii w spawalnictwie, a w szczególności kwestię spajania dyfuzyjnego materiałów różnoimiennych. Odpowiada także na pytanie, jakie wymagania są stawiane osobom zatrudnianym w branży spawalniczej?
