Sektorowe ramy kwalifikacji ‒ doświadczenia zagraniczne

Polskie rozwiązania w zakresie sektorowych ram kwalifikacji nie funkcjonują w próżni. Z jednej strony są częścią Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Z drugiej można wskazać szereg zbliżonych inicjatyw zagranicznych, w tym międzynarodowych.

W 2008 roku Parlament Europejski przyjął zalecenie w sprawie europejskich ram kwalifikacji, nakazujące krajom członkowskim rozpoczęcie prac nad stworzeniem systemu porównywania kwalifikacji. Podstawowym celem jest ułatwienie mobilności obywateli Unii Europejskiej ‒ aby pracodawcy chcieli zatrudniać pracowników z innych krajów europejskich, ich dyplomy muszą być w jakiś sposób rozpoznawalne. Wskutek zalecenia powstała Europejska Rama Kwalifikacji (ERK), umożliwiająca porównywanie kwalifikacji nadawanych w poszczególnych państwach członkowskich, które następnie opracowały swoje krajowe ramy kwalifikacji (KRK), służące do porównywania kwalifikacji w poszczególnych krajach.

Kwartalnik ZSK – pewne źródło informacji. Pobierz nowy numer!

Ponieważ rama europejska (tak jak ramy krajowe) obejmuje całe spektrum aktywności, jest ona bardzo ogólna. W związku z tym bardzo szybko pojawiły się inicjatywy mające na celu dostosowanie ERK (lub konkretnych KRK) w sposób zrozumiały dla konkretnych branż, sektorów.

Szczególnie wartymi uwagi inicjatywami są takie projekty, jak:

Wszystkie projekty powstały pod egidą europejskich organizacji sektorowych, instytucji UE lub w wyniku prac międzynarodowych konsorcjów. Sprzyja to ich upowszechnianiu w środowiskach branżowych – prestiż twórców buduje zaufanie do opracowanych przez nich narzędzi. Analizując rozwiązania szczegółowe, widać znaczną różnorodność – obejmują one różne poziomy ERK, inaczej podchodzą do konstrukcji charakterystyk poziomów, a niektóre nawet rezygnują z podziału na wiedzę, umiejętności i kompetencje społeczne. Te opracowane przed wejściem w życie ustawy o ZSK zostały skrupulatnie przeanalizowane przy wypracowywaniu metodologii tworzenia sektorowych ram kwalifikacji w Polsce.

Do czego służą? Jednym z najczęstszych celów jest chęć pogłębienia współpracy międzynarodowej między podmiotami funkcjonującymi w sektorze. Propozycja wspólnego języka ‒ zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym ‒ ułatwia bowiem dyskusję o potrzebach branży. Może służyć też porównywalności krajowych rozwiązań, a nawet ich harmonizacji. Jest to szczególnie ważne np. w służbach mundurowych, gdzie kontakty i współpraca z odpowiednikami z innych krajów jest częsta, czasem nawet na porządku dziennym, i w ten sposób stanowi wspólny punkt odniesienia do rozmów o krajowych kursach, szkoleniach, porównywania ich. Może skłaniać do refleksji i zmian w rozwiązaniach krajowych, ich modyfikacji w zgodzie ze standardem sugerowanym przez twórców ramy.

Sektorowe Ramy Kwalifikacji w ZSK – pobierz

Podobnie jak rama krajowa, także międzynarodowa rama sektorowa może stanowić punkt wyjścia do opracowania lub modyfikacji kursów i szkoleń, zwłaszcza jeśli twórcą ramy jest międzynarodowa organizacja parasolowa lub agenda UE (np. Frontex, odpowiedzialny za ochronę unijnych granic). Może też stanowić inspirację do opracowania międzynarodowych kwalifikacji sektorowych. Przykładem może być tu przeprowadzony po zakończeniu projektu FIRST projekt Triple E, którego celem było opracowanie kwalifikacji dla europejskiego sektora finansów. W Polsce do ich nadawania uprawniony jest Warszawski Instytut Bankowości, odpowiedzialny też za opracowanie Sektorowej Ramy Kwalifikacji dla Sektora Bankowego. Warto wspomnieć, że zalecenie w sprawie ERK z 2017 roku zachęca kraje UE do rozwoju rozwiązań umożliwiających ich dobrowolne włączanie do krajowych systemów kwalifikacji.

Pisząc o rozwiązaniach zagranicznych, nie można nie wspomnieć o Łotwie. Jest to drugi oprócz Polski kraj w Unii Europejskiej systemowo rozwijający sektorowe ramy kwalifikacji. Rozwiązanie to wynika ze szczególnego nacisku położonego przez Łotyszy na rozwój systemu kształcenia i szkolenia zawodowego. W kraju tym opracowano 15 ram sektorowych głównie w celu rozwoju programów nauczania na potrzeby danego sektora. Łotewskie ramy składają się z syntetycznych opisów zawodów występujących w danym sektorze oraz kwalifikacji sektorowych. Dla łatwiejszego korzystania z narzędzia kwalifikacje te zostały pogrupowane przy wykorzystaniu map kwalifikacji. Od 2015 r. ramy są formalnie częścią łotewskiego porządku prawnego.

Próba stworzenia wspólnego języka dla branży

Co ciekawe, sektorowe ramy kwalifikacji są bardzo popularne za wschodnią granicą Unii Europejskiej. Zbliżone rozwiązania wykorzystuje się między innymi na Ukrainie, w Rosji czy w Kazachstanie. Często projekty te są realizowane we współpracy z interesariuszami sektorowymi krajów Unii Europejskiej, w tym także Polski.

Nie można nie zauważyć jednego. Choć przedstawione rozwiązania zagraniczne cechują się znaczną różnorodnością, to starają się odpowiedzieć na zbliżone, często wręcz identyczne problemy, z jakimi spotykają się polskie sektorowe ramy kwalifikacji. Wszystkie są próbą stworzenia wspólnego języka, w którym eksperci, decydenci i interesariusze sektora mogą rozmawiać o potrzebach w zakresie szeroko rozumianej edukacji.

Autor: Mateusz Panowicz

Ekspert IBE, doktorant SGH, od 2016 roku związany z tematyką sektorowych ram kwalifikacji, w szczególności ich praktycznego wykorzystania.

Podobne wpisy:

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Pozostałe artykuły

Sojusz dla kompetencji w budownictwie

Budownictwo zajmuje bardzo ważne miejsce w  polskiej gospodarce i dlatego nieustannie potrzebuje wykwalifikowanych pracowników. Doskonale rozumie to Sektorowa Rada ds. Kompetencji w Budownictwie, której działalność można uznać za unikalne zjawisko w całej Unii Europejskiej. O budownictwie, kwalifikacjach i działalności rady rozmawiamy z Jakubem Kusem, wiceprzewodniczącym Sektorowej Rady ds. Kompetencji w Budownictwie.

Czytaj»

Narzędzia Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji wspierające rozwój kluczowych sektorów gospodarki

Zintegrowany System Kwalifikacji to zbiór rozwiązań, których celem jest integracja polskiego systemu kształcenia. Z powodu różnorodności obszarów edukacji, narzędzia tworzące ZSK muszą być dostosowywane do potrzeb konkretnych grup beneficjentów. Szczególną rolę odgrywają tutaj interesariusze sektorowi – organizacje branżowe czy izby gospodarcze – dla których tworzone są narzędzia pozwalające na efektywne korzystanie z dorobku ZSK.

Czytaj»

Sektorowe rady ds. kompetencji w służbie Zintegrowanemu Systemowi Kwalifikacji

W trakcie wieloletniej debaty na temat roli Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji zwykło się mówić, że jest on mostem łączącym edukację i rynek pracy. Do elementów zapewniających jego stabilną konstrukcję zaliczamy między innymi sektorowe rady ds. kompetencji. Aby lepiej poznać ich znaczenie, warto zastanowić się, jaką pełnią rolę – przęseł, a może podpór?

Czytaj»

Sektorowe ramy kwalifikacji na rynku pracy

Nawet najlepszej jakości kwalifikacje, odpowiadające na bieżące potrzeby gospodarki, nie spełnią swojej funkcji, jeżeli pracodawcy nie będą umieli rekrutować osób z odpowiednimi kompetencjami. Co więcej, przedsiębiorcy niejednokrotnie nie są świadomi tego, że w systemie edukacji nadawane są kwalifikacje (certyfikaty, dyplomy), których potrzebują i poszukują. To właśnie ta myśl stała u podstaw pomysłu wdrażania sektorowych ram kwalifikacji w firmach.

Czytaj»

Drinki ze słomką, czyli walidacje w okresie wakacyjnym

Wydawać by się mogło, że wakacje to czas odpoczynku i relaksu – jednak nie dla studentek Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, które zdecydowały się nabyć w tym czasie kompetencje barmańskie. Jednak zanim zaczęły shakować, stiringować, blendować, leyerować czy flamingować ulubione drinki turystów w cieniu palm czy w alpejskim kurorcie, albo przynajmniej na Krupówkach, musiały potwierdzić swoje kwalifikacje.

Czytaj»
Close Menu
X
Skip to content