Jak Portugalia włącza migrantów do edukacji, rynku pracy i życia społecznego – wnioski z wizyty studyjnej w Lizbonie

W wizycie uczestniczyła Agnieszka Demichowicz, ekspertka ZSK6 / IBE PIB, wraz z innymi członkami Wojewódzkiego Zespołu Koordynacji ds. kształcenia i szkolenia zawodowego oraz uczenia się przez całe życie w województwie lubuskim.

Co jest najważniejsze? Skuteczna integracja zaczyna się od praktycznych rozwiązań – blisko ludzi i ich realnych potrzeb.

Po co ta wizyta

Celem wizyty było przyjrzenie się, jak działa portugalski system edukacji w kontekście integracji migrantów. Interesowało nas nie tylko „co”, ale przede wszystkim „jak” – jakie narzędzia się sprawdzają, kto za nie odpowiada i jak wygląda współpraca między instytucjami.

Nasza ekspertka na co dzień zajmuje się współpracą ze środowiskami branżowymi. I właśnie ten wątek, czyli łączenie edukacji z rynkiem pracy, był jednym z ważniejszych dla niej podczas wyjazdu.

Różne miejsca, jeden kierunek

Program był intensywny i różnorodny. Uczestnicy odwiedzili szkoły, centra kształcenia zawodowego, organizacje społeczne i instytucje publiczne. Każde z tych miejsc pokazywało inny fragment systemu – od edukacji formalnej po działania lokalne.

Miasto jako koordynator działań

Szczególnie ważne było spotkanie w Câmara Municipal de Lisboa (Urzędzie Miasta Lizbony). Przedstawiciele Departamentu ds. Praw Społecznych oraz Departamentu ds. Rozwoju Szkoleń pokazali, jak miasto wspiera mieszkańców w trudniejszej sytuacji. W praktyce oznacza to konkretne programy, np. na przykład kursy kompetencji dla migrantów czy działania ułatwiające wejście na rynek pracy. Kluczową rolę odgrywa tu Agencja ds. Integracji, Migracji i Azylu (AIMA), która koordynuje działania w skali kraju.

Kształcenie zawodowe blisko rynku pracy

Dużo uwagi przyciągnęła wizyta w Centrum Kształcenia Zawodowego Przemysłu Metalurgicznego i Obróbki Metali (CENFIRM). Dr Alexandra Pousada, dyrektor oddziału w Lizbonie, pokazała, jak wygląda współpraca z pracodawcami – jak firmy wpływają na programy nauczania. Dzięki temu uczestnicy kursów zdobywają umiejętności, które są potrzebne tu i teraz.

Nauka przez praktykę

Z kolei w Escola de Hotelaria e Turismo (Szkole Hotelarstwa i Turystyki) można było na żywo zobaczyć zajęcia. Uczniowie pracowali w warunkach zbliżonych do realnych – kuchnia, obsługa gości, organizacja wydarzeń. Nauka i praktyka są tu ze sobą ściśle połączone, co dobrze przygotowuje do pracy w branży.

Działania lokalne – blisko ludzi

Nie zabrakło też perspektywy lokalnej. W Associação Cabo Verdiana (Stowarzyszeniu Wysp Zielonego Przylądka) uczestnicy zobaczyli, jak wygląda codzienna praca z migrantami: wsparcie edukacyjne dla młodzieży, kursy dla dorosłych, współpraca ze szkołami i IEFP (Instituto do Emprego e Formação Profissional – Instytut Zatrudnienia i Kształcenia Zawodowego). Prosto, konkretnie, bez zbędnych procedur.

Wsparcie na uczelni i poza nią

Z kolei Lokalne Centrum Wsparcia Integracji Migrantów (CLAIM) przy Uniwersytecie Lusófona to przykład dobrze działającej współpracy uczelni z administracją publiczną. Centrum oferuje m.in. wsparcie językowe, doradztwo zawodowe i pomoc w uznawaniu dyplomów. Dla wielu osób to pierwszy krok do dalszej edukacji lub pracy w nowym kraju.