DEBATA PUBLICZNA O ZSK

Konferencja  „ZSK – most łączący edukację i rynek pracy”, która odbyła się 27 marca, zainaugurowała debatę publiczną dotyczącą wdrażania i rozwoju Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. W latach 2019 –2020 na terenie całego kraju odbędzie się 10 spotkań. W zamierzeniu mają one być okazją do podsumowania i refleksji na temat planowanych na najbliższe lata działań publicznych dotyczących rozwoju i wdrażania ZSK.

Do udziału w spotkaniach zachęcamy: przedstawicieli ministerstw, urzędów pracy, organizacji pracodawców oraz związków zawodowych, instytucji publicznych realizujących zadania edukacyjne, firm szkoleniowych, instytucji ogólnokrajowych związanych z systemem edukacji, stowarzyszeń i organizacji pozarządowych, instytucji naukowo-badawczych oraz doradczych, a także wszystkie osoby zainteresowane postępem we wdrażaniu ZSK i jego dalszym rozwojem. Zapraszamy! 

Konferencja miała formę debaty, podczas której poruszono tematy odnoszące się do kluczowych obszarów funkcjonowania ZSK, takie jak: rozwój i wdrażanie systemu na poziomie regionalnym, podejście branżowe i sektorowe do kwalifikacji, a także funkcjonowanie Zintegrowanego Rejestru Kwalifikacji na tle innych narzędzi wspierających rozwój kompetencji i kwalifikacji. Wśród gości znaleźli się przede wszystkim partnerzy społeczni reprezentujący różne grupy interesariuszy systemu: przedstawiciele ministerstw, urzędów pracy, stowarzyszeń pracodawców, firm szkoleniowych, instytucji naukowo-badawczych i doradczych oraz organizacji pozarządowych. Konferencję rozpoczęło wystąpienie dyrektora Instytutu Badań Edukacyjnych, dr. hab. Piotra Stankiewicza. W dalszej kolejności uczestnicy mieli możliwość posłuchania m.in. dr hab. Ewy Chmieleckiej ze Szkoły Głównej Handlowej, Tadeusza Pisarka z Rady Dialogu Społecznego i Urszuli Martynowicz, dyrektor Departamentu Strategii, Kwalifikacji i Kształcenia Zawodowego w Ministerstwie Edukacji Narodowej. Omówiono wiele ważnych zagadnień dotyczących Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji, paneliści odpowiadali również na pytania słuchaczy.

Po zakończeniu części wspólnej odbyły się cztery równoległe sesje tematyczne:

  1. Rola interesariuszy w rozwoju ZSK
  2. Zintegrowany System Kwalifikacji w regionach
  3. Podejście branżowe i sektorowe do kwalifikacji
  4. Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji i inne narzędzia wspierające rozwój kompetencji i kwalifikacji

Podsumowanie sesji tematycznej „Rola Interesariuszy w rozwoju ZSK” 

Celem sesji było wprowadzenie do dyskusji na temat roli interesariuszy w ZSK i wspólnego szukania rozwiązań wspierających integrację i zaangażowanie przedstawicieli rozmaitych środowisk w dalszy rozwój systemu. W trakcie moderowanej dyskusji uczestnicy wymienili różnorodne grupy interesariuszy, mających bezpośredni i pośredni wpływ na funkcjonowanie i rozwój ZSK. W kontekście rozwoju ZSK w kolejnych latach wskazano na tych interesariuszy, którzy swoim doświadczeniem mogliby wzbogacić wypracowywanie rozwiązań usprawniających dalsze wdrażanie ZSK. Do tej grupy zaliczono: Sektorowe Rady ds. Kompetencji, organizacje pracodawców, związki zawodowe, agencje foresightowe, organizacje konsumenckie, publiczne służby zatrudnienia, w tym Wojewódzkie Urzędy Pracy i Powiatowe Urzędy Pracy. W trakcie sesji podjęto również wątek relacji między poszczególnymi grupami interesariuszy. Uczestnicy sesji postulowali m.in. wzmocnienie roli ministra koordynatora przy współpracy z ministrami właściwymi, a także wzmocnienie relacji ministrów właściwych z instytucjami branżowymi oraz Rady Interesariuszy z Sektorowymi Radami ds. Kompetencji. W drugiej części sesji uczestnicy zaproponowali tematy, które chcieliby poddać pod dyskusję w czasie kolejnych spotkań. Wymieniono m.in. zagadnienia związane ze współpracą między interesariuszami, jakością kwalifikacji w ZSK, rolą nauczycieli w przygotowaniu uczniów do uczenia się przez całe życie, a także wzmocnieniem udziału Sektorowych Rad ds. Kompetencji we wdrażaniu i rozwoju ZSK.

Podsumowanie sesji tematycznej „Zintegrowany System Kwalifikacji w regionach”

Celem sesji było podjęcie dyskusji dotyczącej funkcjonowania ZSK na poziomie regionalnym ze szczególnym uwzględnieniem doradztwa zawodowego. Sesja odbyła się w czterech grupach tematycznych obejmujących m.in. wątki upowszechniania ZSK, zapotrzebowania na doradztwo ZSK w regionach obecnie i w przyszłości, tworzenia kwalifikacji rynkowych „szytych” na miarę potrzeb regionu, a także dostępu i dopasowania walidacji kwalifikacji rynkowych do potrzeb w konkretnych regionach. W odniesieniu do powyższych wątków uczestnicy sesji byli zdania, że działania promocyjne na rzecz ZSK są zbyt ograniczone i że brak jest szerokiej kampanii społecznej.

Według nich kluczem do aktywnie działającego ZSK jest informowanie o nowo włączanych kwalifikacjach w kontekście rynku pracy w danym regionie. Uczestnicy sesji wyrażali także opinię, iż większa koordynacja działań w regionie – doradcy jako centrum działań/ centrum informacji wszystkich zespołów działających na rzecz ZSK – skutkować będzie lepszym przepływem informacji. Ponadto wskazano na konieczność szerszego włączenia pracodawców w proces wdrażania ZSK. Zwrócono także uwagę, iż system ten powinien być promowany już od poziomu wczesnoszkolnego. Wśród tematów, które uczestnicy sesji chcieliby podjąć w trakcie kolejnych spotkań, wymienione zostały wątki związane z możliwością finansowania walidacji i opisu kwalifikacji, doradztwem zawodowym uwzględniającym rozwiązania ZSK, potrzebami i możliwościami promocji ZSK w regionach, a także strategiami regionalnymi w kontekście ZSK.

Podsumowanie sesji tematycznej „Podejście branżowe i sektorowe do kwalifikacji”

W trakcie sesji uczestnicy mieli możliwość wzięcia udziału w dyskusjach poświęconych dwóm głównym tematom sesji: roli Sektorowych Rad ds. Kompetencji w ZSK oraz możliwościom wykorzystania narzędzi ZSK w przedsiębiorstwach sektora. W odniesieniu do pierwszego zagadnienia uczestnicy podkreślili konieczność nadania radom sektorowym osobowości prawnej, której nie posiadają. Ponadto zwrócili uwagę na konieczność udziału przedstawicieli ministerstw właściwych w pracach rad. Za istotną rekomendację uznano także konieczność powierzenia radom przez ministrów właściwych monitorowania procesu tworzenia, wdrażania i aktualizacji Sektorowych Ram Kwalifikacji. W odniesieniu do drugiego z głównych zagadnień sesji, tj. możliwości wykorzystania narzędzi ZSK w przedsiębiorstwach, uczestnicy byli zdania, że świadomość przedsiębiorców o ZSK wciąż jest za niska, by skutecznie móc mówić o wykorzystaniu przez nich systemowych rozwiązań ZSK. Ponadto podkreślono, iż kwalifikacje cząstkowe, w tym rynkowe w ZSK, jeśli mają być użyteczne dla pracodawców, powinny mieć charakter rynkowy i cząstkowy, tj. powinny odpowiadać na faktyczne potrzeby rynku pracy, być zrozumiałe dla pracodawców, różnorodne, mieć dużo mniejszy zakres niż kwalifikacje pełne i stanowić uzupełnienie, a nie substytut kształcenia formalnego. Wśród tematów, które uczestnicy sesji chcieliby podjąć w trakcie kolejnych spotkań, wymienione zostały wątki dotyczące powiązań między ZSK a opisami zawodów Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, także w kontekście międzynarodowym (ESCO). Jako temat warty omówienia na kolejnym spotkaniu wskazano również rolę Wojewódzkich Urzędów Pracy w rozwoju kwalifikacji sektorowych.

Podsumowanie sesji tematycznej „Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji i inne narzędzia wspierające rozwój kompetencji i kwalifikacji”

Celem sesji było zapoznanie uczestników z ZRK i innymi narzędziami wspierającymi rozwój kompetencji i kwalifikacji.
W czasie spotkania zebrano również informacje, które posłużą IBE do wprowadzenia nowych rozwiązań i modernizacji rejestru.

Omówiono następujące zagadnienia:

  • ZRK i inne powiązane z nim narzędzia wspierające rozwój kompetencji i kwalifikacji.
  • Interesariusze ZSK i ZRK.
  • Rozwiązania systemowe w odniesieniu do narzędzi wspierających rozwój kompetencji i kwalifikacji, a także ich użyteczność dla interesariuszy ZSK.
  • Wykorzystanie ZRK w projektowaniu innych narzędzi wspierających rozwój kompetencji i kwalifikacji.

W trakcie sesji uczestnicy dyskutowali o możliwych funkcjonalnościach rejestru, a także kierunkach jego rozwoju. Pierwszoplanowym zagadnieniem była kompletność zbieranych danych o kwalifikacjach w ZRK. Podniesiono ważną kwestię udostępniania poprzez system IT gromadzonych danych o kwalifikacjach w rejestrze w celu wykorzystania ich w ogólnie rozumianej dziedzinie HR. Jednym z wątków podjętych przez interesariuszy była potrzeba wydawania dokumentów potwierdzających kwalifikacje rynkowe także w języku angielskim.

Kolejne spotkanie w ramach cyklu debat publicznych dotyczących ZSK odbyło się 12 czerwca 2019 r.
Wzięło w nim udział łącznie 55 osób, w tym przedstawiciele szkół, uczelni, Sektorowych Rad ds. Kompetencji, związków pracodawców, stowarzyszeń branżowych, ministrów odpowiedzialnych za włączanie kwalifikacji rynkowych do ZSK.
Celem spotkania była dyskusja nad koncepcją dalszych kierunków rozwoju kwalifikacji rynkowych.

Uczestnicy, podzieleni na siedem grup roboczych, szukali odpowiedzi m.in.
na następujące pytania:

  • Czy kwalifikacje rynkowe odpowiadają aktualnym potrzebom życia społecznego i gospodarczego w Polsce?
  • Jakie kwalifikacje rynkowe są dziś szczególnie potrzebne.
  • Jaka powinna być rola Sektorowych Rad ds. Kompetencji w powstawaniu i funkcjonowaniu kwalifikacji rynkowych?

W wyniku dyskusji sformułowano wiele wniosków oraz rekomendacji:

  • Kwalifikacje rynkowe są potrzebne i stanowią odpowiedź na potrzeby osób młodych (do 25 roku życia)
    i dorosłych, szkół i uczelni, doradców zawodowych, Sektorowych Rad ds. Kompetencji, państwa oraz pracodawców.
  • Należy zadbać o lepszą rozpoznawalność oraz renomę kwalifikacji rynkowych na rynku pracy.
    Zdaniem przedstawicieli pracodawców wiedza na temat możliwości włączania kwalifikacji rynkowych
    do ZSK i zasad ich funkcjonowania w systemie jest zbyt mała.
  • Podczas wdrażania ZSK należy też dbać o rozwój wysokiej jakości szkoleń, które prowadziłyby do uzyskania kwalifikacji rynkowych.
  • Jeśli kwalifikacje rynkowe mają odpowiadać na aktualne potrzeby, wnioski o ich włączenie do ZSK nie mogą być rozpatrywane ponad 2 lata.
  • Wnioski o włączenie kwalifikacji rynkowych do ZSK powinny być konsultowane i opiniowane przez dobrze
    do tego przygotowane podmioty – w pierwszej kolejności przez Sektorowe Rady ds. Kompetencji.
  • Potrzebna jest platforma gromadząca i udostępniająca wyniki różnych badań i analiz dotyczących zapotrzebowania na kwalifikacje (platforma byłaby źródłem wiarygodnych informacji i danych, z których mogliby czerpać wnioskodawcy, ministrowie, specjaliści itp.).
  • Istotne jest kształtowanie wśród dzieci nawyków związanych z uczeniem się przez całe życie i planowaniem rozwoju zawodowego już od wczesnej edukacji przedszkolnej oraz od początku edukacji szkolnej.

W spotkaniu udział wzięło ponad 50 osób, w tym przedstawiciele szkół branżowych, kuratoriów oświaty, jednostek samorządu terytorialnego, organizacji pracodawców oraz Ministerstwa Edukacji Narodowej i Instytutu Badań Edukacyjnych. Drugie z cyklu 10 spotkań organizowanych w ramach toczącej się obecnie debaty publicznej pod hasłem “Zintegrowany System Kwalifikacji – most łączący edukację i rynek pracy” koncentrowało się wokół możliwości i wyzwań jakie niesie ze sobą nowelizacja ustawy o prawie oświatowym oraz na roli polityki na rzecz uczenia się przez całe życie, w tym Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji, we wspierania rozwoju umiejętności uczniów szkół branżowych.

Dyskusja o integracji różnych ścieżek nabywania kwalifikacji z obecnymi potrzebami rynku pracy toczyła się wokół takich zagadnień, jak:

  • dopasowanie systemu szkolnictwa branżowego do potrzeb nowoczesnej gospodarki i poszczególnych branż;
  • rola pracodawców w funkcjonowaniu kształcenia zawodowego;
  • zmiany programowe, organizacyjne i prawne, które mają służyć poprawie jakości i efektywności kształcenia zawodowego;
  • zobowiązania do odbycia przez nauczycieli szkół branżowych szkolenia branżowego w zakładach pracy;
  • działania szkoły w zakresie uczenia dorosłych,
  • możliwości wprowadzenia do programów nauczania umiejętności dodatkowych kwalifikacji rynkowych
  • wykaz obowiązkowych przedmiotów w zakresie kształcenia zawodowego
  • zmiany wynikające z Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół.

Duża część dyskusji koncentrowała się wokół różnych wariantów współpracy szkoły z pracodawcą, w tym wokół roli dyrektora, izb gospodarczych, stowarzyszeń branżowych i środowiska lokalnego w zakresie kształcenia zawodowego. Rozmawiano o wartości kwalifikacji rynkowych i roli branż w tworzeniu kwalifikacji rynkowych. Omówiona została m.in. procedura włączania do ZSK kwalifikacji rynkowych, a także przedstawiono przykłady kwalifikacji włączonych już do systemu.

Ważnym punktem spotkania były możliwości jakie dają zmiany w prawie oświatowym w zakresie zawierania umów między szkołami a instytucjami certyfikującymi np.

  • sposoby finansowania kwalifikacji rynkowych dla uczniów szkół branżowych;
  • mechanizm zawierania umów dyrektorów szkół branżowych z instytucjami certyfikującymi, zgodnie z którą uczniowie będą mogli bezpłatnie przystąpić do walidacji;
  • pierwsze certyfikaty w systemie ZSK dla uczniów szkół branżowych: dotychczas przeprowadzane walidacje dla kwalifikacji „Montowanie stolarki budowlanej” oraz „Programowanie i obsługiwanie procesu druku 3D” (w tym dostarczane do szkół – mobilne laboratorium do realizacji szkolenia i walidacji).

Rozmawiano również o prognozowaniu zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i regionalnym rynku pracy, wpływie prognozy na subwencję oświatową oraz o działaniach doradców regionalnych ZSK w zakresie współpracy z instytucjami oświatowymi, w tym ze szkołami branżowymi.

Spotkanie stworzyło płaszczyznę do rozmowy o możliwościach przygotowania uczniów do uzyskania kwalifikacji rynkowej funkcjonującej w ZSK w ramach obowiązujących zajęć kształcenia zawodowego, a także o stworzenie szkołom i placówkom systemu oświaty możliwości oferowania osobom dorosłym usług prowadzących do zdobycia kwalifikacji rynkowej. W ramach debaty publicznej przewidziano kolejną edycję spotkania na temat wspierania rozwoju umiejętności uczniów szkół branżowych i integracji różnych ścieżek nabywania kwalifikacji z obecnymi potrzebami rynku pracy.

Close Menu
X
Skip to content