Małgorzata Szymaniuk-Kruk

ZSK 1/2026

Wydobyć ukryty potencjał, czyli doradca zawodowy wkracza do akcji

Mężczyzna w granatowym garniturze, trzymający teczkę, dynamicznie wbiega po schodach. Konstrukcja schodów ma kształt dużej, niebieskiej strzałki skierowanej ukośnie w prawy górny róg, na tle błękitnego nieba z chmurami. Ilustracja symbolizuje awans i dążenie do celu. Obrazuje rozwój kariery i sukces zawodowy.

Doradztwo zawodowe zaczęło funkcjonować w Centrum Kształcenia Zawodowego w Siedlcach we wrześniu 2022 r. Od wielu lat działało w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych, lecz wciąż brakowało pewnych wystandaryzowanych i nowoczesnych metod i narzędzi, które pozwoliłyby przeprowadzić młodych ludzi przez proces nazwania wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych zdobytych  w edukacji formalnej i pozaformalnej. 

Jedną z osób, które skorzystały z doradztwa zawodowego w siedleckim Centrum Kształcenia Zawodowego, był Michał (imię zmienione), wychowanek domu dziecka,  uczeń branżowej szkoły I stopnia kształcącej w zawodzie elektryk. Michał marzył o jak najszybszym usamodzielnieniu się, co wynikały po prostu z jego sytuacji życiowej. Zwykle młodzi ludzie na początku swojej drogi zawodowej mogą liczyć na wsparcie bliższej czy dalszej rodziny, lecz w przypadku Michała nikogo takiego nie było. Rodzice biologiczni nie byli w stanie  wziąć odpowiedzialności za wychowanie chłopca, który w efekcie  trafił do  placówki opiekuńczo wychowawczej. Również koledzy nie byli dla tego młodego człowieka żadnym wsparciem – widać było, że Michał pozostaje nieco na uboczu swojej klasy. Jako doświadczony doradca zawodowy, który potrafi wyciągać wnioski z obserwacji młodzieży, jej zachowania, rozmów i prezentowanych postaw, wiedziałam, że nasze wparcie może być dla Michała pierwszych ważnym krokiem na drodze do odnalezienie się przez niego na rynku pracy. Zajęcia praktyczne w naszej jednostce odbywają się często przy otwartych drzwiach, można więc obserwować młodzież podczas pracy. Jako doradca zawodowy szukam sposobności do podjęcia z młodzieżą rozmowy na tematy związane z ich planami. Taki rodzaj zajęć sprzyja zadawaniu pytań o prace, które wykonują, a z rozmów często można wywnioskować, co  sprawia im trudność i nad czym  jeszcze trzeba popracować. Michał jako pierwszy zainteresował się rozmową na temat przyszłej pracy zawodowej związanej z kierunkiem kształcenia, mówił o swoich planach i potrzebach.

Okazja nadarzyła się w momencie rozpoczęcia współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytutem Badawczym przy pilotażowym programie pracy Metodą Bilansu Kompetencji, która pozwala na rozpoznanie własnych kompetencji i umiejętności i znajduje zastosowanie w pracy z osobami podejmującymi decyzje dotyczące swojej edukacji lub ścieżki zawodowej, oraz z aplikacją  Moje Portfolio, dzięki której można rozpoznać i nazwać wiele swoich kompetencji oraz je udokumentować, dostrzec swoje mocne strony, a także obszary i kierunki do rozwoju.

Michał zgłosił się do mnie z prośbą o indywidualne spotkanie, bo nie chciał rozmawiać o swojej sytuacji w grupie innych uczniów. Dzięki temu, że w Centrum Kształcenia Zawodowego w Siedlcach od czterech lat doradca zawodowy jest dostępny w ramach pracy etatowej, istnieje możliwość pracy indywidualnej  z zainteresowanymi uczniami, ich rodzicami czy  osobami dorosłymi. W trakcie rozmowy dość szybko okazało się, że Michał ma zdolności w zakresie przedsiębiorczości i smykałkę do handlu. Najistotniejsze okazały się w przypadku Michała obszary jego kompetencji, na potwierdzenie których nie miał dowodów. Michał początkowo bagatelizował te kwestie, mówiąc, jednak z każdym następnym  spotkaniem, a właściwie rozmową pojawiały się kolejne nieopisane kompetencje przyszłego elektryka, a być może przedsiębiorcy. Określiliśmy zatem wspólnie jego cele, zidentyfikowaliśmy kompetencje i stworzyliśmy dla niego portfolio. Gdy Michał trzymał w dłoniach wydruk dokumentu przygotowanego do złożenia u przyszłego pracodawcy, w jego oczach po raz pierwszy zobaczyłam dumę.

Dzisiaj Michał przygotowuje się do egzaminu zawodowego, ma plany na dalsze kształcenie i aplikował już do pracy w swojej branży. Ma też wiedzę, gdzie może znaleźć środki na założenie własnej działalności i gdzie może zawsze spotkać doradcę zawodowego, który pracuje Metoda Bilansu Kompetencji i pomoże mu nazwać nowe kompetencje. Michałowi może przyjść także z pomocą w obszarze rozwoju zawodowego Branżowe Centrum Umiejętności nr 1 w Siedlcach w dziedzinie elektryka, które oferuje szkolenia  zawodowe i branżowe wraz z możliwością bezpłatnego uzyskania uprawnień Stowarzyszenia Elektryków Polskich w zakresie państwowego świadectwa kwalifikacyjnego wymaganego do obsługi, konserwacji, naprawy, montażu oraz prac pomiarowych urządzeń, instalacji i sieci energetycznych (elektrycznych G1). Uprawnienie SEP G1 jest bardzo cenione na rynku pracy, więc przed Michałem otwierają się nowe możliwości rozwoju zawodowego. 

Artykuły w Kwartalniku z działu ZSK w praktyce (o kształceniu zawodowym i doradztwie zawodowym), w tym historie sukcesów:

Jolanta Agnieszka Opaluch – Jak zmieniają się potrzeby w kształceniu zawodowym i jaka jest rola ZSK w tym procesie?

Elżbieta Margas Dzwonnik – Transformacja szkolnego kształcenia zawodowego dzięki ZSK

Małgorzata Szymaniuk-Kruk – Konkursy „Szkoła mistrzów i Mistrzyń branż”

#FunduszeUE