Odpowiedzi na m.in. takie pytania szukamy w realizowanych przez nas badaniach jakościowych. Od października 2023 roku do grudnia 2025 roku bardzo uważnie przyglądaliśmy się w 5 branżom: budownictwu, energetyce, telekomunikacji, IT oraz transportowi drogowemu.
Badając kompetencje, wchodzimy głęboko w sektor, czyli rozmawiamy z osobami, które na różnych stanowiskach, na różnych szczeblach w tym sektorze pracują.
— dr Paulina Maria Adamczyk, ekspertka ds. badań i analiz, ZSK 6 / IBE PIB
W badaniach sektorowych nie zgadujemy i nie opieramy się wyłącznie na dokumentach. Rozmawiamy z praktykami – z osobami na różnych stanowiskach, na różnych szczeblach, z różnym doświadczeniem.
W naszych badaniach traktujemy naszych rozmówców – zwykłych pracowników danego sektora – jako ekspertów, bo przecież to właśnie oni wiedzą najlepiej czym zajmują się w pracy.
– Maria Hofman, ekspertka ds. badań i analiz jakościowych, ZSK 6 / IBE PIB
W jakim celu przeprowadziliśmy te badania?
Dzięki nim można było sprawnie przeprowadzić aktualizacje 4 Sektorowych Ram Kwalifikacji dla: budownictwa, energetyki, telekomunikacji oraz IT. Każda ze zaktualizowanych Ram zawiera opisy kwalifikacji realnie potrzebnych i poszukiwanych w danej branży, co czyni z nich użyteczne narzędzia dla pracodawców, szkół i uczelni oraz instytucji szkoleniowych.
Jak wyglądały badania?
W badaniach sektorowych oddajemy głos pracownikom danej branży. Rozmawiamy o ich codziennych obowiązkach, wymaganiach stanowiskowych, potrzebnych uprawnieniach i kompetencjach – o wszystkim, co pozwala zobaczyć daną branżę od środka.
Od października 2023 przeprowadziliśmy:
- 5 badań jakościowych, każde dla jednej branży;
- łącznie 214 wywiadów indywidualnych z pracownikami wymienionych sektorów;
- łącznie 12 zogniskowanych wywiadów grupowych (każdorazowo gromadząc od 6 do 8 uczestników) z pracownikami, kadrą zarządzającą, rekruterami lub przedstawicielami instytucji związanych z edukacją w danej branży.
Pytaliśmy m.in. o:
- umiejętności i kompetencje potrzebne w codziennej pracy;
- wymagane uprawnienia i formalne kwalifikacje;
- trudne sytuacje zawodowe i sposoby radzenia sobie z nimi;
- współpracę w zespole i relacje z innymi specjalistami;
- zarządzanie ludźmi, jeśli w grę wchodzi rola kierownicza.
Często słyszymy krótkie, skrótowe opisy pracy. Dla rozmówców wiele umiejętności jest tak oczywistych, że w ogóle ich nie nazywają. Dlatego kluczową częścią każdego z badań jest dopytywanie – z różnych stron i na konkretnych przykładach – o to, jakie kompetencje są faktycznie wykorzystywane w codziennej pracy.
Dlatego każdy wywiad był nagrywany, a następnie dokładnie transkrybowany. Później treści zostały poddane szczegółowej analizie. To pozwoliło wyłuskać konkretne kompetencje.
Od rozmów do konkretów
Efektem analizy wszystkich wywiadów jest obszerna tabela kompetencji charakterystycznych dla danej branży. Trafia ona do zespołów ekspertów opracowujących Sektorowe Ramy Kwalifikacji – jako praktyczne, oparte na realnym doświadczeniu narzędzie wspierające ich pracę. W praktyce oznacza to, że SRK nie opisują „idealnego pracownika z papieru”, ale rzeczywiste wymagania i umiejętności potrzebne w zawodzie. Łatwiej podejmować trafne decyzje, gdy wiadomo, jakie kompetencje liczą się w pracy liczą się w danym sektorze. Prawdziwe przydatne kompetencje widać najlepiej wtedy, gdy pozwolimy branży opowiedzieć o sobie własnymi słowami.
#FunduszeUE