Akademickie Biura Karier mają wiedzę, która może realnie zmieniać uczelnie – o ile pozwolimy im działać szerzej. Tak wynika z ekspertyzy Funkcja akademickich biur karier w kształtowaniu ścieżek kariery i promowaniu uczenia się przez całe życie przygotowanej przez Dorotę Pisulę i Monikę Smogułę, w redakcji merytorycznej Mileny Maj i dr Magdaleny Smak z Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego.
Dlaczego ABK są dziś tak istotne
„Masowość studiów i dynamiczne zmiany na rynku pracy sprawiają, że kontakt uczelni z pracodawcami przestaje być dodatkiem. Staje się koniecznością. Akademickie Biura Karier (ABK) są naturalnym miejscem, gdzie te dwa światy się spotykają”.
– dr Magdalena Smak, ZSK6 / IBE PIB
To właśnie tam zbierane są informacje o najbardziej poszukiwanych kompetencjach – zarówno branżowych, jak i społecznych. W praktyce te dane mogą wpływać na programy studiów, rozwój specjalizacji oraz ofertę warsztatów i szkoleń uzupełniających.
Co ważne, ABK coraz częściej wspierają studentów także w momentach kryzysowych. Przy rosnącej liczbie rezygnacji ze studiów i problemów ze zdrowiem psychicznym, doradcy pomagają porządkować ścieżki edukacyjno-zawodowe i podejmować świadome decyzje.
„Taka nasza rola, stwarzać przestrzeń do rozwoju i stwarzać przestrzeń do kontaktu. […] Kończy się czas doradców, którzy nie mają zielonego pojęcia o rynku pracy. Czyli takich którzy zajmują się tylko diagnoza i takim standardowym podejściem do tego co można zaproponować studentowi. Dzisiaj trzeba być bardzo dobrze zorientowanym zarówno w portalach, sposobach, formach w jakich funkcjonuje każda z branż i żeby rzeczywiście studentowi, który przychodzi, potrzebuje konkretnych wskazówek, a coraz częściej są to konkretne rzeczy rzeczywiście dobrze doradzić i zbudować i zbudować taką relacje mentorską ze studentem to po pierwsze. Czyli taka profesjonalizacja, świadomości narzędzi i taka wszechstronność no bo nie każdy problem studenta to jest problem doradcy czasami to jest problem który da się rozwinąć poprzez proces coachingowi czasami trzeba studentowi znaleźć mentora który odkryje przed nim tajniki jakiegoś zawodu o którym student ma np. błędna wyobrażenie. Więc to nie chodzi też o to żebyśmy my jako doradcy robili wszystko tylko żebyśmy świadomie poprzez kompetencje jakie posiadamy kierowali studenta w takie miejsca w których tą pomoc docelowo na której im zależy otrzymywali.”
– Kierowniczka ABK, uczelnia w dużym mieście
Trzy sposoby działania ABK
W polskich uczelniach funkcjonują bardzo różne modele Akademickich Biur Karier.
Najprostsze to biura podstawowe, często jednoosobowe. Oferują konsultacje CV i pośrednictwo w praktykach. Pełnią ważną funkcję, ale ich wpływ na działanie uczelni jest ograniczony.
Drugi model to biura rozwojowe – kilkuosobowe zespoły prowadzące doradztwo indywidualne, warsztaty i targi pracy oraz współpracujące z lokalnymi pracodawcami. Ich wyzwaniem bywa niestabilne finansowanie.
Najbardziej zaawansowane są ABK strategiczne i innowacyjne. Działają na poziomie krajowym i międzynarodowym, korzystają z nowoczesnych narzędzi diagnostycznych, mentoringu i aktualnej wiedzy o rynku pracy. Mają realny wpływ na strategię uczelni i jej ofertę dydaktyczną.
Kontekst ma znaczenie
Charakter działań ABK zależy od typu uczelni i lokalnego rynku pracy. Na uczelniach technicznych doradcy pomagają studentom wybierać między kilkoma atrakcyjnymi ofertami. W mniejszych ośrodkach akademickich kluczowe staje się pośrednictwo pracy i sieciowanie studentów z pracodawcami.
Koszt czy inwestycja
Po zakończeniu projektów unijnych w latach 2019–2020, a także w czasie pandemii i wzrostu kosztów funkcjonowania uczelni, część ABK została zlikwidowana lub ograniczona. Niskie bezrobocie wśród absolwentów dodatkowo osłabiło ich pozycję.
Tymczasem nowoczesne ABK wpływa nie tylko na zatrudnialność, ale też na jakość kształcenia. Przykłady z Danii pokazują, że łączenie prac dyplomowych z realnymi problemami biznesowymi czy przedsiębiorczością wzmacnia relacje uczelni z rynkiem pracy.
Akademickie Biura Karier mogą być realnym mediatorem między nauką a biznesem – jeśli potraktujemy je jako inwestycję w przyszłość uczelni, a nie zbędny koszt.
Publikacja opracowana w ramach projektu systemowego: nr FERS.01.08-IP.05-0001/23 pt. „Wspieranie dalszego rozwoju Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji w Polsce (ZSK 6)” w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.
Więcej w ekspertyzie Funkcja akademickich biur karier w kształtowaniu ścieżek kariery i promowaniu uczenia się przez całe życie przygotowanej przez Dorotę Pisulę i Monikę Smogułę, w redakcji merytorycznej Mileny Maj i dr Magdaleny Smak z Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego.
#FunduszeUE