Raport nt. „Prognozy zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego” 2026

Ilustracja przedstawiająca mężczyznę z laptopem na tle konturowej mapy Polski podzielonej na województwa. Wokół postaci unoszą się ikony symbolizujące różne sektory gospodarki i technologii, m.in. przemysł, odnawialne źródła energii, budownictwo i IT.
Co roku Ministerstwo Edukacji Narodowej stara się odpowiedzieć na pytania o to, jakie zawody szkolnictwa branżowego będą najbardziej cenione w nadchodzących latach. W tym celu opracowuje "Prognozę zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego" na podstawie dostarczanych przez IBE PIB badań. W raporcie pokazujemy kulisy tworzenia Prognozy.

>>>>> pełny Raport dostępny jest tu: https://kwalifikacje.edu.pl/prognoza-zapotrzebowania-na-pracownikow-w-zawodach-szkolnictwa-branzowego-na-krajowym-i-wojewodzkim-rynku-pracy-edycja-2026/

Raport przygotowany przez IBE PIB w ramach projektu „Wspieranie dalszego rozwoju Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji w Polsce (ZSK 6)” finansowanego z Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 (FERS)”. Nr projektu: FERS.01.08-IP.05-0001/23.

>>>>> pełna „Prognoza zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy” na 2026 r. („Monitor Polski”): https://monitorpolski.gov.pl/MP/2026/146

Po co powstaje Prognoza?

Prognoza powstaje w celu kształtowania oferty szkolnictwa branżowego, aby możliwie najpełniej odpowiadała ona na potrzeby rynku pracy w skali kraju oraz poszczególnych województw. Dzięki temu szkoły mogą dostosowywać się do trendów na rynku pracy. To z kolei skutkuje zapewnieniem absolwentom szkolnictwa branżowego pracy, a pracodawcom – odpowiednich pracowników.

Po raz drugi opracowano też listę zawodów o szczególnie istotnym znaczeniu dla każdego z województw. Zawiera ona wszystkie zawody z listy krajowej i po dwie specjalizacje regionalne na województwo. Specjalizacja regionalna to zawód szkolnictwa branżowego, który odzwierciedla specyfikę województwa oraz potrzeby jego regionalnego rynku pracy.

Przy wyborze specjalizacji regionalnych kierujemy się aktualnymi potrzebami, kierunkami rozwoju, uwarunkowaniami społeczno-demograficznymi, a także dziedzictwem gospodarczym poszczególnych województw – dr hab. Robert Pater, prof. IBE PIB.

 

W 2025 roku na wojewódzkich listach zawodów o istotnym zapotrzebowaniu znajdowała się tylko jedna specjalizacja regionalna. W 2026 roku, aby jeszcze trafniej odzwierciedlić specyfikę i unikalny charakter każdego regionu, wyznaczyliśmy po dwie takie specjalizacje dla poszczególnych województw – dr Leszek Dąbrowski, ekspert ds. badań i analiz ilościowych, ZSK6/IBE PIB.

Infografika przedstawiająca mapę Polski z podziałem na województwa, na której rozmieszczono ikony symbolizujące regionalne specjalizacje zawodowe w szkolnictwie technicznym. Pod mapą znajduje się legenda (Tabela 1) wyjaśniająca znaczenie 19 symboli zawodów.

Zawody na mapie:
dolnośląskie: technik podziemnej eksploatacji kopalin innych niż węgiel kamienny, technik teleinformatyk
kujawsko-pomorskie: technik agrobiznesu, technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej
lubelskie: technik przetwórstwa mleczarskiego, technik technologii żywności
lubuskie: technik teleinformatyk, technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej
łódzkie: technik mechanik lotniczy, technik przemysłu mody
małopolskie: technik elektronik, technik odlewnik
mazowieckie: technik mechanik lotniczy, technik technologii chemicznej
opolskie: technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki, technik technologii żywności
podkarpackie: technik awionik, technik mechanik lotniczy
podlaskie: technik agrobiznesu, technik technologii żywności
pomorskie: technik teleinformatyk, technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej
śląskie: technik mechanik lotniczy, technik przemysłu metalurgicznego
świętokrzyskie: technik inżynierii sanitarnej, technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki
warmińsko-mazurskie: technik przemysłu drzewnego, technik przemysłu jachtowego
wielkopolskie: technik aranżacji wnętrz, technik obsługi przemysłu targowo-wystawienniczego
zachodniopomorskie: technik elektroautomatyk okrętowy, technik technologii chemicznej

Jakie funkcje pełni Prognoza?

Prognoza to kluczowe narzędzie, które porządkuje wiedzę o zmianach zachodzących na rynku pracy i przekłada ją na konkretne działania w edukacji. Umożliwia ona budowanie oferty kształcenia odpowiadającej aktualnym i przyszłym potrzebom gospodarki – dr hab. Robert Pater, prof. IBE PIB.

Infografika przedstawiająca sześć kluczowych funkcji, jakie pełni Prognoza.

Treści punktów z infografiki (cytat 1:1):
Dostarcza przesłanek do kształtowania oferty szkolnictwa branżowego adekwatnej do potrzeb krajowego i wojewódzkiego rynku pracy. [ilustracja: ikona żarówki na otwartej książce]

Przyczynia się do ograniczenia nadwyżki podaży pracy nad popytem na pracę poprzez wspomaganie procesu dopasowań pomiędzy uczestnikami rynku pracy. [ilustracja: ikona zegara i osoby przy biurku]

Wspomaga świadomy wybór ścieżki kształcenia przez absolwentów szkół podstawowych. [ilustracja: ikona biretu i ścieżki podzielonej na etapy]

Dostarcza informacje o aktualnych oraz poszukiwanych kwalifikacjach na rynku pracy, przez co może być narzędziem wspierającym dla doradców zawodowych. [ilustracja: ikona osoby stojącej obok tarczy ze strzałą w 10]

Systematycznie monitoruje zmiany w zawodach, branżach i technologiach. Umożliwia samorządom i szkołom dostosowanie oferty edukacyjnej do bieżących potrzeb i trendów gospodarki, zapewniając absolwentom szkół kształcących w zawodach konkurencyjne umiejętności i efektywne wejście na dynamicznie rozwijający się rynek pracy. [ilustracja: ikona osoby z teczką wspinającej się po schodach z chorągiewką na szczycie, symbolizującą osiągnięcie]

Przyczynia się do utrzymania równowagi w zawodach, prognozując dynamikę zmian w zapotrzebowaniu na pracowników, badając relacje między liczbą wakatów a liczbą absolwentów, analizując znaczenie branży dla rozwoju gospodarki oraz identyfikując potrzeby kształcenia. [ilustracja: ikona wykresu kołowego z lupą]

Jakie dane są brane pod uwagę w prognozowaniu?

W celu opracowania prognozy wykorzystywanych jest wiele źródeł danych ilościowych i jakościowych, co czyni badania wykonywane rokrocznie w ramach prognozy najbardziej szczegółowymi badaniami poświęconymi problemowi zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego!

W prognozowaniu bierzemy pod uwagę między innymi:

  1. Liczba nowo utworzonych podmiotów gospodarczych oraz stosunek liczby podmiotów nowo utworzonych do wyrejestrowanych, a także liczba podmiotów funkcjonujących w gospodarce narodowej według danych Głównego Urzędu Statystycznego.
  2. Dane jednostkowe o średnich i dużych inwestycjach budowlanych i infrastrukturalnych w Polsce, pochodzące z portalu Kompas Inwestycji.
  3. Liczba bezrobotnych i dynamika jej zmian w ostatnich sześciu latach (dane Publicznych Służb Zatrudnienia) oraz struktura bezrobotnych w przekroju zawodu wyuczonego i oczekiwanego do wykonywania.
  4. Liczba zatrudnionych i wakatów według zawodów na podstawie badania Głównego Urzędu Statystycznego „Zapotrzebowanie rynku pracy na pracowników według zawodów”.
  5. Liczba ofert pracy z systemu ePraca oraz z internetowych portali publikujących oferty pracy.
  6. Liczba uczniów szkół branżowych, w tym klasy pierwszej, oraz liczba absolwentów z Systemu Informacji Oświatowej.
  7. Odsetek pracujących absolwentów i odsetek uczniów kontynuujących naukę według danych z badania „Monitoring karier absolwentów szkół ponadpodstawowych” według danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
  8. Pozycja zawodu na podstawie opinii ekspertów regionalnych i sektorowych zebranych w ramach specjalistycznego badania jakościowego przeprowadzonego metodą delficką, uwzględniającego oceny zmian w branżach i zawodach.

Prognoza zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego jest badaniem wieloetapowym. Integrujemy w niej różne źródła danych i analizujemy trendy na krajowym i wojewódzkim rynku pracy. Łączymy badania ilościowe i jakościowe. Korzystamy z istniejących wyników badań i uzupełniamy je badaniami własnymi tam, gdzie to konieczne. Dzięki temu możemy kompleksowo ocenić sytuację zawodową i gospodarczą w Polsce – dr hab. Robert Pater, prof. IBE PIB.

Jakie są efekty Prognozy?

Samorządy otrzymają na 2027 r. zwiększoną subwencję oświatową dla szkół kształcących w zawodach, na które prognozowane jest szczególne zapotrzebowanie na krajowym rynku pracy, wskazane w prognozie z roku 2025. Odnosi się to do zawodów wskazanych w bieżącej prognozie. Zwiększone finansowanie dotyczy uczniów rozpoczynających naukę w danym zawodzie i będzie kontynuowane przez cały cykl ich kształcenia w danym zawodzie:

  • większe finansowanie dla szkół kształcących w zawodach z „listy krajowej” oraz w zawodach o szczególnie istotnym zapotrzebowaniu z „listy wojewódzkiej” (zwiększenie potrzeb oświatowych na ucznia o ok. 2 000 zł);
  • większe dofinansowanie pracodawcom kosztów kształcenia młodocianych pracowników w zawodach z „listy krajowej” oraz w zawodach o szczególnie istotnym zapotrzebowaniu z „listy wojewódzkiej” (wzrost o 2 570 zł).

W Raporcie znajdziecie też najciekawsze cząstkowe wyniki badań:

  1. Liczba ofert pracy w przeliczeniu na jednego bezrobotnego i absolwenta w pierwszym półroczu 2025 roku.
  2. Wzrost liczby wakatów (zmiany pomiędzy rokiem 2025 a 2019).
  3. Wzrost liczby poszukiwanych pracowników (zmiany pomiędzy rokiem 2024 a 2021).
  4. Prognoza popytu na pracę (zmiany pomiędzy rokiem 2029 a 2025).
  5. Tempo zmian bezrobocia (zmiany pomiędzy pierwszym półroczem 2025 roku a pierwszym półroczem 2019 roku).
  6. Relacja nowych i wyrejestrowanych podmiotów gospodarczych w 2024 roku.
  7. Inwestycje:
    • liczba projektów inwestycyjnych;
    • przewaga inwestycji polegających na budowie nowych obiektów nad inwestycjami wykorzystującymi istniejącą infrastrukturę;
    • odsetek dużych projektów inwestycyjnych (ponad 50 mln zł).
  8. Tendencje globalne i krajowe.
  9. Badanie delfickie.

Zachęcamy do lektury: 

>>>>> pełny Raport: https://kwalifikacje.edu.pl/prognoza-zapotrzebowania-na-pracownikow-w-zawodach-szkolnictwa-branzowego-na-krajowym-i-wojewodzkim-rynku-pracy-edycja-2026/

>>>>> pełna „Prognoza zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy” na 2026 r. („Monitor Polski”): https://monitorpolski.gov.pl/MP/2026/146

#FunduszeUE

Facebook
Twitter
LinkedIn