BAZA PRZYKŁADÓW

Wprowadzenie

15 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (dalej ZSK)[1]. Rozwiązania, które wprowadza ZSK, to odpowiedź na zmiany zachodzące na rynku pracy i w gospodarce. Ustawa nie powołała do życia nowych instytucji, ale określiła podstawowe zasady i standardy postępowania w obszarze kwalifikacji. W ustawie zostały określone role i nowe zadania różnych podmiotów funkcjonujących w obszarze ZSK oraz wzajemne relacje między nimi.

Do zadań ministrów właściwych dla kwalifikacji należy:

  1. włączanie sektorowych ram kwalifikacji (SRK);
  2. włączanie do ZSK kwalifikacji:
    1. rynkowych,
    2. potwierdzonych dyplomami mistrza i świadectwami czeladniczymi wydawanymi po przeprowadzeniu egzaminów w zawodach,
    3. uregulowanych,
    4. nadawanych po ukończeniu kursów dokształcających i szkoleń;
  3. dokonywanie okresowych przeglądów kwalifikacji funkcjonujących w ZSK;
  4. przywracanie archiwalnej kwalifikacji rynkowej statusu kwalifikacji rynkowej funkcjonującej;
  5. nadawanie uprawnień do certyfikowania danej kwalifikacji rynkowej;
  6. wskazanie podmiotu, który będzie pełnił funkcję podmiotu zewnętrznego zapewniania jakości wobec uprawnionej instytucji certyfikującej;
  7. sprawowanie nadzoru nad nadawaniem kwalifikacji i zapewnianiem jakości tego procesu;
  8. przeprowadzenie ewaluacji zewnętrznej w trybie nadzwyczjanym w instytucji certyfikującej;
  9. dokonywanie przeglądu kwalifikacji uregulowanych.

Aby działanie związane z wykonaniem określonego zadania ustawowego stało się dobrym przykładem należy je opisać i udostępnić innym.

 

Informacja dla użytkowników bazy

Baza przykładów to odpowiedź na oczekiwania dotyczące upowszechniania wiedzy
o rozwiązaniach stosowanych w różnych ministerstwach i sprzyjających realizacji zadań wynikających z ustawy o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (ZSK). Ze względu na stan wdrażania ZSK w bazie najwięcej miejsca zajmują przykłady dotyczące rozpatrywania wniosków o włączenie do systemu kwalifikacji rynkowych. Baza będzie sukcesywnie uzupełniana o opisy nowych praktyk.

[1] Dz.U. z 2018 r., poz. 2153 i 2245. Akt prawny dostępny jest pod adresem:

http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20180002153/U/D20182153Lj.pdf

PRZYKŁADY

Włączanie kwalifikacji rynkowych do ZSK

Współpraca z wnioskodawcą

PODSTAWA PRAWNA WSPÓŁPRACY Z WNIOSKODAWCĄ

Zgodnie z art. 22 ustawy o ZSK podmiot prowadzący Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji, ministrowie właściwi, specjaliści oraz zespoły ekspertów przygotowujące rekomendacje dotyczące przypisania poziomu Polskiej Ramy kwalifikacji (PRK) do kwalifikacji, współpracują z podmiotem, który złożył wniosek. Współpraca prowadzona jest podczas:

  • ustalania ministra właściwego do rozpatrywania wniosku, który wpłynął do podmiotu prowadzącego Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji;
  • konsultacji wniosku ze środowiskami zainteresowanymi;
  • sporządzania opinii na temat potrzeby włączenia do ZSK kwalifikacji opisanej we wniosku;
  • oceny wniosku przez ministra właściwego;
  • porównywania efektów uczenia się wymaganych dla kwalifikacji, której dotyczy wniosek z charakterystykami PRK.

WYBRANE CELE WSPÓŁPRACY Z WNIOSKODAWCĄ:

  • Lepsze zrozumienie koncepcji kwalifikacji opisanej we wniosku przez wszystkich zaangażowanych w procedurę jej włączania, wyjaśnienie kwestii budzących wątpliwości;
  • Udoskonalenie projektu zgłoszonej kwalifikacji między innymi w zakresie:
  • Doboru i opisu wymaganych dla kwalifikacji efektów uczenia się;
  • Wymagań dotyczących walidacji oraz podmiotów przeprowadzających walidację;
  • Uzgodnienie innego rodzaju korekt lub zmian w złożonym wniosku;
  • Wzmocnienie więzi kooperacyjnych ministra właściwego z kręgiem specjalistów
    i ekspertów;
  • Integracja interesariuszy zainteresowanych daną kwalifikacją.

PROPONOWANE ZASADY WSPÓŁPRACY Z WNIOSKODAWCĄ:

Zasada partnerstwa – wszyscy zaangażowani w procedurę rozpatrywania wniosku są partnerami współodpowiedzialnymi za jakość kwalifikacji włączonej do ZSK. Współpraca odbywa się z poszanowaniem praw każdego z partnerów.

Zasada legalizmu – wszystkie działania odbywają się z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa.

Zasada poufności – osoby zaangażowane w procedurę rozpatrywania wniosku zobowiązane są do zachowania poufności informacji pozyskanych w toku współpracy.

Zasada rzetelności – informacje związane z toczącą się procedurą udzielane są zainteresowanym bez zwłoki, z największą starannością, w sposób precyzyjny i wyczerpujący.

Zasada stałego kontaktu – we wszystkich fazach rozpatrywania wniosku utrzymywany jest kontakt z wnioskodawcą.

Podział kwalifikacji zgłoszonej we wniosku na dwie oddzielne kwalifikacje

Przebieg współpracy z wnioskodawcą w trakcie rozpatrywania wniosku o włączenie do ZSK kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych”

Informacje wstępne

  1. Wnioskodawca: Fundacja VCC w Lublinie
  2. Minister właściwy dla kwalifikacji: Minister Sprawiedliwości
  3. Link do pobrania wniosku:

http://www.kwalifikacje.gov.pl/download/ogloszenia/20180412/Fundacja%20VCC_Formularz%20opisu%20kwalifikacji_Prowadzenie%20mediacji_poprawki%20pod%20cywilne_final.pdf

http://www.kwalifikacje.gov.pl/download/ogloszenia/20180921a/Prowadzenie%20mediacji%20s%C4%85dowych%20i%20pozas%C4%85dowych%20w%20sprawach%20cywilnych.pdf

  1. Nazwy kwalifikacji włączonych do ZSK: „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych”, „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych”.

Procedowanie wniosku

  1. Po wstępnym zapoznaniu się z wnioskiem w Ministerstwie stwierdzono, że przedstawiona w nim koncepcja kwalifikacji obejmuje zbyt szeroki zakres. Przedstawiony materiał pozwala myśleć raczej o dwóch oddzielnych kwalifikacjach ukierunkowanych na węższe specjalizacje w zakresie mediacji w określonych dziedzinach.

W związku z tym Minister Sprawiedliwości rozpoczął współpracę z Wnioskodawcą. Odbyło się spotkanie, w którym uczestniczyli przedstawiciele ministra, Wnioskodawca, eksperci wnioskodawcy z zakresu mediacji oraz pracownicy IBE. Podczas spotkania wskazano na rosnącą popularność, rangę i skalę mediacji w rozwiązywaniu sporów, zwłaszcza w sprawach gospodarczych. Zwrócono uwagę na to, że powodzenie mediacji jako skutecznej metody rozwiązywania konfliktów zależy od profesjonalizmu mediatorów, wysokiego poziomu ich kwalifikacji oraz etyki zawodowej. Od razu omówiono zakres kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych”. Wnioskodawca został poproszony o wybranie jednej specjalizacji i sprofilowanie pod nią wniosku pierwotnego. Przedstawiciele ministra właściwego pozostawili wybór specjalizacji Wnioskodawcy. Określono termin modyfikacji opisu i przesłania wniosku do ministra. Wnioskodawca wybrał specjalizację – mediacje w sprawach gospodarczych.

  1. Po otrzymaniu wniosku obejmującego opis kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych” Minister rozpoczął konsultacje wniosku ze środowiskami zainteresowanymi. Wniosek został także wysłany do specjalistów celem pozyskania opinii na temat społeczno-gospodarczej potrzeby włączenia kwalifikacji do ZSK. Konsultacje środowiskowe, jaki i opinie specjalistów potwierdziły potrzebę włączenia do ZSK kwalifikacji. Specjaliści zaproponowali poprawki dotyczące między innymi warunków przystąpienia do walidacji, zapotrzebowania na kwalifikację oraz efektów uczenia się.

Po przeprowadzeniu konsultacji środowiskowych oraz po pozyskaniu opinii specjalistów odbyło się spotkanie z udziałem przedstawicieli ministra właściwego, Wnioskodawcy oraz pracowników IBE, na którym zostały omówione wyniki konsultacji dotyczące kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych”. Przedyskutowane zostały także propozycje poprawek oraz zmian we wniosku wynikające z uwag zgłoszonych w trakcie konsultacji środowiskowych oraz opinii specjalistów. Uzgodniono, że potrzebna jest druga kwalifikacja dotycząca mediacji w sprawach cywilnych, która będzie wymaganiem wstępnym do nabycia kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych”. Równocześnie dyskutowano na temat założeń tej drugiej kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych”. Minister określił termin złożenia wniosku „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych”.

Pracownicy IBE wyjaśnili kwestie związane z metodyką opisu kwalifikacji. Na spotkaniu uzgodniono również, że wnioskodawca przygotuje wnioski zawierające opisy omawianych kwalifikacji uwzględniające ustalenia. Przedstawiciele ministra określili terminy przekazania obu wniosków oraz przedstawili dalsze działania związane z rozpatrywaniem pierwszego wniosku „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych”.

W umówionym terminie Wnioskodawca przekazał do Ministra oba wnioski.

  1. Minister Sprawiedliwości kontynuował współpracę z Wnioskodawcą. Na kolejnym spotkaniu, omówione zostały poprawki w opisie kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych”. Dyskusja dotyczyła poszczególnych zapisów we wniosku (np. w polu orientacyjny nakład pracy). Eksperci w Ministerstwie Sprawiedliwości przeanalizowali efekty uczenia się i zaproponowali ich modyfikację, inny układ, inną kolejność, a w niektórych wypadkach również nieco inną zawartość treściową. Omówione zostały: ważność certyfikatu, kwestie związane z walidacją takie jak np., metoda portfolio i analiza dowodów, oraz sposób weryfikowania kompetencji członków komisji walidacyjnej.

Na spotkaniu ustalono, że wnioskodawca opisze uzasadnienie w polu wniosku „Krótka charakterystyka kwalifikacji” w taki sposób, żeby użytkownicy ZSK mieli pewność, iż podane tu liczby godzin nie będą weryfikowane, a stanowią jedynie wskazówkę dotyczącą złożoności kwalifikacji i czasowych możliwości uzyskania kwalifikacji. Wspólnie dokonano rewizji efektów uczenia się. Zestawiono propozycje ekspertów ministerstwa z propozycjami Wnioskodawcy zawartymi w rozpatrywanym wniosku. W wyniku dyskusji i wspólnych ustaleń wypracowano propozycję modyfikacji koncepcji zestawów efektów uczenia się. Istotną zmianą było wprowadzenie odrębnego zestawu dotyczącego wiedzy ogólnej z zakresu prowadzenia mediacji, niezależnie od specjalizacji. W pozostałych zestawach efektów uczenia się przeprowadzono korekty zgodnie z wypracowanych stanowiskiem ekspertów. Wskazany został termin kolejnego spotkania.

Celem kolejnego spotkania była dalsza modyfikacja opisu kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych”. Spotkanie odbyło się w Ministerstwie. Podczas spotkania omówiono zmianę kolejności zestawów efektów uczenia się oraz samych efektów zawartych w opisie kwalifikacji. Określone zostały dalsze działania, w tym opracowanie poszczególnych części opisu kwalifikacji, podział prac do wykonania pomiędzy przedstawicieli wnioskodawcy oraz ministerstwa w ramach pracy zdalnej a także ustalono terminy oddania prac.

Wniosek dotyczący kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych” po wspólnych modyfikacjach przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości, Fundacji VCC i przy wsparciu pracowników IBE został przekazany do ministra właściwego w ustalonym terminie.

We wniosku „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych” naniesiono niewielkie korekty wynikające z uwag ekspertów ministra właściwego. Dokonano ostatecznych akceptacji poprawek wynikających z konsultacji. Oba skorygowane wnioski zostały przekazane Ministrowi.

Efekt finalny

W „Monitorze Polskim” Dzienniku Urzędowym RP opublikowane zostały obwieszczenia o włączeniu do ZSK obu kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych” oraz „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych”.

Link do obwieszczenia: „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych” http://monitorpolski.gov.pl/mp/2018/1198/1

Link do obwieszczenia: „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych” http://monitorpolski.gov.pl/mp/2018/1201/1

PODSUMOWANIE

Do pomyślnego zakończenia sprawy wniosku Fundacji VCC z Lublina o włączenie do ZSK kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach gospodarczych” oraz „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych” doszło dzięki nawiązaniu od samego początku współpracy Ministra Sprawiedliwości z Wnioskodawcą.

Dla przebiegu i charakteru tej współpracy ważne było wstępne rozpoznanie w Ministerstwie merytorycznej strony zgłoszonej propozycji kwalifikacji „Prowadzenie mediacji sądowych i pozasądowych”. Dzięki temu możliwe było zainicjowanie od razu prac nad rozwojem koncepcji kwalifikacji przedstawionej we wniosku bez czekania na uwagi z konsultacji oraz formalne opinie specjalistów.

Wspólna praca nad zgłoszoną kwalifikacją umożliwiła rozwinięcie i doprecyzowanie pierwotnej koncepcji i zaowocowała wzbogaceniem krajowego zasobu kwalifikacji o dwie nowe potrzebne w tej branży kwalifikacje.

 

Przebieg współpracy z wnioskodawcą w trakcie rozpatrywania wniosku o włączenie do ZSK kwalifikacji „Praca z dzieckiem metodą Marii Montessori”

Informacje wstępne

  1. Wnioskodawca: Fundacja Królowej Świętej Jadwigi
  2. Minister właściwy dla kwalifikacji: Minister Edukacji Narodowej
  3. Link do pobrania wniosku:

http://www.kwalifikacje.gov.pl/download/ogloszenia/20180131/Wniosek%20-%20Praca%20z%20dzieckiem%20metod%C4%85%20Marii%20Montessori.pdf

  1. Nazwa kwalifikacji włączonej do ZSK: „Praca z dzieckiem metodą Marii Montessori”

Procedowanie wniosku

  1. Streszczenie uwag zainteresowanych środowisk oraz opinii specjalistów:

Pozyskane uwagi i opinie potwierdziły popularność i znaczenie korzystania z założeń pedagogiki Marii Montessori podczas pracy z dziećmi. Jednocześnie pokazały niespójność zapisów w treści wniosku oraz ryzyka związane z ich interpretacją. Zdaniem zainteresowanych środowisk oraz specjalistów informacje przedstawione we wniosku wprowadzały w błąd. Sugerowały, że kwalifikacja otwiera drogę do pracy na stanowisku nauczyciela osobom bez wykształcenia wyższego potwierdzającego przygotowanie pedagogiczne: „Wpisanie kwalifikacji w ZRK może błędnie sugerować, że uzyskanie kwalifikacji „Praca z dzieckiem metodą Marii Montessori” – której potwierdzeniem jest certyfikat – daje odpowiednie i wystarczające przygotowanie do wspierania rozwoju i edukacji dzieci lub (co gorsza) jest wystarczające do podjęcia pracy w przedszkolach, szkołach lub innych placówkach oświatowych wykorzystujących tę metodę”.

 

  1. Wnioskodawcy przekazano informację o rozpoczęciu konsultacji wniosku ze środowiskami zainteresowanymi, a następnie przesłano mu pozyskane uwagi z prośbą o pisemne ustosunkowanie się do nich. W odpowiedzi wnioskodawca zaproponował wprowadzenie do odpowiednich pól wniosku modyfikacji „tak, aby rozwiać wątpliwości” dotyczące jakichkolwiek uprawnień uzyskiwanych w wyniku potwierdzenia kwalifikacji „Praca z dzieckiem metodą Marii Montessori”. Jak podkreślił wnioskodawca: „Proponowana modyfikacja musi jednoznacznie wskazywać, że osoba posiadająca ww. kwalifikację nie nabywa żadnych uprawnień pedagogicznych, nie nabywa prawa do wykonywania zawodu nauczyciela, nie nabywa uprawnień do prac w poradniach psychologiczno-pedagogicznych”.
  1. Przedstawiciele ministra zwrócili się również o opinie do specjalistów. Po przeanalizowaniu wszystkich materiałów dotyczących kwalifikacji opisanej we wniosku stwierdzono, że wielokrotnie pojawiająca się sugestia, że kwalifikacja może dawać uprawnienia nauczycielskie nie jest zasadna i nie powinna stanowić argumentu za negatywnym rozpatrzeniem wniosku o włączenie tej kwalifikacji do ZSK. Szczególnie ważne było, że wnioskodawca opatrzył pole wniosku: „Uprawnienia związane z posiadaniem kwalifikacji” komentarzem: „nie dotyczy”, co oznacza, że kwalifikacja ta takich uprawnień nie daje.

W trakcie analizy zgromadzonych uwag i opinii, po konsultacji z ekspertami z Instytutu Badań Edukacyjnych, zwrócono uwagę, że specjaliści mimo zastrzeżeń do opisu kwalifikacji ujętego we wniosku dostrzegali wartość związaną z włączeniem takiej kwalifikacji do ZSK. Podkreślali, że wskazane jest szerzenie wiedzy o metodzie Montessori jako mogącej wzbogacić warsztat pracy osób pracujących z dziećmi i młodzieżą. Informacje dotyczące uprawnień związanych z posiadaniem kwalifikacji wydawały się nieporozumieniem. Rola kwalifikacji rynkowych jest zupełnie inna – nie dają one uprawnień, ale stanowią potwierdzenie umiejętności zdobywanych w różny sposób i odpowiednio weryfikowanych. Z tego względu uznano, że obawy opiniujących jakoby wprowadzenie kwalifikacji do ZSK zmieniło sytuację związaną z zatrudnianiem i wymaganiami wobec osób pracujących w placówkach oświatowych i innych związanych z pracą z dziećmi są nieuzasadnione i sprzeczne z zamierzeniami wnioskodawcy.

Biorąc pod uwagę powyższe, przedstawiciele ministra postanowili zaprosić Wnioskodawcę na spotkanie w celu wspólnego omówienia możliwości wprowadzenia korekt do wniosku.

 

  1. Spotkanie odbyło się w Ministerstwie. Wzięli w nim udział: przedstawiciele Departamentu Strategii, Kwalifikacji i Kształcenia Zawodowego Ministerstwa Edukacji Narodowej, prezes i wiceprezes Fundacji Królowej Świętej Jadwigi oraz pracownicy IBE.

W trakcie spotkania uzgodniono, że we wniosku w pierwszej kolejności zmodyfikować należy informacje o kwalifikacji ujęte w polach „Grupy osób, które mogą być zainteresowane uzyskaniem kwalifikacji”, „Typowe możliwości wykorzystania kwalifikacji”, „Krótka charakterystyka kwalifikacji” oraz „Odniesienie do kwalifikacji o zbliżonym charakterze”, by mieć pewność, że kwalifikacja nie będzie rozumiana jako uprawnienie do pracy na stanowisku nauczyciela w polskim systemie szkolnym. Podczas spotkania przedstawiciele wnioskodawcy raz jeszcze wyjaśnili, że kwalifikacja „Praca z dzieckiem metodą Marii Montessori” powstała przede wszystkim z myślą osobach, takich jak rodzice organizujący naukę i uczący dzieci w ramach edukacji domowej czy osoby podejmujące się opieki nad dziećmi w domach rodzinnych, np. opiekunki dziecięce. Na spotkaniu od razu rozpoczęto pracę nad korektą zapisów we wniosku oraz uzgodniono, że wnioskodawca wprowadzi dalsze korekty przy wsparciu pracowników IBE.

 

  1. Wnioskodawca przesłał zmodyfikowany wniosek do Ministerstwa. Następnie Minister poinformował wnioskodawcę o pozytywnej ocenie wniosku oraz o rozpoczęciu przygotowań do powołania i organizacji pracy zespołu ekspertów.

 

Efekt finalny

W „Monitorze Polskim” Dzienniku Urzędowym RP opublikowane zostało obwieszczenie o włączeniu do ZSK kwalifikacji „Praca z dzieckiem metodą Marii Montessori”.

Link do obwieszczenia: http://monitorpolski.gov.pl/mp/2018/1114/1

 

PODSUMOWANIE

W przypadku wniosku o włączenie do ZSK kwalifikacji „Praca z dzieckiem metodą Marii Montessori” szczególne znaczenie miała współpraca przedstawicieli ministra z wnioskodawcą, która miała miejsce po skonsultowaniu wniosku ze środowiskami zainteresowanymi i zebraniu opinii specjalistów.

Przedstawiciele ministra, dostrzegając w zgromadzonych uwagach i opiniach argumenty wskazujące na potrzebę znajomości metody Montessori wśród osób pracujących z dziećmi i młodzieżą, uznało za celowe włączenie takiej kwalifikacji rynkowej do ZSK. Dlatego zainicjowano wspólną pracę nad doprecyzowaniem i uzupełnieniem zapisów we wniosku, aby nie budziły wątpliwości. Uwagi z konsultacji oraz opinie specjalistów posłużyły jako materiał wskazujący kierunek niezbędnych korekt w opisie kwalifikacji, której dotyczył wniosek.

Close Menu
X
Skip to content