W wywiadzie z dr Schatz szczególnie wybrzmiewa rosnące znaczenie praktycznych umiejętności potwierdzonych certyfikatami – trend już dziś widoczny w największych firmach technologicznych. Dyplom nie znika, ale przestaje być jedyną „walutą” na rynku pracy. Zamiast jednego, długiego cyklu edukacyjnego pojawia się wizja uczenia się rozłożonego na mniejsze, akumulujące się moduły zwieńczone weryfikowalnymi certyfikatami budującymi indywidualny portfel kompetencji.
Z polskiej perspektywy trudno nie dostrzec, jak silnie ta wizja koresponduje z rozwiązaniami rozwijanymi w ramach Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. ZSK od początku opiera się na efektach uczenia się, a nie na czasie spędzonym w systemie edukacji. Umożliwia zdobywanie kwalifikacji cząstkowych (wolnorynkowych oraz sektorowych), ich łączenie oraz potwierdzanie kompetencji niezależnie od ścieżki, którą zostały nabyte – czy to w edukacji formalnej, pozaformalnej, czy poprzez doświadczenie zawodowe. To dokładnie ten kierunek, o którym mówi dr Schatz.
Co więcej, wizja wiarygodnych certyfikatów opartych na autorytecie instytucji nadających kwalifikacje znajduje swoje odzwierciedlenie w standardach jakości i wiarygodności ZSK. System ten pozwala na budowanie zaufania do kompetencji, niezależnie od tego, gdzie i jak zostały one zdobyte.
Szczególnie istotny jest również wątek psychologiczny, który podkreśla dr Schatz – możliwość stopniowego, organicznego budowania własnej ścieżki edukacyjnej i zawodowej. W świecie, w którym – jak wskazują badacze – będziemy zmieniać nie tylko miejsca pracy, ale całe ścieżki kariery, potrzebujemy systemu, który nie ogranicza naszych zawodowych wyborów do wczesnego etapu życia, lecz pozwala je na bieżąco redefiniować. ZSK odpowiada na tę potrzebę, wspierając ideę uczenia się przez całe życie i umożliwiając elastyczne reagowanie na zmieniające się aspiracje oraz wymagania rynku pracy.
Bieżący rok ma jednak wymiar szczególny – mija 10 lat od wejścia w życie ustawy o ZSK. To dobry moment, aby spojrzeć na system nie tylko przez pryzmat jego dotychczasowych osiągnięć, ale także jego roli w przyszłości. Dekada funkcjonowania pokazała, że możliwe jest budowanie w Polsce rozwiązań, które odpowiadają na krajowe potrzeby i jednocześnie są spójne z najważniejszymi światowymi trendami w edukacji i na rynku pracy.
W tym sensie Zintegrowany System Kwalifikacji nie tylko wpisuje się w globalne trendy edukacyjne – on je realnie operacjonalizuje. To przykład tego, jak wizja przyszłości edukacji może zostać przełożona na konkretne, systemowe rozwiązania, które już dziś zmieniają sposób myślenia o uczeniu się, kompetencjach i rozwoju zawodowym.
Zapraszam do lektury pozostałych artykułów w Kwartalniku ZSK 2026/1, które dają spojrzenie na dokonania zarówno w ramach całego Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji, jak i projektu „Wspieranie dalszego rozwoju Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji w Polsce (ZSK6)”. W szczególności polecam historie sukcesów, które nakreślili Ambasadorzy ZSK – aktywni architekci tego Systemu.
