Luty 2026 w Małopolsce upłynął pod znakiem intensywnej współpracy różnych instytucji na rzecz rozwoju doradztwa zawodowego, kształcenia ustawicznego i aktywizacji osób 50+. Spotkania pokazały, jak ważne jest łączenie nowoczesnych narzędzi z realnymi potrzebami rynku pracy i wsparciem osób w wieku przedemerytalnym. Kluczową rolę odgrywa tu upowszechnianie wiedzy oraz promowanie idei uczenia się przez całe życie, które pozwala na ciągłe rozwijanie kompetencji niezależnie od wieku. Wsparciem w tym procesie jest Zintegrowany System Kwalifikacji (ZSK) – umożliwiający formalne potwierdzanie i uznawanie umiejętności zdobytych poza systemem edukacji formalnej, co szczególnie pomaga osobom dorosłym w budowaniu elastycznej ścieżki kariery i wydłużaniu aktywności zawodowej.
20 lutego – Seminarium w Krakowie: „Zintegrowany System Kwalifikacji i jego narzędzia”
W Krakowie Zespół ds. Systemu Kwalifikacji Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego zorganizował seminarium „Zintegrowany System Kwalifikacji i jego narzędzia”. Uczestnicy poznali podstawowe założenia Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK), który wspiera ideę uczenia się przez całe życie. Dużo uwagi poświęcono praktycznym narzędziom ZSK – w szczególności aplikacji „Moje Portfolio” oraz Metodzie Bilansu Kompetencji. Seminarium było też doskonałą okazją do wymiany doświadczeń i networkingu.
25 lutego – Posiedzenie Wojewódzkiego Zespołu Koordynacji w Chrzanowie
W nowoczesnym centrum FabLab Chrzanów – otwartym warsztacie technologicznym wyposażonym m.in. w drukarki 3D, frezarki CNC, lasery i inne zaawansowane urządzenia do prototypowania i nauki przez działanie – odbyło się posiedzenie Wojewódzkiego Zespołu Koordynacji.
Podczas spotkania miały miejsce trzy ciekawe wystąpienia:
Marcin Węgrzyn z Departamentu Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego przedstawił wyniki badania na temat funkcjonowania doradztwa edukacyjno-zawodowego w szkołach i zainicjował żywą dyskusję o roli doradztwa zawodowego,
przedstawiciel Fundacji VCC omówił narzędzie Micree wspierające proces kształcenia i doradztwa zawodowego,
Edyta Skawińska z Wojewódzkiego Urzędu Pracy zaprezentowała rekomendacje Małopolskiego Think Tanku na rzecz rozwoju kadr gospodarki.
Na zakończenie uczestnicy mieli okazję zwiedzić FabLab i zobaczyć na własne oczy, jak wygląda praca z nowoczesnymi technologiami produkcyjnymi i edukacyjnymi.
25 lutego – Poranek Partnerski Małopolskiego Partnerstwa na rzecz Kształcenia Ustawicznego
Centralnym punktem spotkania było omówienie wyzwań wieku okołoemerytalnego oraz prezentacja wyników badania „Warunki wydłużania aktywności zawodowej”.
Z przeprowadzonych analiz wynika, że największe trudności w utrzymaniu aktywności zawodowej osób starszych powodują przede wszystkim: praca zmianowa, ciężka praca fizyczna i wysoki poziom stresu. Czynniki sprzyjające dłuższemu pozostawaniu na rynku pracy to m.in.: wyższy poziom wykształcenia, praca umysłowa zamiast fizycznej, wysoki stopień zadowolenia z pracy, prowadzenie własnej działalności gospodarczej, duża liczba kontaktów międzyludzkich w miejscu pracy.
Małopolscy pracodawcy najczęściej wspierają silversów poprzez elastyczne formy organizacji pracy oraz dostosowywanie zakresu obowiązków do aktualnych możliwości i potrzeb pracownika.
Aktualizacja sprawia, że każda z Ram doskonale odpowiada na potrzeby rynku.
Ramy to narzędzie, które – dobrze zaprojektowane – znakomicie wspiera działania zarówno w firmach związanych z sektorami IT lub telekomunikacji, jak i w kształceniu zawodowym.
Obie ramy, jako dokumenty stworzone zgodnie z zasadą „branża dla branży”, spotkały się z bardzo dobrym odbiorem wśród przedstawicieli branż i zostały uznane za konkretne wsparcie w rozwoju.
Sektorowe ramy dla IT i telekomunikacji realnie uzupełniają SRK Cyber i wzmacniają opis kompetencji w obszarze ICT.
Kolejny krok? Promocja i wdrażanie ram – zarówno w przedsiębiorstwach, jak i na uczelniach wyższych.
Jakie zmiany wprowadzono?
w SRK IT:
dostosowano budowę SRK IT do aktualnej metodologii tworzenia SRK;
rozbudowano ilość wyznaczników i dostosowano je do procesowego patrzenia na sektor;
zmieniono definicję sektora;
wskazano zielone kompetencje IT;
przygotowano rozbudowany słownik SRK IT.
w SRK TELE:
zmieniono strukturę ramy,
rozbudowano ramę poprzez zwiększenie liczby wyznaczników i wiązek opisujących obszary i procesy charakterystyczne dla sektora,
opracowano nową definicję sektora telekomunikacyjnego, słownik pojęć i wskazano zielone kompetencje,
wyraźnie zaznaczono linie podziału między obszarami takimi jak infrastruktura pasywna i aktywna oraz detaliczne i hurtowe usługi telekomunikacyjne,
opisy kompetencji sformułowano w sposób zapewniający ich uniwersalność.
Konferencję otworzyła dr Anna Sitek, zastępca lidera projektu „Wspieranie dalszego rozwoju Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji w Polsce” (ZSK 6). Następnie do uczestników zwróciła się przedstawicielka Ministerstwa Edukacji Narodowej, Marianna Brzozowska- Skwarek.
Na początku dr Urszula Wrońska, główna analityczka ds. sektorowych ram kwalifikacji, oraz Tadeusz Osowski, kierownik merytoryczny aktualizacji SRK dla IT, podsumowali efekty prac nad aktualizacją Sektorowej Ramy Kwalifikacji dla IT. Następnie, Michał Królikowski, ekspert merytoryczny ds. sektorowych ram kwalifikacji, wraz z Piotrem Zychowiczem, kierownikiem merytorycznym aktualizacji SRK TELE, omówili przebieg prac nad aktualizacją Sektorowej Ramy Kwalifikacji dla Telekomunikacji.
Dlaczego aktualizacje były potrzebne?
„Poprzednia Sektorowa Rama Kwalifikacji dla Informatyki powstała w 2015 roku, gdy sektor IT był tylko wsparciem biznesu. Obecnie to osobna, niezwykle rozwojowa gałąź gospodarki obecna praktycznie w każdej dziedzinie życia. Aktualizacja była niezbędna, aby opisać kompetencje w kluczowych obszarach, które 10 lat temu były nieobecne w sektorze, takie jak chociażby rozwiązania chmurowe, zarządzanie danymi, sztuczna inteligencja czy zielone rozwiązania w IT
Zaktualizowana SRK dla Informatyki to obszerny opis kompetencji uwzględniający dynamikę zmian tego sektora. Dokument opracowany przez grono ekspertów doskonale obrazuje zasadę „branża dla branży”, dając znakomite podstawy do opracowywania kluczowych publikacji dla edukacji w tym sektorze”.
— dr Urszula Wrońska, główna analityczka ds. sektorowych ram kwalifikacji, ZSK6 / IBE PIB
„Zaktualizowana SRK dla Telekomunikacji to uporządkowany opis kompetencji dopasowanych do aktualnych potrzeb sektora. Dokument został opracowany przez ekspertów i całkowicie wpisuje się w zasadę „branża dla branży”. Dzięki temu realnie odpowiada oczekiwaniom rynku. Modyfikacje w zaktualizowanej SRK TELE wynikały nie tylko z konieczności spojrzenia na sektor telekomunikacyjny przez pryzmat zmian, jakie zaszły w nim od momentu opracowania pierwotnej wersji 11 lat temu. Były również podyktowane perspektywą przyszłości z uwzględnieniem nowych procesów zachodzących z ogromnym tempem we współczesnych realiach technologii i gospodarki. Opisy kompetencji w ramie należało więc sformułować tak, by nie tylko odzwierciedlały aktualny stan rzeczy, ale też były możliwie pojemne, a przez to odporne na wszystko, co będzie kształtowało sektor również w kolejnych latach.”
— Michał Królikowski, ekspert ds. sektorowych ram kwalifikacji, ZSK6 / IBE PIB
Po przerwie uczestnicy wysłuchali panelu dyskusyjnego, w którym udział wzięli obaj kierownicy aktualizacji SRK IT i SRK TELE, a także recenzenci obu ram – Bogusław Dębski oraz prof. dr hab. inż. Andrzej Kraśniewski. Tematem panelu były możliwości wykorzystania SRK przez branże.
W dalszej części wydarzenia Tomasz Wróblewski, dyrektor zarządzający Centrum Modelowania Przestrzennego, w rozmowie z Moniką Lentacz, główna analityczką ds. sektorowych ram kwalifikacji (ZSK6 / IBE PIB), przedstawił rolę przedsiębiorcy w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji, skupiając się na praktycznych rozwiązaniach dla biznesu: od opisu kompetencji pracowników po wykorzystanie ZSK w procesach rekrutacyjnych i rozwojowych. Podzielił się również doświadczeniem swojej firmy, jako instytucji certyfikującej.
Konferencja podsumowująca prace nad aktualizacjami Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Informatyce i Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Telekomunikacji (SRK IT i SRK TELE); 26 lutego 2026 r.Konferencja podsumowująca prace nad aktualizacjami Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Informatyce i Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Telekomunikacji (SRK IT i SRK TELE); 26 lutego 2026 r.Konferencja podsumowująca prace nad aktualizacjami Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Informatyce i Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Telekomunikacji (SRK IT i SRK TELE); 26 lutego 2026 r.Konferencja podsumowująca prace nad aktualizacjami Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Informatyce i Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Telekomunikacji (SRK IT i SRK TELE); 26 lutego 2026 r.Konferencja podsumowująca prace nad aktualizacjami Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Informatyce i Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Telekomunikacji (SRK IT i SRK TELE); 26 lutego 2026 r.Konferencja podsumowująca prace nad aktualizacjami Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Informatyce i Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Telekomunikacji (SRK IT i SRK TELE); 26 lutego 2026 r.Konferencja podsumowująca prace nad aktualizacjami Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Informatyce i Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Telekomunikacji (SRK IT i SRK TELE); 26 lutego 2026 r.Konferencja podsumowująca prace nad aktualizacjami Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Informatyce i Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Telekomunikacji (SRK IT i SRK TELE); 26 lutego 2026 r.Konferencja podsumowująca prace nad aktualizacjami Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Informatyce i Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Telekomunikacji (SRK IT i SRK TELE); 26 lutego 2026 r.Konferencja podsumowująca prace nad aktualizacjami Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Informatyce i Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Telekomunikacji (SRK IT i SRK TELE); 26 lutego 2026 r.Konferencja podsumowująca prace nad aktualizacjami Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Informatyce i Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Telekomunikacji (SRK IT i SRK TELE); 26 lutego 2026 r.Konferencja podsumowująca prace nad aktualizacjami Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Informatyce i Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Telekomunikacji (SRK IT i SRK TELE); 26 lutego 2026 r.
Wręczyliśmy również kolejne statuetki Ambasadora ZSK. Tym razem za wsparcie, życzliwość i pomoc w rozbudowie Systemu podziękowaliśmy Bogusławowi Dębskiemu i Tomaszowi Wróblewskiemu.
Już w czerwcu: publikacje ram w języku polskim i angielskim, dostępne na naszej stronie i na stronie IBE PIB.
Konferencja zorganizowana przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy się w ramach projektu, realizowanego przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy pn.: „Wspieranie dalszego rozwoju Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji w Polsce (ZSK 6)” współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027. FERS.01.08-IP.05-0001/23; dofinansowanie FERS: 61 064 800,00 zł.
Dziękujemy uczestnikom za merytoryczne dyskusje i zaangażowanie, a ekspertom pracującym przy aktualizacji SRKE – za wsparcie, zgodnie z hasłem „branża dla branży”.
Sektorowe Ramy Kwalifikacji (SRK) to opis poziomów kwalifikacji funkcjonujących w danym sektorze lub branży. Zawierają opis kompetencji specyficznych dla danej branży ułożonych w sposób uporządkowany, ujętych w kategoriach: wiedza, umiejętności i kompetencje społeczne. W procesie tworzenia SRK – w myśl zasady branża dla branży – to konkretny sektor dba o uwzględnienie jego specyfiki, aktualnych trendów i kierunków rozwoju. Poziomy Sektorowych Ram Kwalifikacji odpowiadają odpowiednim poziomom Polskiej Ramy Kwalifikacji. Charakterystyki (opisy) poziomów kwalifikacji w sektorowych ramach stanowią rozwinięcie charakterystyk poziomów Polskiej Ramy Kwalifikacji II stopnia, typowych dla kwalifikacji o charakterze zawodowym, uwzględniających specyfikę danego sektora.
Jak Sektorowe Ramy Kwalifikacji mogą pomóc pracodawcom, jak pracownikom, a jak edukacji?
Pracodawcy mogą szerzej spojrzeć na kompetencje branżowe występujące w swoim środowisku biznesowym, a dzięki temu efektywniej zarządzać zasobami ludzkimi i skuteczniej konkurować na rynku pracy.
Pracownicy mogą, posiłkując się informacjami zawartymi w SRK, bardziej świadomie i w zindywidualizowany sposób podchodzić do rozwoju swojej kariery zawodowej, samodzielnie wyznaczając ścieżki kariery i samokształcenia.
W oparciu o SRK szkoły i placówki oświatowe mogą dostosowywać realizowane programy nauczania do aktualnych i realnych potrzeb rynku pracy. Dla uczelni wyższych Ramy są wsparciem w dopasowaniu programów kierunku studiów do bieżących trendów w rozwoju branży. A firmy szkoleniowe, przy wykorzystaniu SRK, mogą skutecznie projektować specjalistyczne szkolenia, dzięki czemu są w stanie przygotować ofertę szytą na miarę potrzeb konkretnej branży oraz oczekiwań swoich klientów.
Odpowiedzi na m.in. takie pytania szukamy w realizowanych przez nas badaniach jakościowych. Od października 2023 roku do grudnia 2025 roku bardzo uważnie przyglądaliśmy się w 5 branżom: budownictwu, energetyce, telekomunikacji, IT oraz transportowi drogowemu.
Badając kompetencje, wchodzimy głęboko w sektor, czyli rozmawiamy z osobami, które na różnych stanowiskach, na różnych szczeblach w tym sektorze pracują.
— dr Paulina Maria Adamczyk, ekspertka ds. badań i analiz, ZSK 6 / IBE PIB
W badaniach sektorowych nie zgadujemy i nie opieramy się wyłącznie na dokumentach. Rozmawiamy z praktykami – z osobami na różnych stanowiskach, na różnych szczeblach, z różnym doświadczeniem.
W naszych badaniach traktujemy naszych rozmówców – zwykłych pracowników danego sektora – jako ekspertów, bo przecież to właśnie oni wiedzą najlepiej czym zajmują się w pracy.
– Maria Hofman, ekspertka ds. badań i analiz jakościowych, ZSK 6 / IBE PIB
W jakim celu przeprowadziliśmy te badania?
Dzięki nim można było sprawnie przeprowadzić aktualizacje 4 Sektorowych Ram Kwalifikacji dla: budownictwa, energetyki, telekomunikacji oraz IT. Każda ze zaktualizowanych Ram zawiera opisy kwalifikacji realnie potrzebnych i poszukiwanych w danej branży, co czyni z nich użyteczne narzędzia dla pracodawców, szkół i uczelni oraz instytucji szkoleniowych.
Jak wyglądały badania?
W badaniach sektorowych oddajemy głos pracownikom danej branży. Rozmawiamy o ich codziennych obowiązkach, wymaganiach stanowiskowych, potrzebnych uprawnieniach i kompetencjach – o wszystkim, co pozwala zobaczyć daną branżę od środka.
Od października 2023 przeprowadziliśmy:
5 badań jakościowych, każde dla jednej branży;
łącznie 214 wywiadów indywidualnych z pracownikami wymienionych sektorów;
łącznie 12 zogniskowanych wywiadów grupowych (każdorazowo gromadząc od 6 do 8 uczestników) z pracownikami, kadrą zarządzającą, rekruterami lub przedstawicielami instytucji związanych z edukacją w danej branży.
Pytaliśmy m.in. o:
umiejętności i kompetencje potrzebne w codziennej pracy;
wymagane uprawnienia i formalne kwalifikacje;
trudne sytuacje zawodowe i sposoby radzenia sobie z nimi;
współpracę w zespole i relacje z innymi specjalistami;
zarządzanie ludźmi, jeśli w grę wchodzi rola kierownicza.
Często słyszymy krótkie, skrótowe opisy pracy. Dla rozmówców wiele umiejętności jest tak oczywistych, że w ogóle ich nie nazywają. Dlatego kluczową częścią każdego z badań jest dopytywanie – z różnych stron i na konkretnych przykładach – o to, jakie kompetencje są faktycznie wykorzystywane w codziennej pracy.
Dlatego każdy wywiad był nagrywany, a następnie dokładnie transkrybowany. Później treści zostały poddane szczegółowej analizie. To pozwoliło wyłuskać konkretne kompetencje.
Od rozmów do konkretów
To jest fajnie jak się podłoży jakiś papier i mamy dowód na to. Załóżmy, że jak jestem glazurnikiem, fajnie jak ktoś, dobrze jak ma szkołę jakąś budowlaną i zna się na tym i wie, jak to zrobić, bo tak naprawdę wiadomo są fachowcy, ale ja bym wolał mieć fachowca, który ma załóżmy uprawnienia, skończył jakiś kurs, to rzeczywiście jest tak jak pani mówi niezbędne dzisiaj tak naprawdę. Wiadomo, że ktoś tam się zna, ale dobrze jak ma ten papierek jeszcze do tego wszystko. Każdy mówi: Nie, nie trzeba papierka. Wystarczy, że się znasz na tym. , nie ja bym powiedział, że fajnie mieć, znać się na tym i jeszcze mieć do tego papier.
— fragment wypowiedzi uczestnika badania, sektor budownictwa
[…] najlepszy to nie jest osoba, która skończyła studia techniczne albo jakieś inne rzeczy. Osoba, która po prostu ma głowę na karku. Mam [imię], u mnie jest brygadzistą, chłopak skończył podstawówkę, ma problem z czytaniem. […] I wychwyciłem to raz, zrobił coś po swojemu, potem się uczył, ale on się uczy na swoich błędach. I wolę z taką osobą pracować niż osoba, która właśnie ma uprawnienia jakieś kierunkowe i do tego. Ja nie mówię, na pewno są specjaliści, ja tych specjalistów po kierunkowych studiach nie spotkałem na swojej drodze, bo to są teoretycy, a ja potrzebuję praktyków.
— fragment wypowiedzi uczestnika badania, sektor energetyki
[…] nie widziałem jeszcze raczej, żeby sztuczna inteligencja kopała na przykład kabel światłowodowy, więc z tego się raczej nie obawiam. Bardziej kwestia komunikacji na przykład z klientem. Że jakieś tam właśnie sztuczna inteligencja będzie dzwoniła, umawiała klienta i tak naprawdę naopowiada jakiś bzdur stworzonych przez jakiś skrypt klientowi. Później ja to będę musiał u klienta wytłumaczyć i wyprostować, że to nie tak wygląda.
— fragment wypowiedzi uczestnika badania, sektor telekomunikacji
Efektem analizy wszystkich wywiadów jest obszerna tabela kompetencji charakterystycznych dla danej branży. Trafia ona do zespołów ekspertów opracowujących Sektorowe Ramy Kwalifikacji – jako praktyczne, oparte na realnym doświadczeniu narzędzie wspierające ich pracę. W praktyce oznacza to, że SRK nie opisują „idealnego pracownika z papieru”, ale rzeczywiste wymagania i umiejętności potrzebne w zawodzie. Łatwiej podejmować trafne decyzje, gdy wiadomo, jakie kompetencje liczą się w pracy liczą się w danym sektorze. Prawdziwe przydatne kompetencje widać najlepiej wtedy, gdy pozwolimy branży opowiedzieć o sobie własnymi słowami.
Chcesz włączyć kwalifikację wolnorynkową lub sektorową do ZSK, ale nie masz pewności, czy wszystko jest dobrze przygotowane? Jedna rozmowa może oszczędzić Ci wielu poprawek później.
Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy zaprasza do udziału w otwartych konsultacjach dotyczących przygotowania wniosku o włączenie kwalifikacji wolnorynkowych lub sektorowych do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji.
Spotkania odbywają się w każdy wtorek w godz. 10.00–11.00, online, na platformie Google Meet: meet.google.com/jak-nchp-oyn
Uwaga: Nie trzeba się rejestrować, aby połączyć się na konsultacje. Wystarczy po prostu dołączyć i mieć aktywną kamerę i mikrofon.
Pierwsze konsultacje zaplanowano na 3 marca 2026 r.
jak przygotować się do złożenia wniosku i na co zwrócić szczególną uwagę;
jak w praktyce wygląda proces włączania kwalifikacji do ZSK;
czy zapisy w projekcie kwalifikacji są poprawnie sformułowane;
jakie informacje wpisać w poszczególnych polach wniosku;
gdzie znaleźć materiały pomocnicze i przykłady dobrze przygotowanych opisów.
Do Twojej dyspozycji będą eksperci metodyczni ZSK6 / IBE PIB, którzy na co dzień pracują z wnioskami i opisami kwalifikacji. To dobra okazja, żeby sprawdzić swój projekt z praktyką, a nie tylko z instrukcją.
Podczas tych spotkań nie będziemy weryfikować całych wniosków – odpowiemy jedynie na pytania dotyczące konkretnych wątpliwości. Jeśli potrzebujesz wsparcia w zakresie zweryfikowania całego wniosku, prześlij go na adres: opis.kwalifikacje@ibe.edu.pl. Przenalizujemy go i umówimy się na konsultacje indywidualne.
Jak wygląda udział?
Spotkanie ma charakter otwarty – może dołączyć każda zainteresowana osoba. O tym, na czyje pytanie odpowiadają eksperci, decyduje kolejność zgłoszeń podczas spotkania. Bez zapisów, bez selekcji tematów.
Jeśli myślisz o złożeniu wniosku do ZSK, te konsultacje pomogą Ci sprawdzić, czy idziesz w dobrą stronę – zanim zrobisz kolejny krok.
„Dzień w IBE PIB” to pierwsze takie spotkanie zorganizowane w siedzibie Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego. Był okazją, by dać się lepiej poznać i pokazać, nad czym pracujemy. W wydarzeniu brał oczywiście również udział Zespół ds. Systemu Kwalifikacji: „Wspieranie dalszego rozwoju Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji w Polsce (ZSK 6)”, „Prowadzenie i rozwój Zintegrowanego Rejestru Kwalifikacji jako narzędzia wspierającego uczenie się przez całe życie (ZRK3)”, „Mikropoświadczenia – pilotaż nowego rozwiązania wspierającego uczenie się przez całe życie”, i „Rozwój kształcenia zawodowego na 5. poziomie Polskiej Ramy Kwalifikacji (5. poziom PRK)”.
Nasi przedstawiciele byli cały czas na miejscu służąc pomocą i informacjami. Dodatkowo eksperci Zespołu poprowadzili warsztat on-line „Narzędziownik nowoczesnego doradcy-edukatora. Integracja systemów cyfrowych w procesie wspierania wyborów edukacyjno-zawodowych”.
Centralnym punktem programu była premiera „Przewodnika po strategiach edukacyjnych” – polskiej wersji Teaching and Learning Toolkit, narzędzia stworzonego przez Education Endowment Foundation. Przewodnik porządkuje wiedzę o skutecznych działaniach w edukacji. F). Przewodnik dostarcza syntetycznych informacji opartych na rzetelnych badaniach. Każda strategia została przeanalizowana według trzech kryteriów: skuteczności, kosztu wdrożenia oraz siły dowodów naukowych.
O celach i sposobach wykorzystania narzędzia mówił gość specjalny – Jonathan Kay, Head of Evidence Synthesis w EEF. Podczas swojego wykładu, który otwierał „Dzień w IBE PIB”, „Building systems of evidence-use: lessons learned from the UK” pokazał budowanie systemów edukacyjnych opartych na dowodach.
W trakcie „Dnia w IBE PIB” odbyły się również spotkania poświęcone m.in. edukacji opartej na faktach, badaniom eye-trackingowym w Laboratorium Uwagi, wspieraniu samodzielnego uczenia się, wynikom TALIS 2024, komunikacji z dzieckiem w kryzysie rozwojowym, Integracji Sensorycznej oraz cyfrowym narzędziom dla nowoczesnych edukatorów.
Więcej informacji nt. „Dnia w IBE PIB” można znaleźć na stronie IBE PIB.
Za nami dzień rozmów, pytań i wymiany doświadczeń. Cykl „Dni w IBE PIB” będzie kontynuowany – z nowymi tematami i tą samą ideą: pomagać edukacji podejmować decyzje w oparciu o rzetelne dane, nie domysły.
Pracowaliśmy z zespołami ekspertów i instytucjami które opisują lub certyfikują kwalifikacje cząstkowe.
W ciągu roku nasi eksperci metodyczni uczestniczyli w pracach 45 zespołów ekspertów, które opiniowały wnioski o włączenie kwalifikacji wolnorynkowych i sektorowych do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji a następnie rekomendowały dla nich poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji.
Równolegle wspieraliśmy podmioty przygotowujące opisy kwalifikacji – od pierwszych założeń po gotowe dokumenty. Efekt? 64 opisy kwalifikacji opracowane przy wsparciu metodycznym IBE PIB. W praktyce oznaczało to między innymi doprecyzowywanie efektów uczenia się, porządkowanie wymagań dotyczących walidacji i sprawdzanie, czy wszystko zgadza się zarówno formalnie, jak i merytorycznie.
Z naszego wsparcia skorzystało także 30 podmiotów, które przygotowywały się do uzyskania uprawnień do certyfikowania kwalifikacji wolnorynkowych lub sektorowych.
22 instytucje pracowały z nami nad scenariuszami walidacji i narzędziami walidacyjnymi – na przykład nad tym, jak rzetelnie sprawdzić kompetencje podczas obserwacji w warunkach symulowanych.
Zapraszamy do udziału w webinarach i warsztatach online, podczas których omawiamy:
jak przygotować opisy kwalifikacji wolnorynkowych, sektorowych i nadawanych po ukończeniu studiów podyplomowych;
jak wypełnić wnioski o uzyskanie uprawnień do certyfikowania;
jak opracować scenariusz walidacji i narzędzia walidacji do kwalifikacji.
Dzielimy się wiedzą, która upraszcza procesy i pomaga przejść je pewnie – krok po kroku.
„Masowość studiów i dynamiczne zmiany na rynku pracy sprawiają, że kontakt uczelni z pracodawcami przestaje być dodatkiem. Staje się koniecznością. Akademickie Biura Karier (ABK) są naturalnym miejscem, gdzie te dwa światy się spotykają”.
– dr Magdalena Smak, ZSK6 / IBE PIB
To właśnie tam zbierane są informacje o najbardziej poszukiwanych kompetencjach – zarówno branżowych, jak i społecznych. W praktyce te dane mogą wpływać na programy studiów, rozwój specjalizacji oraz ofertę warsztatów i szkoleń uzupełniających.
Co ważne, ABK coraz częściej wspierają studentów także w momentach kryzysowych. Przy rosnącej liczbie rezygnacji ze studiów i problemów ze zdrowiem psychicznym, doradcy pomagają porządkować ścieżki edukacyjno-zawodowe i podejmować świadome decyzje.
„Taka nasza rola, stwarzać przestrzeń do rozwoju i stwarzać przestrzeń do kontaktu. […] Kończy się czas doradców, którzy nie mają zielonego pojęcia o rynku pracy. Czyli takich którzy zajmują się tylko diagnoza i takim standardowym podejściem do tego co można zaproponować studentowi. Dzisiaj trzeba być bardzo dobrze zorientowanym zarówno w portalach, sposobach, formach w jakich funkcjonuje każda z branż i żeby rzeczywiście studentowi, który przychodzi, potrzebuje konkretnych wskazówek, a coraz częściej są to konkretne rzeczy rzeczywiście dobrze doradzić i zbudować i zbudować taką relacje mentorską ze studentem to po pierwsze. Czyli taka profesjonalizacja, świadomości narzędzi i taka wszechstronność no bo nie każdy problem studenta to jest problem doradcy czasami to jest problem który da się rozwinąć poprzez proces coachingowi czasami trzeba studentowi znaleźć mentora który odkryje przed nim tajniki jakiegoś zawodu o którym student ma np. błędna wyobrażenie. Więc to nie chodzi też o to żebyśmy my jako doradcy robili wszystko tylko żebyśmy świadomie poprzez kompetencje jakie posiadamy kierowali studenta w takie miejsca w których tą pomoc docelowo na której im zależy otrzymywali.”
– Kierowniczka ABK, uczelnia w dużym mieście
Trzy sposoby działania ABK
W polskich uczelniach funkcjonują bardzo różne modele Akademickich Biur Karier.
Najprostsze to biura podstawowe, często jednoosobowe. Oferują konsultacje CV i pośrednictwo w praktykach. Pełnią ważną funkcję, ale ich wpływ na działanie uczelni jest ograniczony.
Drugi model to biura rozwojowe – kilkuosobowe zespoły prowadzące doradztwo indywidualne, warsztaty i targi pracy oraz współpracujące z lokalnymi pracodawcami. Ich wyzwaniem bywa niestabilne finansowanie.
Najbardziej zaawansowane są ABK strategiczne i innowacyjne. Działają na poziomie krajowym i międzynarodowym, korzystają z nowoczesnych narzędzi diagnostycznych, mentoringu i aktualnej wiedzy o rynku pracy. Mają realny wpływ na strategię uczelni i jej ofertę dydaktyczną.
Kontekst ma znaczenie
Charakter działań ABK zależy od typu uczelni i lokalnego rynku pracy. Na uczelniach technicznych doradcy pomagają studentom wybierać między kilkoma atrakcyjnymi ofertami. W mniejszych ośrodkach akademickich kluczowe staje się pośrednictwo pracy i sieciowanie studentów z pracodawcami.
Koszt czy inwestycja
Po zakończeniu projektów unijnych w latach 2019–2020, a także w czasie pandemii i wzrostu kosztów funkcjonowania uczelni, część ABK została zlikwidowana lub ograniczona. Niskie bezrobocie wśród absolwentów dodatkowo osłabiło ich pozycję.
Tymczasem nowoczesne ABK wpływa nie tylko na zatrudnialność, ale też na jakość kształcenia. Przykłady z Danii pokazują, że łączenie prac dyplomowych z realnymi problemami biznesowymi czy przedsiębiorczością wzmacnia relacje uczelni z rynkiem pracy.
Akademickie Biura Karier mogą być realnym mediatorem między nauką a biznesem – jeśli potraktujemy je jako inwestycję w przyszłość uczelni, a nie zbędny koszt.
Publikacja opracowana w ramach projektu systemowego: nr FERS.01.08-IP.05-0001/23 pt. „Wspieranie dalszego rozwoju Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji w Polsce (ZSK 6)” w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.
Temu poświęcona jest konferencja „Włączaj z ZSK. Edukacja i rynek pracy otwarte dla wszystkich”, która odbędzie się 12 marca 2026 r.
Głównym celem wydarzenia jest zaprezentowanie możliwości związanych z poszerzeniem oferty edukacyjnej szkół przysposabiających do pracy o kwalifikacje cząstkowe lub mikropoświadczenia, oraz prezentacja rozwiązań, które wspierają osoby z niepełnosprawnościami w wejściu na rynek pracy.
Konferencja podsumowuje pilotaż, którego celem było sprawdzenie możliwości uzyskania dwóch kwalifikacji wolnorynkowych (poziom 1 PRK) przez uczniów z niepełnosprawnością intelektualną oraz wykorzystania ich na rynku pracy, w tym testowanie materiałów dydaktycznych, procedur walidacyjnych oraz narzędzi oceny efektów uczenia się.
Pilotaż realizowany był przez IBE PIB we współpracy z Zespołem Szkół Specjalnych nr 85 w Warszawie, Uniwersytetem SWPS, Zarządem Głównym Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną oraz restauracją Vizja Food.
Konferencja organizowana przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy w ramach projektu „Wspieranie dalszego rozwoju Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji w Polsce (ZSK 6)”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej z Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 (FERS); dofinansowanie FERS: 61 064 800,00 zł.
Podczas konferencji zaprezentowane zostaną m.in.:
wnioski z pilotażu potwierdzania umiejętności zawodowych i uzyskiwania kwalifikacji wolnorynkowych „Zmywanie naczyń” oraz „Obróbka wstępna warzyw i owoców” (poziom 1 PRK) przez uczniów z niepełnosprawnością intelektualną;
dobre praktyki związane z zatrudnianiem osób z niepełnosprawnością intelektualną;
oferta Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji skierowana do osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz szkół przysposabiających do pracy;
perspektywa pracodawców zatrudniających osoby z niepełnosprawnościami;
materiały i inspiracje do wykorzystania przez szkoły i podmioty wspierające samodzielność oraz zatrudnienie.
W programie przewidziano wystąpienia ekspertów, panele dyskusyjne oraz czas na networking.
Do udziału w konferencji zapraszamy w szczególności:
dyrektorów i pracowników szkół przysposabiających do pracy;
pracowników jednostek samorządowych odpowiedzialnych za kształcenie specjalne;
pracodawców zainteresowanych zatrudnianiem osób z niepełnosprawnościami (OzN);
przedstawicieli organizacji pozarządowych działających na rzecz aktywizacji zawodowej OzN;
wykładowców akademickich kierunków związanych ze wsparciem osób z niepełnosprawnościami.
To spotkanie dla tych, którzy szukają sprawdzonych rozwiązań i chcą lepiej łączyć edukację z rynkiem pracy. Zapraszamy!
Prognoza jest ważnym wsparciem dla szkół. Dzięki opublikowanym w niej informacjom szkoły i organy prowadzące mogą zaplanować kształcenie w zawodach, których nauka będzie uruchamiana w nowym roku szkolnym (2026/2027).
Na liście krajowej znalazły się 34 zawody ułożone alfabetycznie, które są kluczowe dla rozwoju państwa. W praktyce oznacza to, że szkoły branżowe mogą na nich skupić swoją ofertę edukacyjną.
Kto będzie szczególnie poszukiwany?
Będą to m.in. cieśle, elektrycy, mechanicy, mechatronicy, monterzy nawierzchni kolejowej, operatorzy maszyn i urządzeń w gospodarce odpadami, opiekunowie w domach pomocy społecznej, technicy elektromobilności, technicy robotyki, technicy spawalnictwa. W bieżącej Prognozie po raz pierwszy pojawia się zawód technik gospodarki nieruchomościami
Prognoza wojewódzka
Część wojewódzka wskazuje, które zawody będą potrzebne na lokalnym rynku pracy – od szczególnie istotnych po umiarkowanie ważne. Po raz drugi opracowano też listę zawodów o szczególnie istotnym znaczeniu dla danego województwa. Zawiera ona wszystkie zawody krajowe i po dwie specjalizacje regionalne na województwo.
Korzyści dla szkół
Prognoza dostarcza wiarygodnych informacji, które wspomagają wyznaczanie kierunków rozwoju szkolnictwa branżowego. Poza finansowymi korzyściami dla szkół, prognoza także wspomaga świadomy wybór ścieżki kształcenia przez absolwentów szkół podstawowych. Informacje o zapotrzebowaniu na zawody sprawiają, że jest też przydatnym narzędziem dla doradców zawodowych.
dr Leszek Dąbrowski, ekspert ds. badań i analiz ilościowych, ZSK6 / IBE PIB
Samorządy otrzymają na 2027 r. zwiększoną subwencję oświatową dla szkół kształcących w zawodach, na które prognozowane jest szczególne zapotrzebowanie na krajowym rynku pracy, wskazane w prognozie z roku 2025. Odnosi się to do zawodów wskazanych w bieżącej prognozie. Zwiększone finansowanie dotyczy uczniów rozpoczynających naukę w danym zawodzie i będzie kontynuowane przez cały cykl ich kształcenia w danym zawodzie:
większe finansowanie dla szkół kształcących w zawodach z „listy krajowej” oraz w zawodach o szczególnie istotnym zapotrzebowaniu z „listy wojewódzkiej” (zwiększenie potrzeb oświatowych na ucznia o ok. 2 000 zł);
większe dofinansowanie pracodawcom kosztów kształcenia młodocianych pracowników w zawodach z „listy krajowej” oraz w zawodach o szczególnie istotnym zapotrzebowaniu z „listy wojewódzkiej” (wzrost o 2 570 zł).
Jak powstaje prognoza?
W celu opracowania prognozy wykorzystujemy wiele źródeł danych ilościowych i jakościowych, co czyni nasze badania wykonywane rokrocznie najbardziej szczegółowymi badaniami poświęconymi problemowi zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego.
dr hab. Robert Pater, prof. IBE, główny ekspert ds. badań i analiz ilościowych i jakościowych, ZSK6 / IBE PIB
Prognoza uwzględnia dane Instytutu Badań Edukacyjnych opracowane, w szczególności na podstawie statystyki publicznej (Główny Urząd Statystyczny), danych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Systemu Informacji Oświatowej. Ważną rolę odgrywają również opinie rad sektorowych do spraw kompetencji i Rady Programowej do spraw kompetencji, a także ministrów właściwych dla zawodów szkolnictwa branżowego. Analizy dopełniane są zastosowaniem aktualnych metod uczenia maszynowego na dużych zbiorach danych z Internetu i rejestrów administracyjnych gromadzonych w IBE PIB.
