„Włączaj z ZSK. Edukacja i rynek pracy otwarte dla wszystkich” – podsumowanie konferencji z 12 marca 2026 r.

Zdjęcie grupy osób trzymających się za ręce w geście współpracy, widziane z dołu.
Podczas konferencji zorganizowanej przez IBE PIB dyskutowano o możliwościach związanych z poszerzeniem oferty edukacyjnej szkół przysposabiających do pracy o kwalifikacje cząstkowe lub mikropoświadczenia. 

Była to również okazja do  prezentacji rozwiązań krajowych i zagranicznych, które wspierają osoby z niepełnosprawnościami w wejściu na rynek pracy. Punktem wyjścia do tych rozważań było  podsumowanie pilotażu dotyczącego potwierdzenia  kwalifikacji wolnorynkowych (poziom 1 PRK) przez osoby z niepełnosprawnością intelektualną oraz wykorzystania ich na rynku pracy. Pilotaż obejmował testowanie materiałów dydaktycznych, procedur walidacyjnych, narzędzi oceny efektów uczenia się w warunkach symulowanych oraz dodatkowo, w warunkach rzeczywistych u pracodawcy. 

Kluczowe wnioski po pilotażu to:

  • kwalifikacje wolnorynkowe lub sektorowe mogą  być uzupełnieniem oferty np. szkół przysposabiających do pracy,  gdyż nie ma formalnych wymagań związanych z metodami i długością szkolenia przygotowującego do walidacji (egzaminu) co daje elastyczność- sposób opanowania i rozwijania umiejętności można dostosować do indywidualnych potrzeb ucznia; 
  • część uczniów ze szkół przysposabiających do pracy może zdobyć formalne potwierdzenie umiejętności zawodowych w formie mikropoświadczenia prowadzącego do uzyskania kwalifikacji wolnorynkowej lub kwalifikacji sektorowej i wykorzystać do podjęcia zatrudnienia, gdyż jest to rzetelna informacja o umiejętnościach zawodowych danej osoby;
  • mikropoświadczenia wydane na bazie metodyki ZSK mogą być wiarygodnym źródłem informacji o umiejętnościach zawodowych  i jeśli  potwierdzają chociaż część umiejętności zawartych w kwalifikacji to mogą prowadzić do jej zdobycia;
  • im więcej pracodawca otrzyma  informacji o umiejętnościach praktycznych kandydata w tym o  jego sposobie pracy, tym łatwiej umiejscowić go w otoczeniu pracy i stawiać adekwatne wymagania;
  • każdy z 8 poziomów Polskiej Ramy Kwalifikacji jest  ważną informacją dla pracodawcy  jak zaprojektować otoczenie pracy i stanowisko pracy, żeby jak najlepiej wykorzystać potencjał pracownika; pozwoli to lepiej dopasować pracownika do wymagań i oczekiwań pracodawcy

Powyższe wnioski były omawiane i analizowane z perspektywy pracodawcy, szkoły, otoczenia ucznia podczas paneli i wystąpień.

Konferencja organizowana przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy w ramach projektu „Wspieranie dalszego rozwoju Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji w Polsce (ZSK 6)”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej z Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 (FERS).

Konferencję otworzył dyrektor IBE PIB, dr hab. prof. ucz. Maciej Jakubowski. Wystąpienie otwierające wygłosiła Pani Elżbieta Neroj, dyrektorka Departamentu Edukacji Włączającej w MEN. Uczestników konferencji powitały również: Pani Elżbieta Milewska, Mazowiecka Wicekurator Oświaty i Pani Katarzyna Pienkowska, Zastępczyni Dyrektorki Biura Edukacji Urzędu m.st. Warszawy.

Podczas wystąpień otwierających wybrzmiało, że Zintegrowany System Kwalifikacji oferuje różne kwalifikacje, w tym  kwalifikacje wolnorynkowe i sektorowe, które z jednej strony odpowiadają na realne potrzeby rynku pracy, a jednocześnie mogą być dostosowane do możliwości i tempa rozwoju osoby uczącej się. Dzięki temu są dostępne dla różnych grup.

Informacje na temat pilotażu potwierdzania umiejętności zawodowych i uzyskiwania kwalifikacji wolnorynkowych „Zmywanie naczyń” oraz „Obróbka wstępna warzyw i owoców” (poziom 1 PRK) przez uczniów z niepełnosprawnością intelektualną oraz  głównych wniosków z jego realizacji przekazały ekspertki ds. ZSK Agnieszka Grabowska i Aldona Witkowska, które zaprojektowały i koordynowały realizację  pilotażu po stronie IBE PIB.

W panelu dotyczącym zatrudniania osób z niepełnosprawnościami z  perspektywy pracodawcy udział wzięli: Pani Iwona Szałkowska, Główny Specjalista w Zespole Badań Rynku Turystycznego i Edukacji Kadr w MSiT, Pan Mateusz Łuczaj, Executive Chef, Restauracja Vizja Food, Pan Artur Mazurkiewicz, Wiceprezydent Konfederacji Lewiatan, Prezes Zarządu Związku Dolnośląscy Pracodawcy. Moderatorką panelu była Iwona Caputa, IBE PIB.

Wsparcie uczniów w zdobyciu zatrudnienia z perspektywy szkoły omawiane były przez Panią Agnieszkę Tymińską, Dyrektorkę ZSS nr 85 w Warszawie, dr Monikę Zimę-Parjaszewską, Prezeskę PSONI, Panią Karolinę Malinowską, Liderkę projektu: „Kariera bez Barier”, IBE PIB. Rozmowę moderowała Elżbieta Strzemieczna, IBE PIB.

Konferencja była też okazją do rozmowy na temat dostępności kwalifikacji i zapewniania dostępnej walidacji oraz narzędzi wspierających potwierdzanie osiągnięć dla osób z różnymi niepełnosprawnościami. Do rozmowy na ten temat zostali zaproszeni: dr Magdalena Dunaj, Polski Związek Głuchych Oddział Łódzki, Pan Piotr Witek, Utilitia Sp. z o.o., dr Radosław Kaczan, Uniwersytet SWPS. Panel dyskusyjny prowadziła dr Natalia Kopeć-Panek, IBE PIB.

Dobre praktyki związane z zatrudnianiem osób z niepełnosprawnością intelektualną zaprezentowała Pani Grażyna Banach-Kociołek, Prezeska Stowarzyszenia Tęcza i spółki Społeczna 21

Na temat dobrych przykładów z Malty i Irlandii oraz o roli formalnego potwierdzania umiejętności osób z niepełnosprawnością intelektualną  nie tylko w rozwoju zawodowym mówiła Pani dr hab.  Ewa Domagała-Zyśk, prof. KUL.

Niespodzianką i atrakcją  konferencji był występ teatralny uczniów ze Szkoły Przysposabiającej do Pracy nr 5  inspirowany próbkami pracy, w których brali udział w ramach pilotażu.

Konferencja była również okazją do wręczenia 7 uczniom mikropoświadczeń: “Przygotowanie półproduktów z warzyw i owoców do dalszej obróbki na kuchni” oraz “Wykonywanie czynności związanych z oczyszczaniem zastawy stołowej na zmywalni”. Mikropoświadczenia zawierają część efektów uczenia się odpowiednio z kwalifikacji wolnorynkowych: “Obróbka wstępna warzyw i owoców” i “Zmywanie naczyń”.

Choć program był intensywny, wysoka frekwencja uczestników utrzymała się do samego końca. 

Patronatem honorowym konferencję objęli: Ministerstwo Sportu i Turystyki, Mazowiecki Kurator Oświaty, Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy.

Partnerami merytorycznymi wydarzenia zostali: Zespół Szkół Specjalnych nr 85 w Warszawie, Uniwersytet SWPS, Zarząd Główny Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną, Polski Związek Głuchych, Spółka Utilitia.


Szczegółowy raport z pilotażu dotyczącego potwierdzenia  kwalifikacji wolnorynkowych (poziom 1 PRK) przez osoby z niepełnosprawnością intelektualną oraz wykorzystania ich na rynku pracy zostanie opublikowany wkrótce.


 

Relacja zdjęciowa

#FunduszeUE

Facebook
Twitter
LinkedIn